Để sử dụng Xangdau.net, Vui lòng kích hoạt javascript trong trình duyệt của bạn.

To use Xangdau.net, Please enable JavaScript in your browser for better use of the website.

Loader

IEA cảnh báo khủng hoảng Hormuz sẽ để lại những hệ lụy kéo dài

Trong báo cáo Triển vọng Năng lượng Thế giới (WEO) mới nhất, IEA đã phác thảo một kịch bản mới, trong đó sự gián đoạn kéo dài đối với nguồn cung dầu đi qua eo biển Hormuz sẽ làm sụt giảm đáng kể nhu cầu dầu trong những thập kỷ tới.

Kịch bản Trường hợp Phản ứng Bổ sung (ARC) — giả định các chính phủ thực thi những biện pháp bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn để ứng phó với gián đoạn nguồn cung — dự báo nhu cầu dầu toàn cầu sẽ giảm từ mức 102 triệu thùng/ngày năm 2025 xuống còn 97 triệu thùng/ngày vào năm 2035 và chỉ còn 85 triệu thùng/ngày vào năm 2050.

IEA đánh giá sự gián đoạn nguồn cung năng lượng qua eo biển Hormuz, châm ngòi từ cuộc chiến Mỹ - Iran, đã tạo ra mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh năng lượng trong lịch sử và sẽ để lại "những vết sẹo kéo dài".

"Tôi không thấy bất kỳ lộ trình khả thi nào để thị trường năng lượng thế giới quay trở lại trạng thái như trước đây", Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol phát biểu trong báo cáo WEO 2026.

Trong tất cả các kịch bản của IEA, thế giới đều ứng phó với cuộc khủng hoảng Hormuz thông qua việc đẩy nhanh điện khí hóa, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, mở rộng khai thác dầu nội địa và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, nhưng các nỗ lực này được thúc đẩy mạnh mẽ nhất trong kịch bản ARC.

IEA cũng đưa ra một kịch bản cực đoan hơn là Trường hợp Hormuz Thấp (LHC), giả định thế giới tiến tới chấm dứt gần như hoàn toàn sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Theo kịch bản LHC, các quốc gia vùng Vịnh Trung Đông đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhiều tuyến đường ống dẫn dầu đi vòng qua eo biển Hormuz, các nhà sản xuất ngoài khu vực vùng Vịnh tăng mạnh sản lượng khai thác, và các nước nhập khẩu cắt giảm tiêu thụ dầu — tương tự như trong kịch bản ARC.

Các biện pháp này khiến khối lượng dầu xuất khẩu qua eo biển Hormuz sụt giảm từ mức khoảng 20 triệu thùng/ngày trước xung đột xuống chỉ còn 2 triệu thùng/ngày vào năm 2035.

Ngược lại, Kịch bản Chính sách Hiện hành (CPS) của IEA — giả định không có thêm chính sách hay quy định mới nào ngoài những gì đã ban hành — dự báo các gián đoạn liên quan đến xung đột tại eo biển Hormuz sẽ chấm dứt và hoạt động vận tải biển thông suốt trở lại vào cuối năm 2027, với các phản ứng chính sách rất hạn chế trước cuộc chiến tại Iran.

Theo kịch bản CPS, nhu cầu dầu sẽ không đạt đỉnh mà tiếp tục tăng lên 106 triệu thùng/ngày vào năm 2035 và 114 triệu thùng/ngày vào năm 2050, cao hơn mức 105 triệu thùng/ngày và 113 triệu thùng/ngày trong báo cáo WEO năm ngoái.

IEA cho biết mức điều chỉnh tăng thêm 1 triệu thùng/ngày so với năm ngoái xuất phát từ nhu cầu cao hơn trong lĩnh vực vận tải đường bộ tại Mỹ và khu vực tòa nhà tại các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển.

IEA cũng cập nhật Kịch bản Chính sách Đã công bố (Steps), tích hợp các chính sách đã được công bố nhưng chưa triển khai. Kịch bản này tiếp tục dự báo nhu cầu dầu đạt đỉnh ở mức khoảng 102 triệu thùng/ngày vào năm 2030, nhưng duy trì sát ngưỡng này vào năm 2035 ở mức ngay dưới 102 triệu thùng/ngày, cao hơn khoảng 2 triệu thùng/ngày so với báo cáo WEO năm trước. Sau đó, nhu cầu sẽ giảm xuống còn 95,6 triệu thùng/ngày vào năm 2050, cao hơn khoảng 1 triệu thùng/ngày so với dự báo trước đó.

Sự sụt giảm nhu cầu dầu bắt nguồn từ việc tiêu thụ nhiên liệu vận tải đường bộ giảm mạnh khi tỷ lệ sử dụng xe điện tăng tốc — đặc biệt tại Trung Quốc — cùng với các cải thiện về hiệu suất năng lượng và mức tiêu thụ dầu thấp hơn trong lĩnh vực tòa nhà và phát điện.

Theo kịch bản Steps, nhu cầu dầu của Trung Quốc giảm từ 17 triệu thùng/ngày năm 2025 xuống còn 15,6 triệu thùng/ngày vào năm 2035, còn theo kịch bản CPS, mức tiêu thụ này giảm xuống 16,1 triệu thùng/ngày vào năm 2035.

Ngược lại, Ấn Độ là động lực tăng trưởng chủ chốt trong cả hai kịch bản Steps và CPS. Nhu cầu dầu của quốc gia này tăng từ 5,6 triệu thùng/ngày năm 2025 lên 6,9 triệu thùng/ngày vào năm 2035 theo kịch bản Steps, và lên tới 7,5 triệu thùng/ngày theo kịch bản CPS, nhờ sự gia tăng tỷ lệ sở hữu phương tiện cơ giới và hoạt động sản xuất công nghiệp.

Để bù đắp sự suy giảm tự nhiên của các mỏ hiện hữu và đáp ứng nhu cầu gia tăng trong kịch bản CPS, thế giới cần khoảng 17 triệu thùng/ngày từ các dự án dầu khí mới vào năm 2035 với chi phí đầu tư 640 tỷ USD/năm — cao hơn 4 triệu thùng/ngày so với kịch bản Steps. Ngay cả trong kịch bản Steps, nơi nhu cầu dầu đạt đỉnh vào khoảng năm 2030, IEA ước tính vẫn cần khoảng 580 tỷ USD/năm vốn đầu tư thượng nguồn cho đến năm 2035, phản ánh tốc độ suy giảm sản lượng rất nhanh của các mỏ đang khai thác.

Một điểm nhấn xuyên suốt tất cả các kịch bản là tầm quan trọng bền vững của khu vực Trung Đông đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, bất chấp những khó khăn khổng lồ do chiến tranh mà khu vực này phải đối mặt trong năm 2026. Theo kịch bản CPS, nguồn cung dầu của Trung Đông tăng từ 31,3 triệu thùng/ngày lên 33 triệu thùng/ngày vào năm 2035 và đạt 42,1 triệu thùng/ngày vào năm 2050. Và ngay cả khi nhu cầu dầu bắt đầu giảm từ năm 2030 trong kịch bản Steps, thị phần nguồn cung toàn cầu của Trung Đông vẫn giữ vững ở mức 36% với sản lượng 35,2 triệu thùng/ngày vào năm 2050 khi sản lượng tại các khu vực khác bắt đầu đi xuống.

Nguồn tin: Xangdau.net

ĐỌC THÊM