Thị trường dầu thô toàn cầu đang tái lập trạng thái rủi ro địa chính trị sau khi các đợt leo thang quân sự mới giữa Hoa Kỳ và Iran tại Eo biển Hormuz làm đảo ngược hoàn toàn đà phục hồi sau biên bản ghi nhớ (MoU) ký kết ngày 17/6. Giá dầu Brent đã quay lại vùng trung bình 80 USD/thùng, trong khi WTI tiến sát ngưỡng 80 USD/thùng, ghi nhận đà tăng mạnh nhất trong nhiều tuần khi thị trường tính đến rủi ro gián đoạn nguồn cung tại một trong những điểm nghẽn năng lượng trọng yếu nhất thế giới.
Thắt chặt nguồn cung vật chất
Sự phục hồi một phần dòng chảy xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư đã mất đà. Sau khi đạt hơn 80% mức trước xung đột trong hai tuần đầu sau MoU, các sự cố nhắm vào tàu chở dầu đã khiến lưu lượng thực tế sụt giảm xuống dưới mức 10%, tương đương khoảng 2 triệu thùng/ngày. Thị trường hiện đang thiếu hụt khoảng 13,4 triệu thùng/ngày so với điều kiện vận hành bình thường, buộc các đơn vị tiêu thụ phải gia tăng sử dụng tồn kho, điều chỉnh cầu và tìm kiếm các tuyến đường xuất khẩu thay thế. Sự suy giảm niềm tin trong vận tải biển cùng phí bảo hiểm rủi ro gia tăng đang khiến đà phục hồi xuất khẩu vùng Vịnh trở nên thiếu ổn định.
Áp lực lên thị trường sản phẩm tinh chế
Cú sốc từ nguồn cung dầu thô đã lan rộng sang thị trường sản phẩm tinh chế. Đến tháng 4, lượng dầu thô đầu vào của các nhà máy lọc dầu toàn cầu đã giảm 7,3 triệu thùng/ngày so với mức trước khủng hoảng.
Thắt chặt nguồn cung: Công suất lọc dầu toàn cầu vẫn đang ở mức thấp, với khoảng 79,3 triệu thùng/ngày so với mức 86,8 triệu thùng/ngày trước đó, tạo ra lỗ hổng khoảng 7 triệu thùng/ngày trong hệ thống tinh chế.
Yếu tố Nga: Việc các cơ sở lọc dầu tại Nga bị gián đoạn do xung đột đã làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt sản phẩm chưng cất (diesel, gasoil). Hiện nay, Nga chỉ vận hành khoảng 3,5 triệu thùng/ngày trên tổng công suất 6,7 triệu thùng/ngày. Kết quả là Nga phải xuất khẩu dầu thô thay vì sản phẩm tinh chế, trong khi khoảng 135 triệu thùng dầu thô của Nga đang bị kẹt trên biển.
Mất cân đối chất lượng dầu: Các nhà máy lọc dầu đang đối mặt với sự lệch pha về chất lượng dầu đầu vào – thừa dầu ngọt nhẹ (light sweet crude) từ đá phiến nhưng thiếu hụt dầu chua (sour crude) từ Trung Đông vốn cho hiệu suất thu hồi diesel và nhiên liệu phản lực cao hơn. Điều này giải thích cho việc crack spread (biên lợi nhuận lọc dầu) vẫn duy trì ở mức cao.
Triển vọng giá dầu và biến động thị trường
Dự báo trong ngắn hạn, giá dầu Brent sẽ dao động trong khoảng 74–95 USD/thùng và WTI từ 70–90 USD/thùng, với dầu Brent duy trì mức chênh lệch giá (premium) cao hơn do rủi ro nguồn cung đường biển.
Thị trường hiện đang đối mặt với sự giằng co giữa ba yếu tố: rủi ro địa chính trị tại Hormuz, sự thắt chặt nguồn cung sản phẩm tinh chế do năng lực lọc dầu suy giảm và tín hiệu nhu cầu vĩ mô suy yếu từ Trung Quốc và Ấn Độ do chi phí nhiên liệu cao. Mặc dù các cuộc đàm phán hòa bình tiềm năng có thể kích hoạt đợt điều chỉnh giá từ 12–15%, nhưng giá dầu vẫn được hỗ trợ bởi mức tồn kho cấu trúc thấp và nhu cầu tái bổ sung dự trữ chiến lược. Biên độ dao động của giá dầu sẽ duy trì ở mức cao, với nền giá (price floor) được thiết lập cao hơn thời điểm trước xung đột nhưng mức trần (price ceiling) bị kìm hãm bởi áp lực suy giảm nhu cầu từ người tiêu dùng.
Nguồn tin: Xangdau.net
