Thị trường dầu thô đã trải qua mức độ biến động cao trong năm 2026, với biên độ giao dịch trong ngày kỷ lục là 38 đô la được thiết lập vào ngày 9 tháng 3, vượt qua các kỷ lục trước đó từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, sự sụp đổ nhu cầu do đại dịch năm 2020 và cuộc xung đột Nga-Ukraine năm 2022.
Tuy nhiên, đáng chú ý là sự biến động vẫn tập trung vào các hợp đồng giao hàng ngắn hạn khi thị trường dầu thô vẫn đang trong tình trạng nghịch đảo (backwardation).
Sự biến động của dầu thô đã bước vào vùng lãnh thổ chưa được khám phá, vượt qua kỷ lục đã tồn tại kể từ cuộc xâm lược Ukraine năm 2022. Biến động thực tế - được đo bằng độ lệch chuẩn của sự thay đổi giá hàng ngày - đạt trung bình 6,19 đô la mỗi thùng trong tháng 4 năm 2026. Con số này chính thức vượt qua mức cao trước đó là 6,15 đô la mỗi thùng, đánh dấu một kỷ nguyên hỗn loạn thị trường chưa từng có.
Tuy nhiên, đối với các nhà giao dịch theo dõi giá dầu từng phút, sự thay đổi giá trung bình hàng ngày chỉ nói lên một phần nhỏ của câu chuyện. Khi thị trường mở cửa giao dịch vào ngày 9 tháng 3 năm 2026, hợp đồng tương lai dầu thô WTI tháng 4 đã tăng vọt. Giá đã leo lên mức cao nhất buổi sáng là 119 đô la, nhưng sau đó đảo chiều và giảm xuống mức thấp nhất là 81 đô la trước khi ổn định ở mức dưới 91 đô la. Biên độ giao dịch 38 đô la trong ngày đó đã lập kỷ lục cho WTI về biên độ giao dịch trong một ngày rộng nhất trong lịch sử.
True Range là gì?
Chỉ số cụ thể này có tên là True Range. Thay vì sự thay đổi giá hàng ngày tiêu chuẩn – chỉ đơn giản là tính toán sự khác biệt về giá trị từ lúc 1:30 chiều giờ CT khi giá đóng cửa của một ngày làm việc này đến ngày làm việc tiếp theo – True Range đo lường khoảng cách giữa mức giá cao nhất, thấp nhất trong ngày và giá đóng cửa của ngày hôm trước. Sự khác biệt lớn nhất giữa các con số này phản ánh đầy đủ phạm vi giá mà những người tham gia thị trường thực sự trải qua trong phiên giao dịch.
Trước năm 2026, True Range lớn nhất đối với hợp đồng WTI kỳ hạn tháng đầu tiên là 23 đô la/thùng, một kỷ lục được thiết lập vào năm 2022 – trùng hợp cũng vào ngày 9 tháng 3. Vào ngày đó, thị trường đã giao dịch ở mức cao nhất trong ngày là 126 đô la trước khi việc chốt lời mạnh mẽ và sự thay đổi kỳ vọng xung quanh phản ứng sản lượng của OPEC kéo nó xuống mức thấp là 103 đô la.
Ngày 9 tháng 3 có gì đặc biệt không? Các nhà giao dịch có thể cũng nhớ đến thứ Hai, ngày 9 tháng 3 năm 2020, khi giá dầu WTI giảm mạnh xuống mức thấp 27 đô la một thùng, giảm gần 14 đô la so với giá đóng cửa hôm thứ Sáu, sau động thái bất ngờ của OPEC vào cuối tuần khi cắt giảm giá bán chính thức ngay khi nhu cầu toàn cầu đang sụp đổ do Covid-19. Vào thời điểm đó, điều này đã thiết lập một kỷ lục mới về biên độ giao dịch đối với hợp đồng tương lai WTI, vượt qua kỷ lục trước đó là 13,14 đô la trong Biên độ Thực tế được thiết lập sau kỳ nghỉ Lễ Lao động vào ngày 2 tháng 9 năm 2008, khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đang leo thang.
Mặc dù bốn ngày cụ thể này đứng đầu danh sách các biên độ giao dịch hàng ngày, nhưng không ngày nào xảy ra một cách độc lập. Trong số 20 biến động lớn nhất hàng ngày hoặc trong ngày của dầu thô trong hai thập kỷ qua, gần như tất cả đều diễn ra trong các giai đoạn biến động cấu trúc vĩ mô kéo dài: chu kỳ bùng nổ và suy thoái năm 2008, sự bùng phát của Covid-19, chiến tranh ở Ukraine, và giờ là cuộc xung đột Iran năm 2026.
Các yếu tố lịch sử dẫn đến sự gia tăng biên độ giao dịch
Có những trường hợp ngoại lệ đáng chú ý, trong đó biên độ rộng xảy ra bên ngoài các chu kỳ biến động kéo dài. Vào ngày 16 tháng 9 năm 2019, giá dầu WTI đã tăng hơn 8 đô la mỗi thùng chỉ trong một phiên giao dịch sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào cơ sở chế biến Abqaiq của Ả Rập Xê Út vào cuối tuần. Cuộc tấn công đã đột ngột làm giảm hơn 5 triệu thùng sản lượng mỗi ngày, trở thành sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử toàn cầu. Điều này vượt qua những gián đoạn ban đầu của cuộc Cách mạng Iran năm 1979 và cuộc xâm lược Kuwait của Iraq năm 1990. Tuy nhiên, đợt tăng giá này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Việc sửa chữa tiến triển nhanh hơn dự kiến và lượng dự trữ dồi dào của Ả Rập Xê Út đã duy trì hoạt động xuất khẩu, khiến sự biến động nhanh chóng giảm xuống.
Trường hợp ngoại lệ lớn tiếp theo là vào ngày 5 tháng 5 năm 2011, khi giá dầu thô giảm 9,44 đô la mỗi thùng, lần đầu tiên giảm xuống dưới 100 đô la sau những cú sốc nguồn cung liên quan đến cuộc Nội chiến Libya. Lượng tồn kho toàn cầu thấp và tình trạng bất ổn khu vực đang diễn ra cuối cùng đã định hình năm 2011 là một năm đầy biến động đối với thị trường năng lượng.
Nhìn lại những thăng trầm của giá dầu thô
Phản ánh câu nói rằng giá cả thường tăng như thang cuốn và giảm như thang máy, bảy trong số mười biến động giá dầu thô hàng ngày lớn nhất trong hai thập kỷ qua là giảm. Trong khi thị trường tăng giá thường diễn ra từng bước, một sự thay đổi đột ngột trong diễn biến cơ bản có thể thúc đẩy việc giảm thiểu rủi ro ngay lập tức và dồn nén một sự điều chỉnh giá lớn vào một phiên giao dịch duy nhất.
Trong bối cảnh cú sốc nguồn cung năm 2026, mức độ biến động kỷ lục chủ yếu giới hạn ở giá dầu thô giao trong thời gian rất ngắn. Như biểu đồ trên cho thấy, biên độ dao động thực tế của dầu thô giao trong một năm tới trung bình ở mức khiêm tốn từ 2 đến 3 đô la mỗi thùng, phản ánh sát với các mô hình cô lập được thấy vào năm 2011 và 2020 và vẫn thấp hơn nhiều so với các đường cong dài hạn của năm 2008 và 2022.
Sự biến động cục bộ này phản ánh hiện tượng nghịch đảo cực độ trong chính giá dầu thô. Giá dầu WTI giao trong một năm tới đã được giao dịch ở mức từ 70 đến 78 đô la mỗi thùng trong suốt tháng Tư và tháng Năm, thấp hơn từ 20 đến 30 đô la so với các hợp đồng kỳ hạn gần nhất.
Một số chuyên gia chỉ ra hiện tượng giá nghịch đảo cực độ này như một dấu hiệu cho thấy thị trường đang định giá một giải pháp nhanh chóng cho cú sốc nguồn cung địa chính trị trước mắt. Hành vi tương đối ổn định của đường cong giá hợp đồng tương lai dài hạn trái ngược hoàn toàn với các chu kỳ trước đây, như năm 2008 và 2011, khi sự gián đoạn ở các hợp đồng kỳ hạn gần nhất ảnh hưởng mạnh đến giá các hợp đồng kỳ hạn xa hơn.
Hiện tượng giá nghịch đảo kỷ lục năm 2026, cả về giá cả và biến động, đặt ra câu hỏi liệu sự thay đổi này hoàn toàn mang tính cấu trúc – kết quả của một hệ sinh thái cung cầu dài hạn khác biệt về cơ bản – hay liệu nó đại diện cho một cơ hội chiến thuật độc đáo cho các nhà giao dịch và quản lý rủi ro. Có lẽ là cả hai.
Nguồn tin: Xangdau.net
