Một nhóm tàu sân bay của Mỹ đã đến Trung Đông vào ngày 27 tháng 1 khi căng thẳng leo thang về một cuộc tấn công có thể xảy ra chống lại Iran sau cuộc đàn áp tàn bạo đối với các cuộc biểu tình mà các nhóm nhân quyền cho rằng đã giết chết hàng nghìn người.
Trong bối cảnh hỗn loạn, đồng tiền Iran, Rial, đã giảm xuống mức thấp kỷ lục so với đô la Mỹ, giao dịch ở mức 1,5 triệu vào ngày 27 tháng 1.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông "hy vọng" sẽ không cần đến hành động quân sự chống lại Tehran, nhưng ông cũng đã điều một "hạm đội" đến khu vực trong khi vẫn giữ nguyên khả năng không kích để đáp trả cuộc đàn áp những người biểu tình ôn hòa xuống đường trong những tuần gần đây để yêu cầu hành động nhằm ngăn chặn lạm phát leo thang và đồng tiền mất giá.
Tổ chức nhân quyền HRANA có trụ sở tại Mỹ, mà RFE/RL thường xuyên trích dẫn số liệu kể từ khi cuộc đàn áp bạo lực bắt đầu ở Iran hồi đầu tháng này, cho biết số người chết được xác nhận, bao gồm cả lực lượng an ninh, hiện là 6.126 người, trong khi số người chết vẫn đang được điều tra là 17.091 người.
Một số ước tính của các quan chức được các phương tiện truyền thông khác nhau trích dẫn ngoài lề cho thấy con số cao hơn nhiều lần.
Tổng thống Mỹ Trump nói với Axios trong một cuộc phỏng vấn ngày 26 tháng 1 rằng tình hình với Iran đang "biến động" vì ông đã điều một "hạm đội lớn" đến khu vực, với một nhóm tàu tấn công do tàu USS Abraham Lincoln dẫn đầu hiện đang ở vùng biển Trung Đông, theo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ.
Nhưng, ông Trump nói thêm, ông nghĩ Tehran thực sự muốn đạt được một thỏa thuận.
"Họ muốn đạt được một thỏa thuận. Tôi biết điều đó. Họ đã điện đàm nhiều lần. Họ muốn nói chuyện," ông được dẫn lời cho hay.
Các cuộc biểu tình bắt đầu vào ngày 28 tháng 12 tại các khu chợ ở thủ đô Tehran, trong số những người bán hàng tức giận về điều kiện kinh tế ảm đạm. Tình trạng bất ổn nhanh chóng lan rộng khắp cả nước và biến thành các cuộc biểu tình chống lại chính quyền vì mức sống ngày càng xấu đi và sự đàn áp các quyền tự do.
Sự giảm giá của đồng rial so với đô la diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ lạm phát hàng năm ở mức 44,6%, bao gồm cả việc giá thực phẩm tăng gần 90% so với cùng kỳ năm ngoái. Nền kinh tế Iran đã phải vật lộn trong nhiều năm dưới áp lực của các lệnh trừng phạt quốc tế và ảnh hưởng của cuộc chiến 12 ngày với Israel hồi tháng 6 năm ngoái.
Lời kể của nhân chứng và các báo cáo đã được xác minh từ các nhóm nhân quyền dường như cho thấy cuộc đàn áp bạo lực lên đến đỉnh điểm vào ngày 8 và 9 tháng 1, khi lực lượng an ninh nổ súng bằng đạn thật vào người biểu tình.
Trong bối cảnh Internet bị cắt kéo dài nhiều tuần, thông tin về mức độ đàn áp bạo lực đối với các cuộc biểu tình vẫn tiếp tục được hé lộ.
Tổ chức giám sát NetBlocks cho biết trong một báo cáo hàng ngày vào ngày 26 tháng 1 rằng việc cắt Internet vẫn tiếp diễn, mặc dù có báo cáo về một số trường hợp truy cập Internet hạn chế.
NetBlocks cho biết những lỗ hổng này "đang được siết chặt để hạn chế việc vượt rào trong khi các tài khoản được đưa vào danh sách trắng của chính quyền đang quảng bá luận điệu của Cộng hòa Hồi giáo."
Một phát ngôn viên của chính phủ Iran cho biết vào ngày 27 tháng 1 rằng Internet đã bị cắt "để bảo vệ tính mạng con người," mặc dù họ không giải thích ý nghĩa của những bình luận này.
Tuy nhiên, những hình ảnh mới về cuộc đàn áp vẫn tiếp tục xuất hiện trực tuyến khi người dân Iran cố gắng cho thấy cuộc đàn áp tàn bạo như thế nào.
Kênh Vahid Online đã công bố những hình ảnh mới cho thấy lực lượng chính phủ trực tiếp nổ súng vào người biểu tình ở thành phố Amol vào tối ngày 9 tháng 1, trái ngược với tuyên bố của chính quyền rằng các vụ giết người do "khủng bố" chứ không phải do các nhân viên an ninh nhà nước thực hiện.
Trong các hình ảnh, các sĩ quan mặc đồng phục được trang bị súng trường Kalashnikov đang nhắm bắn vào đường phố.
Nguồn tin: xangdau.net/RFE/RL
