Trung Quốc đã dựa vào lượng tồn kho dầu thô khổng lồ của mình kể từ khi cuộc chiến tại Iran đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng. Nhà nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới đã liên tục rút hàng từ kho dự trữ 1,3 tỷ thùng trong phần lớn các tháng sau tháng 3, đồng thời cắt giảm lượng mua vào giữa lúc giá cả leo thang.
Việc xả kho dự trữ cùng lượng nhập khẩu sụt giảm trong mùa xuân và mùa hè đã giữ giá dầu thô tham chiếu ở mức kiểm soát, bất chấp những gián đoạn nghiêm trọng đối với dòng chảy dầu từ Trung Đông. Quản trị nguồn cung dầu thô của Trung Quốc đóng vai trò là một trong những công cụ điều tiết then chốt của thị trường kể từ khi xung đột bùng phát.
Công cụ điều tiết cuối cùng của thị trường
Hiện tại, đây là công cụ điều tiết duy nhất còn lại, sau khi tình trạng dư cung dầu toàn cầu đầu năm đã bị hấp thụ và các đợt xả kho ở những nơi khác làm cạn kiệt tồn kho dầu thô cũng như sản phẩm xăng dầu.
Trung Quốc được ước tính đã tích lũy tới 1,4 tỷ thùng dầu thô trong các kho dự trữ thương mại và chiến lược trước cuộc chiến Iran. Lớp đệm dự trữ khổng lồ này cho phép Bắc Kinh mạnh tay cắt giảm nhập khẩu khi Eo biển Hormuz bị phong tỏa và giá tăng vọt.
Là bên mua luôn chớp thời cơ, Trung Quốc đã nhanh chóng rút khỏi thị trường giao ngay ngay sau khi khủng hoảng Trung Đông bùng nổ. Bằng cách giảm nhu cầu nhập khẩu này, Bắc Kinh đã đơn phương bù đắp một phần nguồn cung toàn cầu bị thiếu hụt.
Chính sách nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong mùa xuân đã kìm hãm được giá dầu quốc tế, khi khoảng 4 triệu thùng/ngày (bpd) dầu thô không cần phải chuyển đến các nhà máy lọc dầu Trung Quốc trong tháng 4, tháng 5 và tháng 6.
Trung Quốc đã hạ tổng lượng dầu thô nhập khẩu xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ vào tháng 6, khép lại ba tháng duy trì mức nhập khẩu rất thấp trong bối cảnh giá cao và nguồn cung từ Trung Đông bị hạn chế. Bắc Kinh có đủ khả năng giảm mạnh lượng mua dầu thô, cắt giảm khối lượng nhập khẩu trong tháng 6 ước tính khoảng 4,4 triệu bpd so với mức trung bình năm 2025.
Vào tháng 7, Trung Quốc nhiều khả năng đã bổ sung khoảng 200.000 bpd vào kho dự trữ dầu thô sau khi lượng nhập khẩu phục hồi nhưng công suất chế biến của các nhà máy lọc dầu vẫn ở mức thấp. Đây là tháng duy nhất trong 5 tháng qua Trung Quốc được ước tính có bổ sung vào nguồn dự trữ.
Nhà nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới tiếp tục xả kho trong tháng 8 và tháng 9. Mức rút hàng trong tháng trước đạt khoảng 530.000 bpd, theo ước tính của chuyên gia phân tích Clyde Russell (Reuters) dựa trên dữ liệu chính thức về nhập khẩu, phụ tải lọc dầu và sản lượng nội địa.
Không giống như Mỹ, Trung Quốc không công bố dữ liệu tồn kho. Các nhà phân tích phải dựa vào tổng nguồn cung (sản lượng nội địa cộng nhập khẩu) và công suất chế biến của các nhà máy lọc dầu để ước tính lượng dầu thô đưa vào kho dự trữ hoặc chuyển sang lọc chế biến thành sản phẩm xăng dầu.
Tháng trước, nguồn cung dầu thô của Trung Quốc từ nhập khẩu và khai thác nội địa đạt khoảng 13,46 triệu bpd, trong khi các nhà máy lọc dầu chế biến 13,99 triệu bpd, theo tính toán của Russell.
Bất chấp việc liên tục xả kho trong phần lớn thời gian của năm nay, Trung Quốc ước tính vẫn còn ít nhất 1,2 tỷ thùng dầu thô trong các kho dự trữ thương mại và chiến lược.
Giá dầu và Lượng nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc
Không ai chắc chắn con số chính xác là bao nhiêu, nhưng rõ ràng đệm dự trữ khổng lồ cho phép Trung Quốc linh hoạt điều chỉnh chính sách nhập khẩu dầu thô tùy thuộc vào mặt bằng giá dầu tại thời điểm đặt hàng và thu xếp các lô hàng.
Lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 10 nhiều khả năng sẽ phục hồi lên trên 10 triệu bpd — mức cao nhất kể từ tháng 3, theo dữ liệu từ Kpler được trích dẫn bởi Clyde Russell.
Điều này không gây bất ngờ, xét đến việc giá dầu Brent giữ ở mức khoảng 80 USD/thùng trong phần lớn tháng 8 — thời điểm các lô hàng nhập khẩu cho tháng 10 được chốt hợp đồng.
Năm nay, mức giá 80 USD/thùng đã kích thích hoạt động mua vào của Trung Quốc, đặc biệt khi giá Brent trung bình từ đầu năm đến nay chỉ tiệm cận 95 USD/thùng và giá đã duy trì trên 100 USD/thùng trong hơn một tháng qua.
Dòng chảy dầu gia tăng từ Trung Đông, mặt bằng giá dầu tháng 8 ở mức 80 USD/thùng và việc khôi phục xuất khẩu sản phẩm xăng dầu của Trung Quốc sẽ thúc đẩy lượng dầu thô nhập khẩu của nước này trong tháng 10.
Điều này sẽ làm giảm nhu cầu rút dầu từ các kho dự trữ khổng lồ. Trung Quốc muốn giữ lại lượng dự trữ này cho những tháng tới, khi đà nhập khẩu có thể chậm lại sau các đợt tăng giá đột biến trong tháng 9 và tháng 10.
Vào cuối tháng 9, Goldman Sachs nhận định lượng nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong Quý 4 sẽ chỉ tăng nhẹ so với Quý 3 nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao. Với giá dầu Brent ở mức 100 USD/thùng trở lên, ngân hàng này cho rằng ít có khả năng Trung Quốc sẽ tăng nhập khẩu một cách đáng kể trong ngắn hạn.
Các nhà phân tích khác cũng đồng tình rằng Trung Quốc dự kiến sẽ không gia tăng đáng kể lượng dầu thô nhập khẩu từ nay đến cuối năm khi giá dầu tăng vọt trở lại và các nhà máy lọc dầu tư nhân Trung Quốc gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn cung giá rẻ do nguồn dầu từ Iran gần như biến mất.
Các nhà phân tích tại FGE NexantECA và Energy Aspects đã điều chỉnh giảm dự báo trước đó về lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc trong Quý 4 khoảng 400.000 bpd. Giới phân tích hiện kỳ vọng nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đạt từ 9,2 triệu đến 9,3 triệu bpd trong Quý 4, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 11,6 triệu bpd của năm ngoái.
Nếu giá dầu tiếp tục đứng ở mức trên 100 USD/thùng và xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn các dòng chảy thương mại, Trung Quốc có thể sẽ tăng cường xả kho dự trữ và cắt giảm nhập khẩu trở lại. Lượng nhập khẩu giảm từ Trung Quốc sẽ giảm bớt áp lực cho thị trường dầu toàn cầu vốn đang gồng mình trước tình trạng cạn kiệt tồn kho, khủng hoảng nguồn cung dầu diesel và giá sản phẩm xăng dầu tăng cao kỷ lục.
Nguồn tin: Xangdau.net
