Chính phủ Suriname, tại thủ đô Paramaribo, đã thèm muốn sự bùng nổ dầu mỏ đẳng cấp thế giới của nước láng giềng Guyana từ trước đại dịch năm 2020. Cả hai quốc gia Nam Mỹ nghèo khó với dân số dưới một triệu người này cùng sở hữu lưu vực Guyana-Suriname. Lưu vực ngoài khơi này đang mang lại sự bùng nổ dầu mỏ vượt mọi kỳ vọng, khiến Guyana, dựa trên GDP bình quân đầu người, trở thành một trong những quốc gia giàu có nhất thế giới. Suriname, một trong những quốc gia nghèo nhất Nam Mỹ và đang trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng, kéo dài, đang khao khát sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng mà sự bùng nổ hydrocarbon sẽ mang lại.
Trong một diễn biến đáng kinh ngạc, nước láng giềng Guyana đã đi từ giai đoạn phát hiện mỏ dầu đầu tiên đến giai đoạn khai thác dầu chỉ trong vòng bốn năm, trong khi ngành này thường mất một thập kỷ hoặc hơn. Sau một thập kỷ, thuộc địa cũ của Anh này đã trở thành nhà sản xuất dầu lớn thứ ba Nam Mỹ, bơm khoảng 900.000 thùng dầu mỗi ngày. Điều này, cùng với việc tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Guyana tăng vọt gần chín lần trong thập kỷ qua, đã thu hút sự chú ý của Paramaribo. Đến năm 2021, Tổng thống Chan Santokhi, người đang chịu áp lực từ cuộc khủng hoảng kinh tế sâu sắc, tin rằng sự bùng nổ dầu mỏ tầm cỡ thế giới sẽ giúp Suriname thoát khỏi nghèo đói. Điều này khiến tổng thống hy vọng rằng các mỏ dầu được phát hiện ở Lô 58 sẽ được triển khai và đi vào hoạt động vào năm 2025.
Tuy nhiên, đã có lúc sự bùng nổ dầu mỏ được mong đợi của Suriname chững lại. Trong năm 2022, TotalEnergies, đơn vị điều hành Lô 58, và đối tác nắm giữ 50% cổ phần là APA Corporation đã quyết định hoãn quyết định đầu tư cuối cùng (FID) cho việc khai thác mỏ Sapakara và Krabdagu. Các công ty năng lượng đã đưa ra quyết định này do tỷ lệ khoan thành công thấp, tỷ lệ khí/dầu cao ở một số mỏ được phát hiện, và không khớp giữa dữ liệu địa chấn và kết quả khoan. Điều này đã làm trì hoãn triển vọng khai thác dầu đầu tiên, và do đó, làm chậm lại sự bùng nổ dầu mỏ đẳng cấp thế giới mà Suriname đang rất cần, trong nhiều năm. Tuy nhiên, đến tháng 10 năm 2024, TotalEnergies đã thông báo rằng quyết định đầu tư cuối cùng (FID) trị giá 10,5 tỷ đô la đã được phê duyệt.
Dự án nước sâu, có tên GranMorgu, nhắm mục tiêu vào các mỏ chứa gần 760 triệu thùng dầu thô. Cơ sở này sẽ được vận hành bởi một đơn vị sản xuất, lưu trữ và vận chuyển nổi (FPSO) hoàn toàn bằng điện với khả năng nâng 220.000 thùng mỗi ngày. Dự kiến sản xuất dầu đầu tiên từ GranMorgu sẽ được khai thác vào năm 2028. Điều này muộn hơn vài năm so với dự báo ban đầu là năm 2025, nhưng tin tức mới nhất từ TotalEnergies xác nhận GranMorgu sẽ là một dự án năng lượng đột phá cho Suriname. Dự án này sẽ là mô hình khai thác dầu thô ít phát thải carbon trong một ngành đang phải đối mặt với lượng khí thải cao.
Cụ thể, ngoài việc giàn khoan nổi FPSO hoàn toàn chạy bằng điện, sẽ không có việc đốt bỏ khí thường xuyên, tất cả khí sinh ra sẽ được bơm vào các bể chứa trên tàu. Kết quả là, lượng khí thải carbon chỉ dưới 16 kg trên mỗi thùng dầu thô được khai thác. Con số này thấp hơn mức trung bình toàn cầu là 60 kg/thùng được báo cáo vào năm 2015, với các nhà phân tích trong ngành cho rằng nó đã giảm xuống mức thấp nhất là 18 kg/thùng khi các tập đoàn dầu khí lớn đang nỗ lực hướng tới trung hòa carbon. Vì những lý do này, GranMorgu được nhiều người trong ngành đón nhận với sự hào hứng, trong một ngành đang chịu áp lực đáng kể trong việc giảm phát thải khí nhà kính.
Việc khởi động thành công dự án TotalEnergies sẽ góp phần thúc đẩy nền kinh tế đang khủng hoảng của Suriname. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự đoán GDP của thuộc địa cũ của Hà Lan sẽ tăng trưởng đáng kinh ngạc 55% trong năm 2028 khi sản xuất bắt đầu. Tuy nhiên, vẫn còn một chặng đường dài trước khi thuộc địa cũ của Hà Lan này trải nghiệm sự tăng trưởng nhanh chóng như Guyana. Nhìn chung, kết quả khoan không mấy khả quan mặc dù nhiều người cho rằng tiềm năng dầu khí của lưu vực Guyana-Suriname lớn hơn nhiều so với dự đoán ban đầu của Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS). Mặc dù APA đã báo cáo phát hiện dầu khí tại giếng thăm dò Baja ở Lô 53 ngoài khơi Suriname vào cuối năm 2022, nhưng kể từ đó rất ít thông báo tương tự được đưa ra.
Công ty năng lượng nhà nước Malaysia Petronas đã thực hiện một loạt các phát hiện hydrocarbon ở ngoài khơi Lô 52, liền kề với Lô 58. Đó là các mỏ Sloanea, Roystonea và Fusaea. Bất chấp những phát hiện đó, ExxonMobil, đối tác nắm giữ 50% cổ phần tại Lô 52, đã từ bỏ quyền lợi này và chuyển giao cho Petronas vào tháng 11 năm 2024. Kể từ đó, chỉ có Sloanea, một mỏ khí tự nhiên, được tuyên bố là khả thi về mặt thương mại. Hai phát hiện còn lại vẫn chưa được đánh giá đầy đủ, và vẫn còn nghi ngờ về tính khả thi thương mại của chúng. Ngay cả khi khả thi, việc triển khai và đưa vào khai thác cũng có thể mất một thập kỷ hoặc lâu hơn.
Kết quả của chiến dịch khoan đa giếng mới nhất của Petronas tại Lô 52 không mấy khả quan. Giếng thăm dò Caiman-1, giếng đầu tiên trong số bốn giếng dự kiến khoan vào năm 2025 và 2026, được khởi khoan vào ngày 21 tháng 7 năm 2025, tại khu vực phía tây của Lô 52. Giếng thăm dò này đã được bịt kín và bỏ hoang vào ngày 6 tháng 12 năm 2025. Mặc dù Petronas mô tả kết quả là đáng khích lệ, nhưng không có thông báo nào cho thấy giếng này đã tìm thấy các mỏ hydrocarbon có tính khả thi thương mại để khai thác. Petronas sẽ tiếp tục chiến dịch khoan theo kế hoạch nhằm xác định ranh giới các nguồn tài nguyên tại Lô 52 và xác định xem liệu mỏ khí tự nhiên Sloanea có thể được triển khai và đưa vào sản xuất hay không.
Thông tin này được đưa ra sau khi APA và các đối tác tại Lô 53 nhượng lại phần lớn diện tích khai thác dầu khí cho Staatsolie, công ty dầu khí quốc gia và cơ quan quản lý ngành công nghiệp của Suriname. Điều này diễn ra bất chấp phát hiện mỏ Baja-1 vào tháng 8 năm 2022, nơi dầu được tìm thấy trong cùng hệ thống trầm tích với mỏ Krabdagu ở Lô 58, cách đó 11,5 km về phía tây. Thực tế, mỏ Krabdagu là một phần của dự án GranMorgu. Trong tháng 6 năm 2025, TotalEnergies đã mua lại 25% cổ phần khai thác trong khu vực còn lại của Lô 53 xung quanh mỏ Baja-1 từ Moeve, trước đây gọi là CEPSA.
Diện tích khai thác mà APA nhượng lại vào tháng 2 năm 2024 đã được Staatsolie tái cấu trúc và chào thầu như một lô dầu khí ngoài khơi mới. Vào tháng 6 năm 2025, cơ quan quản lý dầu khí của Suriname đã trao khu vực đó cho Petronas với tên gọi Lô 66. Công ty dầu khí quốc gia Malaysia đã ký hợp đồng chia sẻ sản lượng với Staatsolie, theo đó Staatsolie nắm giữ 80% quyền khai thác trong lô này, trong khi Paradise Oil Company, một công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn của công ty dầu khí quốc gia, nắm giữ 20% còn lại. Khu vực khai thác dầu khí nước sâu này liền kề với Lô 52 do Petronas kiểm soát 80%, nơi công ty này là nhà điều hành, và Paradise Oil cũng là đối tác nắm giữ 20% cổ phần.
Có những dấu hiệu, như được minh họa bởi các kết quả khoan gần đây, cho thấy vành đai dầu khí đi qua mỏ Stabroek giàu tiềm năng ngoài khơi Guyana không kéo dài sâu vào vùng lãnh hải của Suriname như dự đoán ban đầu. Trong một thời gian, các nhà phân tích cho rằng vành đai hydrocarbon kéo dài qua mỏ 58 sang các mỏ 52 và 53 liền kề. Thực tế, kết quả khoan gần đây cho thấy phần lớn trữ lượng dầu khí trong lưu vực Guyana-Suriname chủ yếu nằm ngoài khơi Guyana chứ không phải ở thuộc địa cũ của Hà Lan.
Vùng biển ngoài khơi Suriname có thể là khu vực thăm dò dầu khí tiềm năng nhất ở Nam Mỹ, nhưng có những dấu hiệu cho thấy thời gian đang cạn dần đối với quốc gia này trong việc khai thác tiềm năng dầu khí rộng lớn ngoài khơi đó. Mặc dù việc khai thác GranMorgu sẽ mang lại lợi nhuận kinh tế khổng lồ, nhưng hoạt động thành công của cơ sở này có thể không đủ để thu hút nguồn vốn khổng lồ cần thiết để phát triển tiềm năng dầu khí rộng lớn được cho là tồn tại trong vùng lãnh hải của Suriname. Sự kết hợp giữa kết quả khoan không chắc chắn, chi phí triển khai cao và áp lực kiềm chế phát thải carbon, cùng với mối đe dọa về đỉnh sản lượng dầu, đang gây áp lực nặng nề lên đầu tư vào các lưu vực dầu khí ngoài khơi tiềm năng.
Nguồn tin: xangdau.net
