Thị trường năng lượng đang đối mặt với sự phân kỳ giữa tốc độ phục hồi của thị trường dầu thô và thị trường sản phẩm lọc dầu. Dự báo trong nửa cuối năm 2026, biên lợi nhuận lọc dầu (refining margins) sẽ tiếp tục duy trì ở mức khả quan do nguồn cung thành phẩm (xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay) phản ứng chậm hơn so với sự gia tăng của nguồn cung dầu thô.
Các yếu tố cấu trúc hỗ trợ biên lợi nhuận:
Tiến độ phục hồi nguồn cung sản phẩm thành phẩm bị trì hoãn:
Trung Đông: Công suất lọc dầu khu vực này dù đang được tái khởi động nhưng cần từ 3–4 tháng, hoặc lâu hơn đối với một số nhà máy, để đạt tỷ lệ vận hành ổn định và thiết lập lại các luồng xuất khẩu.
Nga: Hoạt động hạ nguồn vẫn bị thắt chặt do các đợt tấn công vào cơ sở hạ tầng. Lưu lượng lọc dầu trong tháng 6 giảm xuống mức thấp kỷ lục 4,1 triệu thùng/ngày (Mbd) và dự kiến chỉ đạt 4,4–5,0 Mbd trong quý III. Các yêu cầu bảo dưỡng kéo dài sau sự cố tại nhà máy lọc dầu Moscow sẽ tiếp tục kìm hãm công suất throughput trong nửa cuối năm.
Trung Quốc: Sản lượng lọc dầu duy trì ở mức thấp ít nhất đến tháng 8 do hạn ngạch xuất khẩu thành phẩm bị kiểm soát chặt chẽ.
Mùa bảo dưỡng: Qúy IV dự kiến là mùa bảo dưỡng nặng (heavy turnaround season) của các nhà máy lọc dầu tại Mỹ, châu Âu và Ấn Độ, làm giảm throughput trong thời điểm nhu cầu bảo dưỡng đạt đỉnh.
Tồn kho: Mức tồn kho sản phẩm tại các trung tâm chính (Mỹ, Singapore, Fujairah, ARA) hiện vẫn ở mức thấp, làm giảm khả năng ứng phó của thị trường trước các cú sốc nguồn cung.
Tối ưu hóa sản phẩm thành phẩm:
Trong quý II, crack spread của sản phẩm chưng cất trung bình (middle distillates) rất mạnh đã thúc đẩy các nhà máy ưu tiên sản xuất diesel và nhiên liệu bay. Bước sang quý III, chiến lược này trở nên cân bằng hơn khi cân đối xăng tại Mỹ thắt chặt do nhu cầu mùa vụ. Sự chuyển đổi sang xăng tiêu chuẩn mùa đông vào giữa tháng 9 được kỳ vọng sẽ cải thiện nguồn cung thông qua tăng tính linh hoạt trong phối trộn. Tuy nhiên, tình trạng gián đoạn tại Nga và Middle East vẫn sẽ gây áp lực lên nguồn cung diesel, khiến thị trường dự kiến sẽ nghiêng về phía các sản phẩm chưng cất trung bình trong quý IV.
Rủi ro từ chính sách xuất khẩu của Nga:
Việc Nga duy trì các biện pháp can thiệp thị trường thông qua hạn chế xuất khẩu để đảm bảo cung cầu nội địa vẫn là yếu tố rủi ro tiềm ẩn (upside risk) cho crack spread của diesel. Bất kỳ sự thắt chặt chính sách nào từ Nga cũng sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung diesel toàn cầu.
Dự báo thị trường:
Việc bình thường hóa thị trường dầu thô không đồng nghĩa với sự bình thường hóa tương tự đối với crack spread và biên lợi nhuận lọc dầu. Mặc dù không quay lại mức đỉnh lịch sử như các cú sốc trước đây, biên lợi nhuận lọc dầu dự kiến sẽ duy trì sức khỏe tốt trong quý III và quý IV.
Cán cân nhiên liệu vận tải (xăng, nhiên liệu bay, gasoil) trong quý III dự kiến thiếu hụt khoảng 400.000 thùng/ngày, trái ngược với mức thặng dư khoảng 700.000 thùng/ngày cùng kỳ năm ngoái. Tình trạng thâm hụt này có thể nới rộng lên 500.000 thùng/ngày trong giai đoạn tháng 10–11 trước khi phục hồi dần vào tháng 12. Điều này phản ánh thực tế tăng trưởng throughput của các nhà máy lọc dầu vẫn bị hạn chế so với sự gia tăng nguồn cung dầu thô sẵn có trên toàn cầu.
Nguồn tin: Xangdau.net
