Thị trường dầu thô kỳ hạn và giao ngay trong tuần giao dịch từ 21/09/2026 đến 25/09/2026 (bao gồm biến động mở phiên sáng 28/09/2026) chứng kiến sự biến động diện rộng với biên độ giá cực lớn. Thị trường liên tục giằng co giữa hai xung lực đối ứng: một bên là dòng tiền đầu cơ đẩy mạnh xả vị thế bù đắp rủi ro địa chính trị (War Premium) trước các tín hiệu ngoại giao giằng co tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (UNGA), và một bên là áp lực thắt chặt nguồn cung thực tế tại khâu hạ nguồn (Downstream), đặc biệt là nhóm sản phẩm tinh chế (Refined Products như Diesel/ULSD và Gasoil).
Điểm nhấn kỹ thuật quan trọng nhất trong tuần là sự phân hóa sâu sắc giữa hai dòng dầu phẩm cấp chính, đẩy chênh lệch giá Brent – WTI Spread giãn rộng lên mức kỷ lục 12.68 USD/thùng. Tình trạng này xuất phát từ nguy cơ can thiệp chính sách xuất khẩu nhiên liệu của Mỹ làm thặng dư dầu thô nội địa tại điểm giao hàng Cushing, trong khi dầu Brent tiếp tục gánh chịu trực tiếp rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng logistics khu vực Vùng Vịnh và Đông Âu.
1. ĐẦU TUẦN
Phiên giao dịch ngày 21/09/2026:
Chỉ số giá: Thị trường kỳ hạn lao dốc mạnh xuống mức thấp nhất 12 ngày. Dầu Brent (kỳ hạn Nov '26 - CBX26) chốt phiên giảm -3.53 USD/thùng (-3.40%), lùi về mốc 100.34 USD/thùng. Dầu WTI (kỳ hạn Oct '26 - CLV26) chốt phiên giảm -4.52 USD/thùng (-4.51%), lùi về 95.78 USD/thùng sát giờ đáo hạn; hợp đồng kỳ hạn Nov '26 (CLX26) chốt lùi sâu về 92.47 USD/thùng.
Động lực thị trường: Làn sóng xả vị thế phòng vệ bùng nổ khi phe Bán (Bearish) làm chủ thế trận. Thị trường chiết khấu mạnh phần bù rủi ro (Risk Premium) trước thông tin Mỹ sẵn sàng đàm phán ngoại giao với Iran tại UNGA. Áp lực bán kỹ thuật gia tăng do hoạt động đảo kỳ hạn (Position Roll-over) của hợp đồng WTI tháng 10. Về phía nguồn cung vật chất (Physical), Saudi Aramco đã xoay trục logistics, đẩy mạnh lượng hàng qua Eo biển Hormuz lên trung bình 2.9 triệu thùng/ngày (so với mốc 700.000 thùng/ngày trong tháng 8) và xếp 14 triệu thùng lên 7 siêu tàu VLCC. Mặc dù vậy, nguồn cung vật chất vẫn tiềm ẩn rủi ro do mỏ Sharara (Libya) sụt giảm sản lượng và lưu lượng tàu qua Hormuz (17 tàu/ngày) vẫn thấp hơn nhiều so với mức cơ sở 125 tàu/ngày.
Phiên giao dịch ngày 22/09/2026:
Chỉ số giá: Đà giảm tiếp diễn nhưng lực bán hạ nhiệt. Dầu Brent (Nov '26) chốt phiên giảm -1.09 USD/thùng (-1.09%), dừng ở mốc 99.25 USD/thùng (giao dịch rạng sáng quanh 98.90 USD/thùng). Dầu WTI kỳ hạn Oct '26 chốt phiên đáo hạn đạt 94.99 USD/thùng (-1.19 USD/thùng, tương ứng -1.24%); hợp đồng chính Nov '26 (CLX26) giao dịch quanh 93.50 USD/thùng (-2.28 USD).
Động lực thị trường: Tín hiệu hạ nhiệt logistics xuất hiện khi Saudi Aramco đưa tuyến đường ống Đông - Tây (East-West Pipeline) vận hành trở lại nhằm chuyển hướng 4 triệu thùng/ngày ra cảng Yanbu (Biển Đỏ), làm giảm áp lực phụ thuộc vào Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đà giảm bị hãm lại về cuối phiên do Tổng thống Mỹ dội "gáo nước lạnh" vào tiến trình hòa hoãn tại UNGA khi tuyên bố chỉ xem xét thỏa thuận sau kỳ bầu cử giữa kỳ tháng 11, khiến phần War Premium chưa thể bị xóa bỏ. Trong khi đó, thị trường hạ nguồn ghi nhận nguồn cung Diesel/Gasoil tại Châu Âu và Mỹ tiếp tục siết chặt nghiêm trọng.
2. GIỮA TUẦN
Phiên giao dịch ngày 23/09/2026:
Chỉ số giá: Thị trường đảo chiều bùng nổ, giá vọt tăng gần 4%. Dầu Brent (Nov '26 - CBX26) chốt phiên tăng +3.83 USD/thùng (+3.86%), tái lập mốc 103.08 USD/thùng. Dầu WTI (Nov '26 - CLX26) tăng +1.64 USD/thùng (+1.81%), chốt ở mức 92.16 USD/thùng. Trái ngược với dầu thô, hợp đồng nhiên liệu tinh chế DO/ULSD sụt giảm mạnh khoảng 5%.
Động lực thị trường: Phát biểu cứng rắn từ giới lãnh đạo Iran tại UNGA khẳng định "không bao giờ đầu hàng" và đe dọa không mở lại Hormuz đã kích hoạt làn sóng mua đuổi (Breakout Long), tái nạp lại War Premium vào giá dầu. Báo cáo tồn kho từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy tồn kho thô thương mại Mỹ tăng bất ngờ +3.0 triệu thùng (lên 426.4 triệu thùng). Tuy nhiên, tồn kho thành phẩm giảm mạnh (xăng giảm -1.7 triệu thùng, DO giảm -400.000 thùng) khẳng định sự thắt chặt ở hạ nguồn. Giá DO kỳ hạn giảm mạnh do tin đồn Mỹ cân nhắc cấm xuất khẩu diesel 90 ngày, mặc dù thông tin này sau đó đã bị các cơ quan thẩm quyền bác bỏ.
Phiên giao dịch ngày 24/09/2026:
Chỉ số giá: Sức mua bùng nổ đẩy giá dầu tăng mạnh khoảng 3%, lập đỉnh cao nhất tuần. Dầu Brent (Nov '26) chốt phiên tăng +3.52 USD/thùng (+3.4%), lên mốc 106.60 USD/thùng. Dầu WTI (Nov '26) tăng +2.45 USD/thùng (+2.7%), chốt mốc 94.61 USD/thùng, ngắt chuỗi giảm 13% trong 6 phiên trước đó.
Động lực thị trường: Lực lượng Houthi phóng tên lửa đạn đạo tập kích các mục tiêu tại Saudi Arabia (Taif và cảng Yanbu trên Biển Đỏ), đe dọa trực tiếp tuyến đường ống East-West Pipeline và kích hoạt lại tâm lý hoảng loạn. Rủi ro nguồn cung thắt chặt gia tăng khi Bộ Năng lượng Mỹ làm việc với các nhà máy lọc dầu (NMLD) nội địa về phương án tự nguyện hạn chế xuất khẩu diesel. Mức tăng của WTI vẫn bị kìm hãm một phần do báo cáo tồn kho thô tích tụ.
3. CUỐI TUẦN
Phiên giao dịch chốt tuần 25/09/2026:
Chỉ số giá: Giá dầu quay đầu hạ nhiệt khoảng 2%. Dầu Brent (Nov '26) chốt phiên giảm -2.28 USD/thùng (-2.1%), lùi về mốc 104.32 USD/thùng (tính chung cả tuần tăng nhẹ dưới 1%). Dầu WTI (Nov '26) giảm -2.20 USD/thùng (-2.3%), lùi về mốc 92.41 USD/thùng (tính chung cả tuần giảm khoảng 8%). Biên độ chênh lệch Brent - WTI Spread nới rộng lên mức kỷ lục 12.68 USD/thùng.
Động lực thị trường: Giới đầu tư chốt lời trước tin tức ngoại giao Mỹ - Iran phát tín hiệu đàm phán từng bước và đề xuất cấm xuất khẩu diesel từ Mỹ. Sắc lệnh cấm xuất khẩu diesel (nếu thực thi) sẽ buộc các NMLD Mỹ cắt giảm công suất chế biến thô (Crude Throughput), gây tích tụ thặng dư WTI tại điểm giao hàng Cushing (Oklahoma). Trong khi đó, Brent tiếp tục duy trì War Premium cao do lo ngại nghẽn logistics Vùng Vịnh và sự cố NMLD Novoshakhtinsk (Nga) phải dừng hoạt động sau đợt tấn công bằng drone. Báo cáo IEA xác nhận tồn kho thô toàn cầu đã rút sâu và nền tảng cung - cầu thực tế vẫn thiếu hụt nghiêm trọng.
Biến động mở phiên sáng thứ Hai (28/09/2026):
Giá dầu lập tức đảo chiều bật tăng hơn 1% ngay đầu tuần mới. Brent (Nov '26) tăng +1.82 USD/thùng (+1.74%) lên 106.14 USD/thùng; WTI (Nov '26) phục hồi +1.14 USD/thùng (+1.23%) lên mốc 93.55 USD/thùng. Động lực đến từ việc Tổng thống Mỹ chính thức tuyên bố bác bỏ đề xuất hòa bình từ Iran, khiến kỳ vọng ngoại giao sụp đổ và thặng dư rủi ro tái bùng phát.
➥ PHÂN TÍCH CHIẾN LƯỢC VÀ CẢNH BÁO
1. Phân tích cấu trúc thị trường & Chênh lệch giá (Brent-WTI Spread)
Mở rộng Spread kỷ lục (12.68 USD/thùng): Hiện tượng lệch pha nghiêm trọng giữa Brent và WTI phản ánh sự rạn nứt cấu trúc giữa dòng dầu thô nội địa Bắc Mỹ và dòng dầu thô hàng hải quốc tế. Việc chính quyền Mỹ cân nhắc hạn chế hoặc cấm xuất khẩu nhiên liệu tinh chế sẽ gián tiếp làm giảm hiệu suất vận hành (Refining Utilization Rate) của các NMLD vùng Vịnh Mexico (USGC). Điều này dẫn đến tình trạng dư thừa dầu thô WTI tại các trung tâm lưu trữ, đặc biệt là Cushing, ép giá WTI giảm sâu. Ngược lại, giá Brent đóng vai trò là chỉ số định giá rủi ro đứt gãy cung ứng toàn cầu, chịu tác động trực tiếp từ xung đột Vùng Vịnh, rủi ro tuyến đường biển Hormuz/Biển Đỏ và các đợt tập kích vào hạ tầng lọc dầu Nga.
2. Rủi ro mảng Hạ nguồn & Biên lợi nhuận lọc dầu (Distillate Crack Spread)
Thắt chặt nguồn cung nhiên liệu tinh chế: Thị trường sản phẩm hạ nguồn (đặc biệt là Diesel/ULSD và Gasoil) đang ở trạng thái nguy hiểm hơn nhiều so với thị trường dầu thô nguyên liệu. Sự kết hợp giữa: (i) Lệnh cấm xuất khẩu từ Nga, (ii) Rủi ro ngưng trệ NMLD Novoshakhtinsk, (iii) Gián đoạn vận tải biển Vùng Vịnh, và (iv) Ý định hạn chế xuất khẩu của Mỹ, đang tạo ra nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng nhiên liệu trung gian (Middle Distillates) trên phạm vi toàn cầu. Biên lợi nhuận lọc dầu (Crack Spread) mặt hàng Diesel dự báo sẽ tiếp tục duy trì ở mức rất cao, khiến giá sản phẩm tinh chế thực tế tách rời đà hạ nhiệt ngắn hạn của dầu thô.
3. Cảnh báo rủi ro & Khuyến nghị chiến lược cho doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu
Quản trị rủi ro biến động giá (Price Volatility Risk): Thị trường paper đang vận hành trong môi trường nhạy cảm cao độ với tin tức ngoại giao và quân sự, biên độ dao động phiên từ 3% - 5% diễn ra thường xuyên. Các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối tuyệt đối không duy trì vị thế mở (Unhedged Position) quá lớn. Cần chủ động sử dụng các công cụ tài chính (Phòng vệ giá - Hedging) bằng hợp đồng tương lai hoặc hợp đồng quyền chọn (Options) để chốt khung giá nhập khẩu.
Chiến lược Quản trị Nguồn hàng Physical:
Cần tách biệt chiến lược mua dầu thô và mua thành phẩm. Đối với mặt hàng Diesel/DO, rủi ro thiếu hụt vật chất là rất cao. Doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường nhập khẩu thành phẩm (tăng tỷ trọng từ các NMLD khu vực Đông Nam Á, Đông Bắc Á), giảm phụ thuộc vào các lô hàng có định tuyến vận tải đi qua Biển Đỏ hoặc Eo biển Hormuz.
Cần theo dõi sát sao chính sách cấm xuất khẩu nhiên liệu của Mỹ và Nga, vì bất kỳ sắc lệnh chính thức nào được ban hành sẽ lập tức tạo ra đợt tăng giá biến động đột biến (Price Spike) trên thị trường thành phẩm.
Tối ưu hóa Chi phí Logistics & Tồn kho: Với việc cước vận tải biển (Freight rates) và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh (War Risk Premium) cho tàu dầu qua Vùng Vịnh gia tăng, các doanh nghiệp kinh doanh nội địa cần nâng mức tồn kho an toàn (Safety Stock) đối với nhiên liệu DO, đồng thời chủ động tính toán lại giá thành cấu thành (Landings Cost) để điều chỉnh chính sách bán hàng và chiết khấu linh hoạt.
⚖️⚠️ LƯU Ý MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM:
Mọi thông tin dự báo giá dầu thô và khuyến nghị trên đây chỉ mang tính chất tham khảo phục vụ mục đích toán tính nội bộ.
Đây không phải là lời khuyên đầu tư tài chính hay cam kết lợi nhuận thương mại. Thị trường năng lượng có biên độ biến động và rủi ro cực kỳ cao.
Khối doanh nghiệp và nhà đầu tư cần tự nghiên cứu sâu sát thực tế và chịu trách nhiệm 100% với quyết định giao dịch của mình.