Sự cố đứt gãy nguồn cung dầu thô khởi phát từ chiến dịch quân sự của liên quân Israel - Mỹ nhằm vào Iran ngày 28/2 đã nhanh chóng lan sang phân khúc sản phẩm lọc hóa dầu. Hiện tại, khi các nỗ lực ngoại giao nhằm khơi thông lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz tiến triển và lưu lượng dầu thô dần phục hồi, trọng tâm lo ngại của thị trường đang chuyển dịch sang cán cân cung - cầu sản phẩm tinh chế, đặc biệt là sự thắt chặt cục bộ trên thị trường dầu diesel toàn cầu.
Tại buổi công bố báo cáo tài chính quý III, CEO ExxonMobil Darren Woods nhận định khoảng một phần ba mức thiếu hụt hiện tại xuất phát từ điểm nghẽn logistics khiến các sản phẩm trắng (clean products) tại Trung Đông không thể tiếp cận thị trường tiêu thụ quốc tế. Bên cạnh đó, các đợt tập kích của Ukraine nhằm vào hạ tầng lọc dầu Nga đã làm ngưng trệ khoảng 50% tổng công suất chế biến của nước này, đảo chiều vị thế của Nga từ quốc gia xuất khẩu ròng sang nhập khẩu ròng dầu diesel. Ông Woods lưu ý rằng ngay cả khi xung đột kết thúc, việc khôi phục vận hành tại các nhà máy lọc dầu bị hư hại sẽ đòi hỏi một khoảng thời gian đáng kể.
Tổ hợp lọc dầu Bờ Vịnh Mỹ gia tăng thị phần xuất khẩu
Tận dụng cấu hình chế biến sâu và hạ tầng cảng xuất khẩu đồng bộ, các nhà máy lọc dầu khu vực Bờ Vịnh (USGC) đã mở rộng thị phần cung ứng diesel toàn cầu. Theo dữ liệu từ S&P Global Commodities at Sea:
* Lũy kế từ đầu năm 2026: Xuất khẩu diesel của Mỹ đạt bình quân 1,3 triệu thùng/ngày trên tổng quy mô giao dịch toàn cầu 5,97 triệu thùng/ngày, chiếm 22% thị phần (tăng mạnh so với mức 17% của năm 2025, khi Mỹ xuất khẩu 1,2 triệu thùng/ngày trên tổng lưu lượng 6,9 triệu thùng/ngày).
* Từ đầu tháng 11 đến nay: Lưu lượng xuất khẩu vọt lên bình quân 1,6 triệu thùng/ngày trên tổng mức 5,68 triệu thùng/ngày toàn cầu, tương đương khoảng 25% nguồn cung thế giới.
Ngoài trụ cột Bờ Vịnh, các tổ hợp lọc dầu Bờ Tây (PADD 5) như nhà máy Cherry Point của BP (bang Washington) và nhà máy Richmond của Chevron (bang California) cũng duy trì xuất khẩu diesel sang Peru, Chile và Ecuador, đóng góp khoảng 1% tổng lượng diesel xuất khẩu của Mỹ.
Trong quý III, khối lọc dầu Mỹ đã vận hành tối đa công suất để tối ưu hóa hiệu suất thu hồi sản phẩm chưng cất trung gian trong bối cảnh tồn kho giảm thấp hơn từ 9% đến 14% so với mức bình quân theo mùa:
* Marathon Petroleum: Đạt hiệu suất sử dụng công suất kỷ lục 100% trong quý III để đáp ứng nhu cầu thị trường nhưng vẫn bám sát kế hoạch bảo dưỡng tổng thể, theo CEO Maryann Mannen.
* Chevron: Ghi nhận hiệu suất thu hồi phân đoạn chưng cất tại Mỹ đạt 46% với công suất chế biến dầu thô đạt 98%, được hỗ trợ bởi nguồn dầu thô đầu vào có lợi thế chi phí từ các mỏ của tập đoàn tại Venezuela, Guyana và lưu vực Bakken.
Phân hóa kế hoạch vận hành và bảo dưỡng trong quý IV
Bước sang quý IV, công suất vận hành giữa các nhà lọc dầu Mỹ ghi nhận sự phân hóa rõ rệt:
* Marathon Petroleum: Hạ mục tiêu hiệu suất sử dụng công suất xuống khoảng 95%, tương đương sản lượng chế biến khoảng 2,8 triệu thùng/ngày do triển khai bảo dưỡng theo kế hoạch tại các phân xưởng chuyển hóa ở cả Bờ Vịnh và Bờ Tây.
* Valero: Sau khi chế biến 3 triệu thùng/ngày trên tổng công suất thiết kế 3,2 triệu thùng/ngày trong quý III, tập đoàn xác định quý IV là giai đoạn bảo dưỡng nhẹ. COO Gary Simmons khẳng định không trì hoãn bất kỳ hạng mục bảo dưỡng tổng thể nào. Công suất chế biến tại Bờ Vịnh của Valero trong quý IV dự kiến đạt 1,855–1,900 triệu thùng/ngày, gắn với tiến độ tái khởi động phân xưởng xử lý hydro khử lưu huỳnh từng gặp sự cố hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu Port Arthur (Texas) vào cuối năm nay.
PBF Energy: Do đã dời một số hạng mục bảo dưỡng sang năm 2027, công suất chế biến toàn hệ thống quý IV dự kiến tăng lên 925.000–985.000 thùng/ngày (so với mức 923.800 thùng/ngày của quý III), dù hoạt động tại nhà máy lọc dầu Torrance (California) đang chịu áp lực từ quá trình tích hợp các phân xưởng sản xuất hydro mới mua lại.
Triển vọng cán cân cung - cầu toàn cầu
Theo S&P Global Energy, tình trạng thắt chặt nguồn cung sẽ tiếp tục duy trì lưu lượng xuất khẩu của Mỹ ở mức cao. Trong tháng 10, xuất khẩu sản phẩm lọc dầu từ Trung Đông chỉ đạt 3,6 triệu thùng/ngày (tương đương 51% mức trước xung đột), với khoảng 1,6 triệu thùng/ngày công suất vẫn ngừng hoạt động tính đến ngày 13/11. Tại khu vực Liên Xô cũ, công suất lọc dầu ngừng hoạt động tính đến tuần kết thúc ngày 13/11 đã lên tới 3,87 triệu thùng/ngày sau các đợt tập kích mới, khiến 47% trong tổng công suất 7 triệu thùng/ngày của Nga phải dừng vận hành.
S&P Global Energy dự báo công suất chế biến của các nhà máy lọc dầu Mỹ sẽ tăng từ 16,57 triệu thùng/ngày (tháng 11) lên 17,01 triệu thùng/ngày (tháng 12) khi mùa bảo dưỡng hạ nhiệt. Xuất khẩu diesel của Mỹ được dự báo đạt 1,39 triệu thùng/ngày vào năm 2027, tăng so với mức 1,34 triệu thùng/ngày từ đầu năm 2026 và 1,17 triệu thùng/ngày của năm 2025. Tuy nhiên, COO Valero ông Gary Simmons cảnh báo rủi ro cho năm tới khi các đơn vị tư vấn ghi nhận khoảng 1,5 triệu thùng/ngày công suất bảo dưỡng toàn cầu đã bị hoãn lại, có thể tạo ra một chu kỳ bảo dưỡng dày đặc hơn vào năm sau.
Nguồn tin: Xangdau.net





















