Tuần giao dịch từ 20/07 đến 24/07/2026 chứng kiến thị trường dầu thô quốc tế biến động cực kỳ dữ dội với biên độ rộng, chi phối toàn diện bởi các xung đột địa chính trị leo thang tại Trung Đông và rủi ro gián đoạn nguồn cung vật chất (physical supply) tại các điểm nghẽn chiến lược (chokepoints). Dòng tiền trên thị trường kỳ hạn (paper market) liên tục bơm phần bù rủi ro (geopolitical risk premium) đẩy giá dầu phá vỡ các ngưỡng kháng cự quan trọng trước khi ghi nhận nhịp xả hàng chốt lời kỹ thuật vào phiên cuối tuần.
1. ĐẦU TUẦN
Bước vào phiên giao dịch đầu tuần (20/07), thị trường dầu thô kỳ hạn ghi nhận trạng thái giằng co mạnh mẽ giữa lực mua phòng vệ rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng vật chất và áp lực chốt lời nội phiên. Mặc dù xuất hiện thông tin đề xuất ngừng bắn, lực mua vẫn chiếm ưu thế giúp Brent và WTI chốt phiên tăng hơn 1%, lần lượt đạt 89.22 USD/thùng và 83.23 USD/thùng.
Xung đột quân sự Mỹ - Iran bước sang đêm thứ 9. Lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia tại cửa ngõ Biển Đỏ. Mật độ lưu thông tàu chở dầu qua eo biển Hormuz rơi xuống mức đáy thảm hại (chỉ còn 4 tàu/ngày), hoạt động chuyển tải ngoài khơi (Ship-to-Ship - STS) đình trệ nghiêm trọng. Tuy nhiên, đà tăng bị kìm hãm phần nào nhờ lượng dầu thô nổi toàn cầu (crude on water) neo ở mức cao kỷ lục 1.35 tỷ thùng đóng vai trò gối đệm thanh khoản.
Sang phiên ngày 21/07, rủi ro bùng phát toàn tuyến khi các cuộc va chạm quân sự trực tiếp đe dọa đồng thời 3 nút thắt cổ chai: Hormuz, Biển Đỏ và Biển Đen. Dầu Brent vượt mốc 91 USD/thùng, duy trì trạng thái quá mua (overbought) sang ngày thứ 7 liên tiếp. Tuyến ống Caspian Pipeline Consortium (CPC) tại Biển Đen phải dừng tiếp nhận dầu từ Kazakhstan sau các cuộc tấn công tại cảng Novorossiysk.
2. GIỮA TUẦN
Giữa tuần chứng kiến xung lực bứt phá dữ dội của thị trường paper market khi áp lực "Phong tỏa kép" đè nặng lên hệ thống logistics toàn cầu.
Phiên 22/07, dầu Brent chính thức phá vỡ mốc 94 USD/thùng (+3.36%), WTI đạt 86.83 USD/thùng (+2.95%). Đáng chú ý, cấu trúc đường cong kỳ hạn của Brent (3-month timespread) nới rộng lên mức 9.26 USD/thùng, đẩy độ dốc cấu trúc bù giá tương lai (Backwardation) lên mức cao nhất kể từ cuối tháng 5/2026, xác nhận lực cầu giao ngay (Prompt physical demand) cực kỳ bức thiết.
Phiên 23/07, thị trường chứng kiến cú bùng nổ dựng đứng khi dòng tiền đầu cơ dồn dập giải ngân vị thế Long, kích hoạt hàng loạt lệnh đóng vị thế bán bắt buộc (Short Squeeze). Dầu Brent chính thức vọt tăng hơn 7%, vượt ngưỡng tâm lý 100.69 USD/thùng – mốc cao nhất kể từ tháng 5/2026. WTI chạm mức 92.19 USD/thùng.
Tình trạng "Phong tỏa kép" tại cả eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb bị siết chặt khiến lượng bốc xếp dầu tại Vùng Vịnh rớt thê thảm xuống 2.5 triệu thùng/ngày (so với mức trung bình 6 triệu thùng/ngày trước đó). Hoạt động xuất khẩu dầu thô của Iran tiệm cận mức 0. Các nhà máy lọc dầu châu Á buộc phải hoán đổi hải trình, chuyển hướng thu mua qua cảng Yanbu (Biển Đỏ) hay đi vòng qua châu Phi, làm cước tàu (freight rate) và chi phí bảo hiểm chiến tranh leo thang đỉnh điểm. Goldman Sachs phát đi dự báo định giá Brent có thể chạm 120 USD/thùng trong Q4/2026 nếu gián đoạn tại Hormuz kéo dài.
3. CUỐI TUẦN
Phiên giao dịch cuối tuần (24/07), thị trường dầu thô kỳ hạn đối mặt với làn sóng xả hàng chốt lời diện rộng (Sell-off) sau chuỗi ngày tăng nóng dốc đứng. Cả Brent và WTI đồng loạt sụt giảm hơn 3%. Cụ thể, dầu Brent kỳ hạn tháng 09/2026 lùi về mốc 96.78 USD/thùng (-3.88%), WTI chốt phiên tại 89.31 USD/thùng (-3.12%). Mặc dù đánh mất mốc 100 USD/thùng, tính chung cả tuần, Brent vẫn ghi nhận mức bứt phá tăng xấp xỉ 10% và WTI tăng 8.27%.
Nhịp điều chỉnh kỹ thuật được kích hoạt bởi thông tin ngoại giao: Bắc Kinh chủ động làm trung gian thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, giúp xoa dịu tâm lý hoảng loạn của thị trường tài chính. Tuy nhiên, các nhà đầu tư chỉ tạm thời hạ bớt trạng thái (short-term profit-taking) nhằm quản trị rủi ro vị thế, trong khi các fundamentals về nguồn cung vật chất vẫn chưa cải thiện khi lưu lượng qua eo biển Hormuz duy trì đình trệ ở mức 3 tàu/ngày.
➥ PHÂN TÍCH CHIẾN LƯỢC VÀ CẢNH BÁO
Cấu trúc Backwardation duy trì ở mức sâu sắc phản ánh thị trường giao ngay (physical market) đang chịu áp lực thiếu hụt nguồn cung cấp thiết cấp bách cho các nhà máy lọc dầu (refineries). Việc dòng tiền liên tục đẩy mạnh vị thế mua (Long positions) kết hợp với hiện tượng Short Squeeze cho thấy độ nhạy cảm cực cao của thị trường trước các cú sốc nguồn cung (supply shocks) từ khu vực Trung Đông.
Nút thắt cổ chai kép tại eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb nếu tiếp tục bị duy trì trạng thái đóng băng sẽ làm tê liệt hoàn toàn các luồng hải trình xuất khẩu dầu thô chủ lực từ Vùng Vịnh và Saudi Arabia.
Chi phí thuê tàu (freight rates) và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh leo thang sẽ tiếp tục bóp nghẹt biên lợi nhuận lọc dầu (refining margins), đẩy giá thành các sản phẩm dầu tinh chế (oil products) gia tăng mạnh trên thị trường quốc tế.
Kế hoạch nhóm OPEC+ nới nhẹ sản lượng 188.000 thùng/ngày trong tháng 9 hoàn toàn quá nhỏ bé và không đủ bù đắp sản lượng hụt giảm từ sự cố đứt gãy chuỗi cung ứng thực tế.
Khuyến nghị chiến lược: Các doanh nghiệp kinh doanh, đầu mối nhập khẩu xăng dầu và định chế tài chính cần duy trì tỷ trọng phòng ngừa rủi ro (hedging) cao đối với các kỳ hạn gần. Tránh mở mới các vị thế bán khống (Short) trong bối cảnh phần bù rủi ro địa chính trị chưa được tháo gỡ triệt để và cấu trúc thị trường vẫn neo ở trạng thái bù giá tương lai sâu. Theo dõi sát sao các tín hiệu đàm phán ngoại giao cũng như số liệu định vị tàu thực tế tại các chokepoints để có điểm rơi chiến thuật hợp lý.
⚖️⚠️ LƯU Ý MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM
Mọi thông tin dự báo giá dầu thô và khuyến nghị trên đây chỉ mang tính chất tham khảo phục vụ mục đích toán tính nội bộ.
Đây không phải là lời khuyên đầu tư tài chính hay cam kết lợi nhuận thương mại. Thị trường năng lượng có biên độ biến động và rủi ro cực kỳ cao.
Khối doanh nghiệp và nhà đầu tư cần tự nghiên cứu sâu sát thực tế và chịu trách nhiệm 100% với quyết định giao dịch của mình.