Sự gia tăng gần đây trong lượng xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông có vẻ hướng chủ yếu đến châu Á, thúc đẩy các nhà máy lọc dầu châu Âu tìm kiếm kỹ lưỡng các nguồn cung thay thế.
Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông đã tăng lên trên 15 triệu thùng/ngày trong tuần đầu tiên của tháng 10, dữ liệu từ Vortexa cho thấy (xem biểu đồ). Một phần trong số này đang di chuyển trực tiếp đến khách hàng ở châu Á nhưng một số nhà sản xuất, đặc biệt là Ả Rập Xê-út, cũng đang vận chuyển lượng lớn hơn bao giờ hết và bán dầu thô theo hình thức chuyển tải tàu sang tàu (ship-to-ship) tại Vịnh Oman, thay vì yêu cầu người mua đến nhận hàng.
Người mua vẫn rất miễn cưỡng thuê tàu đi vào bên trong eo biển Hormuz. Iran đã đẩy mạnh các cuộc tấn công vào hoạt động vận tải biển — đã có 5 cuộc tấn công nhằm vào các tàu dọc theo bờ biển Oman kể từ ngày 3 tháng 10 và một cuộc tấn công khác cách cảng Ras Tanura quan trọng của Ả Rập Xê-út khoảng 55 km. Hiện tại, điều này dường như không ngăn cản các nhà sản xuất thuê tàu từ các nhà điều hành đội tàu như Sinokor của Hàn Quốc, hoặc sử dụng đội tàu của chính họ để chuyên chở dầu thô qua eo biển, nhưng chi phí cước vận chuyển tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC) trên tuyến đường này đã chạm mức 20 USD/thùng và mốc giá dầu thô Dubai chuẩn tại Vịnh Trung Đông đã tăng lên 109,40 USD/thùng.
Dẫu vậy, các điều kiện dọc theo eo biển Hormuz có vẻ ít rủi ro hơn so với Biển Đỏ, nơi lực lượng nổi dậy Houthi có căn cứ tại Yemen đã tấn công các cơ sở do nhà nước kiểm soát của Saudi Aramco tại Riyadh và Khurais vào ngày 4 tháng 10 và cảnh báo tấn công các sân bay của nước này. Aramco bắt đầu chuyển hướng dầu thô qua tuyến đường ống Đông-Tây công suất 7 triệu thùng/ngày và đi qua Ai Cập lên Địa Trung Hải vào tháng 3, mang lại lợi thế cho các khách hàng châu Âu của mình. Vào thời điểm đó, Hormuz được coi là không thể đi qua nhưng một cuộc tấn công của lực lượng dân quân Iraq nhắm vào đường ống này vào tháng trước đã buộc Aramco phải tạm dừng việc vận chuyển qua đường ống tới Biển Đỏ và, do đó, làm gián đoạn các chuyến giao hàng đến châu Âu.
Đường ống hiện đã được sửa chữa và đang hoạt động ở mức 5,8 triệu thùng/ngày, Bộ trưởng Năng lượng Ả Rập Xê-út Hoàng tử Abdulaziz bin Salman cho biết vào ngày 6 tháng 10. Nhưng một ngày trước đó, Aramco đã tăng giá các lô hàng bốc hàng tháng 11 cho người mua ở châu Âu thêm 3 USD/thùng và cắt giảm đối với châu Á 5 USD/thùng — một động thái dường như nhằm kiềm chế các yêu cầu mua dầu thô của châu Âu đồng thời thúc đẩy nhu cầu ở châu Á.
Xuất khẩu dầu thô từ cảng Yanbu trên Biển Đỏ vẫn chỉ ở mức 1,3 triệu thùng/ngày, dữ liệu từ nền tảng phân tích dầu mỏ Kpler cho thấy. Ngay cả trước khi xác nhận các đề cử lô hàng của các nhà máy lọc dầu châu Á, Aramco đã bắt đầu cung cấp cho một số người mua lựa chọn mua dầu thô theo cơ sở giao ngay (spot) tại Vịnh Oman, hoặc theo mức chênh lệch (differential) so với giá chính thức tháng 11 hoặc so với dầu thô Dubai.
Các nhà máy lọc dầu châu Âu cho biết Aramco đã trì hoãn hoặc hủy bỏ một số lô hàng theo hợp đồng kỳ hạn tháng 9 cho các nhà máy lọc dầu châu Âu, và một số người mua không nhận được bất kỳ phân bổ nào trong tháng 10. Việc bốc hàng từ Sidi Kerir đi châu Âu đạt trung bình khoảng 600.000 thùng/ngày trong tháng 10, thấp hơn mức trung bình 700.000-800.000 thùng/ngày ghi nhận trong mùa hè.
Các nhà máy lọc dầu châu Âu hiện phải nộp các yêu cầu đối với các lô hàng tháng 11 của Ả Rập Xê-út, nhưng một số nhà máy đã được thông báo rằng các phân bổ chưa được giải quyết của tháng 9 sẽ được cung cấp vào tháng 10-11 thay thế. Sự bất định về nguồn cung theo hợp đồng đang thúc đẩy các nhà máy lọc dầu châu Âu tập trung ngày càng nhiều vào việc mua dầu thô giao ngay — một xu hướng có khả năng lấy đà mạnh mẽ hơn vào năm tới, họ cho biết.
Trong ngắn hạn, chi phí vận chuyển tăng vọt và giá dầu thô giao ngay mạnh sẽ có nghĩa là các nhà máy lọc dầu sẽ phụ thuộc nhiều vào các lựa chọn thay thế nội địa như Johan Sverdrup của Na Uy, Kirkuk của Iraq và Es Sider của Libya. Các nhà máy lọc dầu sau đó có thể sẽ chọn nguồn cung từ Tây Phi và Mỹ Latinh, bao gồm cả từ Argentina, nước có thể tăng xuất khẩu dầu ngọt nhẹ Medanito khoảng 100.000 thùng/ngày từ tháng 4. Ít nhất một nhà máy lọc dầu châu Âu sẽ không gia hạn hợp đồng kỳ hạn với Aramco vào năm tới, trong khi một nhà máy khác sẽ duy trì khối lượng hợp đồng hiện tại, ở mức hạn chế, họ cho biết.
Nguồn tin: Xangdau.net
