Thị trường năng lượng tuần qua vận hành trong trạng thái biến động biên độ cực đại, chịu áp lực giằng co dữ dội giữa các tiêu đề báo chí mang tính nhị phân từ hành lang ngoại giao hành lang và thực tế thắt chặt nghiêm trọng của cán cân cung - cầu vật lý. Khép lại tuần giao dịch, cả hai chuẩn dầu kỳ hạn đều ghi nhận mức giảm ròng do đã chiết khấu sâu phần bù rủi ro địa chính trị ở các phiên giữa tuần, mặc dù xung lực phục hồi kỹ thuật đã xuất hiện rất mạnh trong phiên thứ Sáu.
1. ĐẦU TUẦN: PHẦN BÙ RỦI RO ĐẠT ĐỈNH KHI HẠ TẦNG THƯỢNG NGUỒN BỊ ĐE DỌA
Giai đoạn đầu tuần chứng kiến sự thống trị tuyệt đối của phe Mua, đẩy giá kỳ hạn chạm mức cao nhất trong vòng 2 tuần nhờ sự xuất hiện của các rủi ro thực địa mới.
Tấn công hạ tầng năng lượng: Các vụ tấn công bằng UAV nhắm trực diện vào nhà máy điện hạt nhân Barakah (UAE) và việc Ả Rập Xê Út đánh chặn 3 UAV xâm nhập từ không phận Iraq đã đẩy phần bù rủi ro chiến tranh Lên mức báo động đỏ. Thị trường không còn dừng lại ở việc lo ngại tắc nghẽn trung nguồn mà bắt đầu định giá rủi ro phá hủy hạ tầng thượng nguồn.
Nới lỏng tạm thời nguồn cung từ Nga: Nhằm hạ nhiệt đà tăng phi mã của giá dầu thô và hỗ trợ các quốc gia hạ nguồn dễ bị tổn thương về năng lượng (đặc biệt là các nhà mua lớn như Ấn Độ), Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy phép chung 134C gia hạn thêm 30 ngày miễn trừ trừng phạt đối với dầu thô đường biển của Nga đang ở trạng thái thả nổi trên biển trước ngày 17/04. Bước đi này giúp ổn định phần nào tình trạng khan hiếm nguồn cung vật chất (Physical tightness) toàn cầu, đồng thời hỗ trợ điều tuyến dòng chảy, giảm năng lực gom hàng giảm giá của Trung Quốc.
Đỉnh giá ngắn hạn: Dầu Brent kỳ hạn bứt phá mạnh qua mốc tâm lý 111 USD/thùng (đỉnh phiên chạm 112 USD), trong khi WTI kỳ hạn tháng 6 (CLM26) chạm mức cao nhất kể từ cuối tháng 4 tại 108,66 USD/thùng trước khi tất toán hợp đồng vào ngày thứ Ba.
2. GIỮA TUẦN: THỊ TRƯỜNG GIẤY LAO DỐC 6% TRƯỚC CÁC TÍN HIỆU HOÃN BINH
Giai đoạn giữa tuần chứng kiến một đợt bán tháo và tất toán vị thế mua diện rộng trên các sàn phái sinh, đẩy giá hai chuẩn dầu bốc hơi gần 6% chỉ trong một phiên bất chấp dữ liệu thâm hụt kho lưu trữ kỷ lục.
Hiệu ứng gỡ bỏ vị thế phòng vệ: Tuyên bố của Tổng thống Trump về việc hoãn đòn tấn công quân sự và khẳng định đàm phán Mỹ - Iran đang ở "giai đoạn cuối" (thông qua trung gian Pakistan và Qatar) đã kích hoạt làn sóng chốt lời kỹ thuật, đẩy WTI tháng 7 mất mốc 100 USD và Brent lùi sâu về sát trục 102 – 103 USD.
Phân kỳ cực đại với dữ liệu EIA: Nhịp giảm của giá giấy hoàn toàn ngược chiều với báo cáo chính thức từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA). Dữ liệu vật chất xác nhận tồn kho thô thương mại của Mỹ bốc hơi mạnh 7,9 triệu thùng (cao gấp 3 lần dự báo), và Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) đã phải rút ròng kỷ lục gần 10 triệu thùng từ kho dự trữ chiến lược (SPR).
Lực cản vĩ mô: Sự suy giảm hoạt động kinh tế khu vực Đồng Euro (chỉ số PMI xuống đáy 30 tháng) và tuyên bố diều hâu từ Fed Richmond về rủi ro lạm phát vòng hai đã gia tăng áp lực lo ngại về hiện tượng phá hủy nhu cầu.
3. CUỐI TUẦN: BẤT ĐỒNG CỐT LÕI DUY TRÌ VÀ PHỤC HỒI KỸ THUẬT CUỐI PHIÊN TẤT TOÁN
Phiên giao dịch ngày thứ Sáu ghi nhận lực cầu bắt đáy và làn sóng mua bù thiếu (Short covering) bùng nổ, giúp thu hẹp đáng kể đà giảm sâu của các phiên trước đó khi thị trường nhận ra các rủi ro thắt chặt nguồn cung vẫn chưa được giải quyết.
Kháng lực hành lang ngoại giao: Đà phục hồi xuất hiện khi tiến trình đàm phán tại Tehran vấp phải các bất đồng nhị phân cốt lõi. Mỹ kiên quyết yêu cầu tịch thu kho uranium làm giàu cao của Iran, trong khi Tehran công bố thành lập "Cơ quan quản lý eo biển Vịnh Ba Tư" mới nhằm áp đặt một "vùng biển được kiểm soát" và thu phí hàng hải tại eo biển Hormuz – động thái bị Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố là làm triệt tiêu khả năng đạt được một thỏa thuận ngoại giao.
Trạng thái đóng cửa tuần: Dù phục hồi mạnh trong phiên, tính lũy kế toàn tuần, giá dầu vẫn đóng cửa trong sắc đỏ. Brent chốt tuần tại 103,54 USD/thùng (giảm lũy kế tuần 5,48%). WTI kỳ hạn tháng 7 (CLN26) đóng cửa ở mức 96,60 USD/thùng (giảm lũy kế tuần 8,37%).
➥ PHÂN TÍCH CHIẾN LƯỢC VÀ CẢNH BÁO
1. Độ trễ khôi phục của lưu lượng trung nguồn:
Giới phân tích cảnh báo thị trường giấy đang rơi vào trạng thái "tự mãn" quá sớm trước các tiêu đề báo chí ngoại giao. CEO của công ty dầu khí quốc gia ADNOC (UAE) đưa ra đánh giá kỹ thuật khắt khe: Ngay cả khi xung đột chấm dứt ngay lập tức, hệ thống logistics sẽ cần từ 6 đến 8 tuần để bình thường hóa và phải mất đến Quý 1 hoặc Quý 2 năm 2027 mới có thể khôi phục 100% lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz (hành lang vốn đã bị rút ròng trực tiếp 14 triệu thùng/ngày kể từ khi chiến tranh bùng nổ).
2. Dự báo tồn kho tiệm cận mức thấp nguy hiểm:
Định chế BMI (Fitch Solutions) đã chính thức nâng dự báo giá dầu Brent bình quân năm 2026 lên mức 90 USD/thùng để chiết khấu cho tình trạng thâm hụt kéo dài và chi phí sửa chữa hạ tầng năng lượng vùng Vịnh. IEA và PVM Oil Associates đồng thuận cảnh báo, việc bắt đầu mùa tiêu thụ nhiên liệu cao điểm kết hợp sự cạn kiệt của đệm dự trữ SPR sẽ đẩy tổng tồn kho thô và sản phẩm tinh chế trên đất liền toàn cầu xuống dưới mức thấp nhất 5 năm vào giai đoạn tháng 7 - tháng 8 tới.
3. Ép công suất tại hạ nguồn:
Chi phí nguyên liệu thô thượng nguồn neo cao cộng với tỷ lệ chiết khấu rủi ro lớn đã bóp nghẹt biên lợi nhuận lọc dầu. Dữ liệu từ Energy Aspects xác nhận các nhà máy lọc dầu quốc doanh Trung Quốc đã phải thực hiện cắt giảm sản lượng chế biến lũy kế hơn 1 triệu thùng/ngày, đưa công suất vận hành trong tháng này xuống đáy 8,4 triệu thùng/ngày.
