Thách thức từ suy giảm sản lượng dầu thô: Bài toán kinh tế và chính sách năng lượng tại Colombia

Số liệu nghiên cứu từ Đại học EAFIT cho thấy trong năm 2024, doanh thu từ hoạt động kinh tế phi chính thức (cụ thể là cocaine) đã đạt mức 16,5 tỷ USD, vượt qua ngưỡng 15 tỷ USD doanh thu xuất khẩu dầu thô. Mặc dù dầu thô vẫn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực khi kết hợp với than đá, sự gia tăng đáng kể về quy mô sản lượng của ngành kinh tế phi chính thức, đối nghịch với đà suy giảm liên tục của ngành dầu khí, đang đặt ra những bài toán hóc búa về an ninh năng lượng và cán cân ngoại tệ cho Colombia.

Xu hướng sụt giảm sản lượng dầu thô nội địa

Sản lượng khai thác dầu thô của Colombia đã duy trì xu hướng giảm trong nhiều năm qua do sự cộng hưởng từ nhiều yếu tố:

Suy giảm tự nhiên: Các mỏ dầu bước vào giai đoạn cạn kiệt, đòi hỏi cường độ đầu tư cao hơn để duy trì mức sản lượng cũ.

Môi trường vận hành: Các rủi ro từ xung đột địa phương, phá hoại đường ống vận chuyển và sự sụt giảm đầu tư trực tiếp vào lĩnh vực thượng nguồn (upstream).

Chính sách vĩ mô: Định hướng chuyển dịch từ hydrocarbon sang năng lượng thay thế của chính phủ tiền nhiệm, bao gồm lệnh cấm cấp phép thăm dò mới và gia tăng gánh nặng thuế đối với các ngành công nghiệp khai khoáng.

Tập đoàn dầu khí quốc gia Ecopetrol dự báo sản lượng bình quân năm nay dao động từ 730.000 - 740.000 thùng dầu quy đổi mỗi ngày, thấp hơn đáng kể so với mức trên 750.000 thùng/ngày trong nửa đầu năm 2025 và xa hơn là mức hơn 1 triệu thùng/ngày vào năm 2015. Hệ quả là quốc gia này đã phải chuyển sang phụ thuộc vào nhập khẩu khí tự nhiên do sản lượng khai thác nội địa không đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ.

Triển vọng tái định hình chính sách năng lượng

Tính đến năm 2024, trữ lượng dầu thô chứng minh (proven reserves) của Colombia đạt khoảng 2,04 tỷ thùng. Việc ứng dụng công nghệ kỹ thuật mới có thể giúp tối ưu hóa khai thác từ các vỉa hiện hữu, tuy nhiên đà tăng trưởng này đang bị cản trở bởi các chính sách hạn chế sản xuất.

Sự thay đổi trong cấu trúc chính trị gần đây sau kỳ bầu cử tổng thống, với chiến thắng thuộc về ứng viên Abelardo de la Espriella, đang mở ra khả năng đảo chiều chính sách năng lượng theo hướng thúc đẩy gia tăng sản lượng dầu khí. Đây được kỳ vọng là đòn bẩy để giảm thiểu sự phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng và khôi phục tỷ trọng đóng góp của ngành dầu khí trong tổng doanh thu xuất khẩu, qua đó cải thiện cán cân kinh tế vĩ mô của quốc gia.

---

Bản tin tổng hợp dữ liệu ngành dầu khí tính đến ngày 29/6/2026.