Khi Mỹ lật đổ Nicolás Maduro khỏi quyền lực ở Venezuela, người ta dự đoán nền kinh tế sẽ sụp đổ. Nhưng điều đó đã không xảy ra.
Việc lật đổ một nguyên thủ quốc gia nắm quyền lâu năm hầu như luôn dẫn đến hỗn loạn kinh tế.
Sau khi Saddam Hussein bị lật đổ, sản lượng dầu của Iraq giảm 36%, và nền kinh tế nước này thu hẹp gần một phần tư.
Nhưng Venezuela, bất chấp những khó khăn đáng kể, đã tránh được số phận đó.
Tổng thống Delcy Rodríguez đã ổn định tình hình trong nước đồng thời mở cửa ngành công nghiệp dầu mỏ của đất nước cho vốn đầu tư của Mỹ với tốc độ nhanh chóng.
Nhưng tiến trình đó hiện đang bị đe dọa. Trung tâm của mối đe dọa đó là Centerview Partners và Matthieu Pigasse.
Pigasse là một nhà tài chính người Pháp đang tìm cách trở thành nhà đàm phán trong việc tái cấu trúc nợ trị giá 170 tỷ đô la của Venezuela – một trong những quá trình tài chính quan trọng nhất trong lịch sử toàn cầu, và rất quan trọng đối với an ninh năng lượng của Mỹ.
Venezuela đã vỡ nợ quốc gia vào năm 2017 sau nhiều năm quản lý kinh tế yếu kém làm cạn kiệt nguồn thu dầu mỏ của đất nước, khiến các công ty và nhà đầu tư Mỹ thiệt hại hàng tỷ đô la.
Giải quyết cuộc khủng hoảng này bằng cách tái cấu trúc nợ để cho phép Venezuela trả nợ khi ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này phục hồi, về cơ bản là vì lợi ích kinh tế của Mỹ. Nhưng sự phục hồi đó chỉ có thể xảy ra nếu việc tái cấu trúc nợ có một lộ trình khả thi.
Đây là một tình huống phức tạp.
Đối với một cuộc đàm phán khó khăn và quan trọng như vậy đối với ngành năng lượng và doanh nghiệp Mỹ, những người dẫn đầu cuộc đàm phán, ít nhất là trong mắt chính quyền Trump, phải được định hướng bởi các ưu tiên của Mỹ.
Pigasse không phải là bạn của phong trào "Nước Mỹ trên hết" của Tổng thống Trump - trên thực tế, ông hoàn toàn phản đối nó. Ông là người ủng hộ lâu năm của Đảng Xã hội Pháp và đã bị chỉ trích về những cáo buộc rằng các công ty truyền thông của ông ta đã chia sẻ nội dung bài Do Thái.
Lịch sử của ông ở Venezuela càng khiến sự tham gia của ông vào các cuộc đàm phán trở nên đáng lo ngại hơn. Pigasse từng là cố vấn kinh tế cho Hugo Chávez, người có chương trình kinh tế xã hội chủ nghĩa đã phá hủy ngành công nghiệp dầu mỏ của đất nước và tạo ra cuộc khủng hoảng nợ hiện đang cần được giải quyết.
Thế nhưng, không hề có quy trình tuyển chọn cạnh tranh hay yêu cầu đề xuất nào, Pigasse lại là người được đặt vào vị trí lãnh đạo quá trình tái cấu trúc đó.
Câu hỏi đặt ra là, làm thế nào mà Pigasse lại có được vị trí ảnh hưởng như vậy. Câu trả lời là Mauricio Claver-Carone.
Claver-Carone là một luật sư người Florida, từng giữ chức đặc phái viên của Tổng thống Trump tại Mỹ Latinh trong một thời gian ngắn. Ông hiện không còn giữ vai trò đó, hay bất kỳ chức vụ nào khác trong chính phủ. Claver-Carone hiện điều hành một công ty đầu tư tư nhân, LARA Fund, cùng với đối tác Jessica Bedoya – người từng làm việc tại cả CIA và Hội đồng An ninh Quốc gia. Quỹ này đầu tư mạnh vào Mỹ Latinh.
Claver-Carone đang hoạt động ngay tại trung tâm chính sách của Mỹ tại Venezuela. Tờ Washington Post gần đây đã mô tả ông là "phó vương không chính thức của Mỹ tại Venezuela" và tiết lộ rằng ông đã chuyển tiếp các thông điệp giữa Caracas và Washington. Điều mà tờ Post không đề cập đến là Claver-Carone đã chọn làm gì với quyền lực không chính thức này.
Chính Claver-Carone, không có ủy quyền, đã đề cử Pigasse vào vai trò này.
Cách tiếp cận của Pigasse đối với cuộc khủng hoảng nợ cũng gây tranh cãi. Ông được kỳ vọng sẽ thúc đẩy một giải pháp nhanh chóng – một thỏa thuận nhanh để tạo ấn tượng rằng quá trình đang tiến triển.
Nhưng trong một cuộc khủng hoảng nợ lớn như vậy, tốc độ ít quan trọng hơn việc đảm bảo các nhà đầu tư nhận được những gì họ được hưởng. Các công ty Mỹ như Morgan Stanley, Fidelity Management và ConocoPhillips sẽ mất hàng tỷ đô la nếu quá trình này bị đẩy nhanh.
Một cuộc tái cấu trúc nợ thành công không chỉ tốt cho Venezuela mà còn tốt cho người tiêu dùng Mỹ. Một Venezuela có khả năng khai thác dầu mỏ sẽ giúp giữ giá nhiên liệu ở mức thấp cho người dân Mỹ bình thường.
Việc Claver-Carone sử dụng ảnh hưởng không chính thức của mình để đưa một nhân vật gây tranh cãi như Pigasse vào trung tâm của quá trình này là một thất bại nghiêm trọng trong việc giám sát của các quan chức chính quyền. Tổng thống Trump, đang sa lầy vào vấn đề Iran, có thể chưa nắm rõ mức độ ảnh hưởng của Claver-Carone đã lan rộng đến đâu. Ông ấy cần được biết điều này.
Chính sách "Nước Mỹ trên hết", bất kể giá trị của nó ra sao, là lời hứa đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu. Điều đang âm thầm hình thành trong chính sách đối với Venezuela của chúng ta có thể nói là trái ngược hoàn toàn.
