Sau nhiều năm đối đầu giữa chính phủ liên bang và Alberta về các kênh xuất khẩu dầu thô bổ sung, Canada và tỉnh sản xuất dầu mỏ này cuối cùng đã đạt được sự đồng thuận về xuất khẩu dầu của Canada.

Phải cần đến một sự thay đổi lớn về địa chính trị và thương mại từ đồng minh lâu năm và đối tác thương mại hàng đầu của Canada, Hoa Kỳ, để chính phủ liên bang Canada ủng hộ đường ống dẫn dầu mới từ Alberta đến Bờ Tây Canada. Đường ống này dự kiến ​​sẽ thúc đẩy xuất khẩu dầu của Canada sang châu Á, động lực tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu, bằng cách vận chuyển khoảng 1 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Alberta đến Bờ Tây.

Sự chuyển đổi chiến lược của Canada

Canada tìm cách đa dạng hóa các mối quan hệ thương mại và kinh tế của mình trước các mức thuế quan từ chính quyền Trump và các mối đe dọa liên tục về các mức thuế quan bổ sung đã làm xấu đi mối quan hệ giữa hai đồng minh và đối tác thương mại thân cận nhất ở Bắc Mỹ.

Chính phủ do Thủ tướng Mark Carney lãnh đạo muốn biến Canada thành một siêu cường năng lượng. Điều này bao gồm việc vận chuyển nhiều dầu thô hơn của Alberta ra khỏi đất nước bằng tàu chở dầu đến châu Á. Việc tăng cường vận chuyển dầu bằng đường biển đến khu vực tiêu thụ dầu quan trọng nhất thế giới cũng là một cách để Canada đa dạng hóa thị trường xuất khẩu dầu mỏ, vốn bị chi phối bởi Mỹ với hơn 95% tổng lượng dầu xuất khẩu của Canada.

Tuyến đường ống Trans Mountain mở rộng hiện là đường ống duy nhất vận chuyển dầu thô không giáp biển của Alberta để xuất khẩu bằng tàu chở dầu từ Bờ Tây.

Alberta từ lâu đã kêu gọi bổ sung thêm các kênh vận chuyển ra bờ biển British Columbia để khai thác nguồn cung dầu thô ngày càng tăng trong tỉnh.

Sản lượng dầu của tỉnh đã đạt mức cao kỷ lục mới vào năm 2025, với sản lượng trung bình hàng ngày tăng 166.000 thùng/ngày, tương đương 4,2%, so với năm 2024. Alberta đã sản xuất 4,1 triệu thùng/ngày vào năm ngoái, trong đó 84% đến từ các mỏ dầu cát.

Đường ống TMX, với công suất danh nghĩa được tăng gấp ba lần từ 300.000 thùng/ngày lên 890.000 thùng/ngày trước khi mở rộng, là động lực chính thúc đẩy sản lượng dầu kỷ lục của Alberta, đồng thời cho phép xuất khẩu dầu từ Alberta sang châu Á nhiều hơn.

Theo dữ liệu từ ATB Economics, giá trị xuất khẩu dầu của Alberta sang châu Á đã tăng từ con số 0 trước khi đường ống mở rộng đi vào hoạt động lên hơn 804 triệu đô la Mỹ, tương đương 1,1 tỷ đô la Canada, tính đến tháng 10 năm 2025.

“Việc nâng cấp hệ thống đường ống hiện có và đưa TMX vào hoạt động hết công suất sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sản lượng tăng thêm vào năm 2026”, ATB Economics cho biết, dự kiến ​​xuất khẩu dầu khí sẽ tăng khoảng 2% trong cả năm nay và năm 2027.

“Tuy nhiên, đến một thời điểm nào đó, nếu không có đường ống mới, việc thiếu công suất đường ống sẽ lại trở thành rào cản đối với tăng trưởng sản lượng, có thể sớm nhất là vào năm 2028”, các nhà phân tích tại ATB Economics cho biết.

Quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Canada đã khiến chính phủ liên bang của ông Carney ủng hộ một đường ống dẫn dầu mới về phía tây, trong khi TMX tìm cách tăng lưu lượng dầu thô trong phạm vi công suất hiện có.

Tuần này, Tập đoàn Trans Mountain (TMX) đã tiến hành tăng lưu lượng dầu qua đường ống thêm 10%, tìm kiếm sự chấp thuận để sử dụng chất giảm ma sát (DRA) nhằm tăng khối lượng.

Đơn xin của TMX gửi đến Cơ quan Quản lý Năng lượng Canada cho biết rằng “Dự án DRA sẽ không dẫn đến lưu lượng tàu thuyền gia tăng tại Cảng biển Westridge vượt quá mức đã được đánh giá trong quá trình xem xét lại Dự án Mở rộng Trans Mountain.”

Bình luận về tin tức này, Thủ hiến Alberta, bà Danielle Smith, cho biết “Alberta rất vui khi thấy TMX đang nỗ lực tăng xuất khẩu dầu thêm 10%.”

“Thế giới cần xuất khẩu năng lượng của chúng ta, đặc biệt là thị trường châu Á. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy việc tăng thêm công suất xuất khẩu, bao gồm một đường ống mới đến bờ biển tây bắc Canada,” bà Smith nói thêm.

Ngay từ tháng 7, Thủ tướng Canada Carney đã tuyên bố rằng một đường ống dẫn dầu mới đến bờ biển Thái Bình Dương của Canada rất có khả năng sẽ nằm trong danh sách các dự án ưu tiên quốc gia của chính phủ liên bang.

Tháng trước, ông Carney đã đến thăm Trung Quốc và ký một thỏa thuận hợp tác chiến lược về năng lượng và thương mại, một bước chuyển biến chính sách quan trọng mà đã ca ngợi “một kỷ nguyên mới” trong quan hệ song phương.

Kế hoạch đường ống dẫn dầu mới của Alberta

Ngay cả trước đó, chính phủ Canada và Alberta vào tháng 11 đã ký một thỏa thuận nhằm tăng cường xuất khẩu dầu sang thị trường châu Á, giải quyết sự bất ổn về đầu tư đang kìm hãm nền kinh tế năng lượng của Alberta và giảm lượng khí thải.

Thỏa thuận này vạch ra con đường tiến tới một đường ống dẫn dầu thuộc sở hữu chung của người bản địa đến thị trường châu Á, với sự ủng hộ của cả hai chính phủ đối với việc phê duyệt và xây dựng. Dự án, tạm thời được đặt tên là Đường ống dẫn dầu Bờ Tây, hiện đang trong giai đoạn một nhóm tư vấn kỹ thuật đang tiến hành công tác đánh giá sơ bộ về các tuyến đường tiềm năng. Chính phủ Alberta dự kiến ​​sẽ đệ trình dự án lên Văn phòng Dự án lớn liên bang của Canada vào tháng 7 năm 2026 để được chỉ định là dự án quốc gia.

Hiện tại, Alberta đang xem xét năm cảng trên Bờ Tây, Thủ hiến Smith nói với Bloomberg News trong một cuộc phỏng vấn tuần này.

Cho đến nay, dường như khu vực tây bắc British Columbia, với cảng Prince Rupert, có nhiều lợi thế hơn so với các địa điểm khác.

“Có lẽ sẽ hợp lý hơn nếu đưa đường ống đến khu vực ít tắc nghẽn hơn, điều này có thể cho phép xuất khẩu thêm các mặt hàng khác, nếu cuối cùng bạn vận hành đường ống 24 giờ mỗi ngày đối với các sản phẩm có giá trị cao như vậy,” Smith nói với Bloomberg.

Dù sao đi nữa, một đường ống dẫn dầu mới cuối cùng sẽ phải bao gồm các cuộc đàm phán khó khăn với các bộ lạc thổ dân và chính quyền tỉnh British Columbia. Tuy nhiên, lần này, cả Alberta và chính phủ liên bang đều ủng hộ một đường ống dẫn dầu mới sẽ giúp thúc đẩy xuất khẩu dầu của Canada và giảm sự phụ thuộc vào Mỹ.

Nguồn tin: xangdau.net