BÁO CÁO TỔNG HỢP THỊ TRƯỜNG DẦU THÔ TUẦN QUA

(TUẦN TỪ 06/07/2026 ĐẾN 10/07/2026)

Thị trường dầu thô kỳ hạn tuần qua ghi nhận những biến động rất mạnh tại cả hai sàn giao dịch ICE và NYMEX. Đường giá liên tục đảo chiều do sự giằng co gay gắt giữa rủi ro đứt gãy logistics trung nguồn và các áp lực vĩ mô chi phối tổng cầu thế giới. Kết thúc tuần giao dịch, xu hướng thắt chặt nguồn cung thực tế chiếm ưu thế, giúp cả hai rổ dầu chuẩn bảo lưu mức tăng trưởng lũy kế tuần đậm nét.

1. ĐẦU TUẦN: Áp lực dư cung đè nặng thượng nguồn, chiến tranh giá (OSP) bẻ gãy đà tích lũy

Diễn biến giá: Phiên đầu tuần (06/7), thị trường chịu áp lực bán lớn. Giá Brent giao ngay chốt phiên giảm nhẹ -0.13 USD/thùng xuống mốc 71.99 USD/thùng. Trong khi đó, WTI giảm ròng -0.14 USD/thùng, đóng cửa ở mức 68.55 USD/thùng, chính thức kiểm thử lại dải nền kỹ thuật cũ hồi cuối tháng 2.

Động lực thị trường: Trạng thái thừa cung vật chất (Physical Market) nội vùng gia tăng áp lực lên thượng nguồn.

• Chiến tranh giá và chiết khấu: Saudi Aramco khơi mào áp lực giảm bằng cách hạ mạnh giá OSP dòng dầu thô Arab Light sang châu Á tháng 8 tới -1.50 USD/thùng. ADNOC và các nhà giao dịch vùng Vịnh cũng liên tục chào thầu hàng giao ngay với chiết khấu sâu nhằm giải phóng áp lực thặng dư. Nguồn cung tăng: OPEC+ giữ nguyên mục tiêu nâng sản lượng thêm 188,000 thùng/ngày từ tháng 8. Đáng chú ý, năng lực khai thác của UAE vọt lên sát đỉnh kỷ lục, vượt 3.8 triệu thùng/ngày sau khi rời khối. Logistics thông suốt: Lưu lượng hàng nổi (Oil flows) trên đại dương phục hồi nhanh do các tàu chở dầu bị cô lập trước đó thông tuyến qua eo biển Hormuz. Việc các hãng tàu nối lại tuyến qua kênh đào Suez giúp rút ngắn thời gian luân chuyển hải trình và giảm chi phí bảo hiểm rủi ro trung nguồn. Dự trữ: Áp lực từ kho dự trữ dầu chiến lược (SPR) của Mỹ giảm ròng 6.2 triệu thùng về mức 319.5 triệu thùng cũng bị che mờ hoàn toàn bởi tâm lý thừa cung thô toàn cầu.

2. GIỮA TUẦN: Khủng hoảng trung nguồn phát hỏa, giá dầu bứt tốc neo đỉnh đa tuần

Diễn biến giá: Trong hai phiên giao dịch ngày thứ Ba (07/7) và thứ Tư (08/7), thị trường bùng nổ dốc đứng kịch khung. Làn sóng đóng trạng thái vị thế Short (short covering) hoảng loạn đẩy giá Brent tăng ròng +3.86 USD/thùng (+5.2%) lên mốc 78.02 USD/thùng trong phiên ngày 08/7. WTI cũng bứt tốc mạnh +3.08 USD/thùng (+4.4%), chốt phiên dừng tại ngưỡng 73.52 USD/thùng, xác lập vùng đỉnh cao nhất tính từ giữa tháng 6.

Động lực thị trường: Trọng tâm giao dịch chuyển hoàn toàn sang rủi ro địa chính trị và sốc cung phân đoạn sản phẩm chưng cất.

• Xung đột eo Hormuz: Iran tấn công liên tiếp vào ba tàu thương mại quá cảnh eo Hormuz. Đáp trả, Mỹ lập tức thu hồi giấy phép chung xuất khẩu dầu thô của Iran và tiến hành tập kích tên lửa trực diện. Mỹ tuyên bố xé bỏ hoàn toàn bản ghi nhớ hiểu biết (MoU) ngừng bắn ký hồi tháng 6, làm dấy lên lo ngại thắt chặt và đóng băng trục hàng hải chiến lược gánh tải 20% lượng cung cầu dầu thô/LNG toàn cầu này. Cú sốc thắt chặt sản phẩm DO từ Nga: Phân đoạn chưng cất trung bình trở thành động cơ dẫn dắt toàn bộ thị trường. Giá dầu DO kỳ hạn lưu huỳnh cực thấp (ULSD) tại Mỹ vọt tăng hơn 14% nội phiên sau khi Nga áp lệnh cấm xuất khẩu dầu DO hành chính. Lệnh cấm này bắt buộc phải đưa ra nhằm bình ổn thị trường nhiên liệu nội địa sau khi 3 nhà máy lọc dầu lớn và hệ thống hạm đội bóng tối (shadow fleet) của Nga bị UAV Ukraine tập kích liên tục gây tổn thất hạ tầng trung nguồn. Biên độ lợi nhuận lọc dầu (Crack Spread): Số liệu EIA công bố tồn kho sản phẩm chưng cất (gồm DO và dầu sưởi) của Mỹ giảm mạnh gần 5 triệu thùng do phụ tải giữ tải lượng tiêu thụ cao. Sự thiếu hụt này đẩy biên độ lợi nhuận lọc dầu rổ 3-2-1 crack spread vọt lên mức cao kỷ lục kể từ năm 2001, làm dải đệm kỹ thuật (floor price) ngăn đà giảm sâu của giá dầu thô dù tồn kho thô thương mại của Mỹ tăng ròng bất ngờ.

3. CUỐI TUẦN: Áp lực vĩ mô đè nặng, đường giá hiệu chỉnh giảm nhẹ dưới áp lực chốt lời

Diễn biến giá: Sang phiên ngày thứ Năm (09/7) và thứ Sáu (10/7), thị trường ghi nhận các nhịp sụt giảm và hiệu chỉnh kỹ thuật dưới áp lực chốt lời của khối tài chính phái sinh. Chốt phiên cuối tuần ngày 10/7, giá Brent kỳ hạn tháng 9 giảm nhẹ -0.29 USD/thùng (-0.38%) về mốc 76.01 USD/thùng. WTI kỳ hạn tháng 8 lùi về mức 71.41 USD/thùng (-0.93%). Dù vậy, tính chung toàn tuần, Brent vẫn tăng ròng 5.50% và WTI bứt tốc gần 4% nhờ lực đỡ từ giai đoạn tắc nghẽn lưu lượng trước đó.

Động lực thị trường:

• Rủi ro suy thoái vĩ mô áp chế phần bù địa chính trị: Biên bản cuộc họp của Fed củng cố kịch bản tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt và neo lãi suất ở vùng cao do lạm phát dai dẳng. Cùng lúc đó tại Trung Quốc, lạm phát PPI tháng 6 vọt lên mức cao nhất 4 năm làm dấy lên mối lo ngại sụt giảm tổng cầu tiêu thụ dầu vĩ mô. Hạ nhiệt căng thẳng qua đàm phán: Hãng tin Reuters công bố các nhà ngoại giao Qatar có mặt tại Iran để thúc đẩy đàm phán hạ nhiệt quân sự, mở đường tái bình thường hóa và giải tỏa lưu lượng thông tuyến eo Hormuz. Giới đầu cơ paper nhanh chóng hấp thụ thông tin, các hãng tàu giảm trạng thái mua phòng vệ chiến sự. Dải chặn kiểm soát rủi ro từ Mỹ và IEA: Mỹ chủ động tránh tấn công trực diện vào hạ tầng năng lượng, các mỏ dầu thực tế của Iran. Tổng thống Trump cũng tuyên bố duy trì sức mạnh quân sự để eo biển không bị đóng cửa kéo dài, ngăn chặn kịch bản đường giá "bùng nổ cực đoan". Cảnh báo thắt chặt từ IEA: Dù giá hiệu chỉnh giảm, thị trường vật chất vẫn được nâng đỡ chắc chắn sau khi IEA hạ dự báo sản lượng dầu thô của Nga (do sản lượng xăng nội địa Nga sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn tương đương 65% mức trung bình theo mùa vì các nhà máy lọc dầu dừng vận hành kỹ thuật sau tập kích). IEA đồng thời cảnh báo nguy cơ đảo lộn hoàn toàn trạng thái thặng dư dầu toàn cầu vào năm tới nếu xung đột Trung Đông kéo dài.

➥ PHÂN TÍCH CHIẾN LƯỢC VÀ CẢNH BÁO

1. Chênh lệch cấu trúc thị trường và chênh lệch sản phẩm (Crack Spreads):

Sự phân hóa giữa thị trường dầu thô và thị trường sản phẩm chưng cất trung bình đang ở mức rất cao. Lệnh cấm xuất khẩu dầu DO của Nga kết hợp với tồn kho sản phẩm chưng cất chạm đáy tại Mỹ đang đẩy biên lợi nhuận lọc dầu rổ 3-2-1 (Crack Spread) lên mức cao kỷ lục lịch sử. Các doanh nghiệp đầu mối và nhà máy lọc hóa dầu cần đặc biệt lưu ý kịch bản: giá các mặt hàng thành phẩm chưng cất (như Diesel/DO) có thể sẽ duy trì mức thặng dư giá (premium) rất cao so với giá dầu thô nguyên liệu, gây áp lực trực tiếp lên chi phí vốn hạ nguồn.

2. Rủi ro Logistics trung nguồn và "Dầu trên mặt nước" (Oil on water):

Mặc dù lưu lượng thông tuyến qua eo Hormuz đã khôi phục tạm thời lên dải 70% - 80% nhờ nỗ lực ngoại giao trung gian, cấu trúc chuỗi cung ứng logistics vùng Vịnh vẫn đang ở trạng thái cực kỳ mong manh. Bất kỳ một đòn cọ xát quân sự mới nào tại trục giao thương cốt lõi này (vốn gánh tải 20% lượng cung cầu vật chất toàn cầu) đều có thể ngay lập tức kích hoạt các pha tăng giá sốc (price spikes) do tâm lý hoảng loạn mua phòng vệ chiến sự từ giới đầu cơ phái sinh.

3. Cảnh báo chiến lược phòng vệ giá (Hedging):

Thị trường đã bước vào chu kỳ biến động duy trì với biên độ rộng (high volatility). Việc các nhà khai thác thượng nguồn lớn như Saudi Arabia và UAE đang đẩy mạnh sản lượng và giảm sâu giá OSP để tranh giành thị phần sẽ tạo ra áp lực đè nặng lên đường giá dài hạn. Tuy nhiên, rủi ro đứt gãy nguồn cung thực tế từ Nga (hạ tầng trung nguồn liên tục bị tổn thất do UAV) và cảnh báo của IEA về nguy cơ đảo lộn trạng thái thặng dư đang đóng vai trò dải đệm kỹ thuật (floor price) rất vững chắc. Do đó, các đơn vị kinh doanh xăng dầu được khuyến nghị không nên đầu cơ tích trữ trạng thái thô quá mức, thay vào đó cần chủ động triển khai các công cụ phòng vệ giá (Hedging) kỳ hạn để khóa biên lợi nhuận, tránh rủi ro khi đường giá đảo chiều đột ngột dưới tác động của các tin tức chính trị vĩ mô.

⚖️⚠️  LƯU Ý MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM

Mọi thông tin dự báo giá dầu thô và khuyến nghị trên đây chỉ mang tính chất tham khảo phục vụ mục đích toán tính nội bộ. Đây không phải là lời khuyên đầu tư tài chính hay cam kết lợi nhuận thương mại. Thị trường năng lượng có biên độ biến động và rủi ro cực kỳ cao.  Khối doanh nghiệp và nhà đầu tư cần tự nghiên cứu sâu sát thực tế và chịu trách nhiệm 100% với quyết định giao dịch của mình.