Công ty năng lượng nhà nước Azerbaijan SOCAR đã thông báo rằng họ đang bán khí đốt tự nhiên cho Áo và Đức. Nhưng vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ liệu Baku có thể đạt được mục tiêu đã hứa là cung cấp 20 tỷ mét khối (bcm) khí đốt cho Liên minh châu Âu trong tương lai gần hay không.

Lãnh đạo Azerbaijan Ilham Aliyev, phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, cho biết các thỏa thuận xuất khẩu mới nâng tổng số quốc gia mà Azerbaijan cung cấp khí đốt lên 16, trong đó có 10 quốc gia thành viên EU.

Tuy nhiên, thông báo này không làm sáng tỏ liệu Baku có còn đang đi đúng hướng để đáp ứng cam kết năm 2022 về việc tăng gấp đôi xuất khẩu khí đốt sang EU trong vài năm tới lên 20 tỷ m³ hay không. Mục tiêu ban đầu là năm 2027, mặc dù Azerbaijan đã lùi thời hạn đó.

SOCAR chỉ công bố một vài chi tiết về các thỏa thuận cung cấp với Áo và Đức: do đó, không chắc chắn liệu Baku đang tăng xuất khẩu khí đốt sang EU hay chỉ đơn thuần là chuyển hướng khí đốt đã xuất khẩu sang các khách hàng mới. Công ty chỉ tuyên bố rằng việc giao hàng sẽ được thực hiện thông qua Đường ống xuyên Adriatic (TAP), đoạn phía tây nhất của Hành lang khí đốt phía Nam vận chuyển khí đốt của Azerbaijan đến châu Âu.

Việc cung cấp cho Áo/Đức có thể liên quan đến thông báo gần đây của công ty điều hành TAP về việc mở rộng công suất đường ống thêm 1,2 tỷ m³ mỗi năm, bắt đầu từ tháng 01 năm nay. Tương tự, việc xuất khẩu sang Đức có thể là một phần của thỏa thuận với SEFE, một thực thể năng lượng thuộc sở hữu nhà nước của Đức, được công bố vào giữa năm 2025. Theo các điều khoản của thỏa thuận đó, SOCAR dự kiến ​​sẽ cung cấp tới 1,5 tỷ m³ mỗi năm trong vòng 10 năm.

Cả SOCAR, SEFE và TAP đều chưa xác nhận chi tiết về xuất khẩu mới của SOCAR, trong khi Baku cũng im lặng về danh tính của nhà nhập khẩu Áo và khối lượng mà họ sẽ nhập khẩu.

Việc thiếu minh bạch từ phía Baku dường như là điều thường thấy. Năm vừa qua đã chứng kiến ​​sự sụt giảm đáng kể về số lượng và chất lượng tin tức và dữ liệu năng lượng được công bố bởi cả các cơ quan chính phủ Azerbaijan và các công ty năng lượng hoạt động tại nước này.

Bộ Năng lượng Azerbaijan trước đây thường xuyên công bố các bản tin hàng tháng về sản lượng và xuất khẩu dầu khí. Nhưng kể từ tháng 4 năm 2025, chỉ có ba bản tin được phát hành.

Dữ liệu gần đây nhất, được công bố vào ngày 12 tháng 1, cho thấy tổng sản lượng khí đốt hàng năm của Azerbaijan vào năm 2025 là 51,5 tỷ m³, chỉ tăng 2,4% so với tổng số năm 2024, và tốc độ tăng trưởng thấp hơn nhiều so với mức cần thiết nếu Baku hy vọng mở rộng đáng kể xuất khẩu sang châu Âu. Xuất khẩu khí đốt của Azerbaijan sang EU thực tế đã giảm nhẹ trong năm 2025, đạt tổng cộng 12,8 tỷ m³, giảm 1% so với năm trước.

Dữ liệu gần đây nhất làm dấy lên lo ngại rằng Azerbaijan không chỉ gặp khó khăn trong việc đáp ứng cam kết với EU mà còn không đủ khí đốt để đáp ứng nhu cầu trong nước đang tăng nhanh.

Hầu hết lượng khí đốt xuất khẩu của Azerbaijan đến từ một mỏ duy nhất, mỏ Shah Deniz do BP vận hành, hiện đang được mở rộng sản lượng thông qua giai đoạn triển khai thứ hai. Tuy nhiên, BP chưa bao giờ xác nhận tốc độ mở rộng sản lượng dự kiến ​​của Shah Deniz hoặc tiết lộ lượng khí đốt mà họ dự kiến ​​sản xuất từ ​​các mỏ khí đốt sâu được xác định bên dưới mỏ dầu ACG của họ. Chưa đầy 18 tháng trước, công ty này còn hân hoan tuyên bố về việc phát hiện mỏ ACG, và chưa đầy ba tháng trước đã xác nhận dự kiến ​​bắt đầu sản xuất trong nửa đầu năm 2026.

Nhà điều hành duy nhất đưa ra mục tiêu rõ ràng hơn là TotalEnergies, với mỏ Absheron đã sản xuất 1,6 tỷ mét khối khí đốt vào năm 2025. Giai đoạn thứ hai của dự án Absheron được lên kế hoạch, có thể nâng sản lượng hàng năm lên 6 tỷ mét khối, nếu TotalEnergies đồng ý đầu tư cần thiết. Cho đến nay, quyết định đầu tư vẫn chưa được công bố.

Sự không chắc chắn về thời gian biểu không ngăn cản Baku hứa hẹn một phần lớn sản lượng khí đốt dư thừa từ Absheron cho Thổ Nhĩ Kỳ. Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Alparslan Bayraktar đã thông báo vào ngày 4 tháng 1 rằng Ankara đã đồng ý một thỏa thuận mới để mua 2,25 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm bắt đầu từ năm 2029. Với việc Ankara muốn giảm sự phụ thuộc vào khí đốt của Nga, thỏa thuận này là tin tốt cho Thổ Nhĩ Kỳ, với giả định rằng việc mở rộng mỏ Absheron theo kế hoạch được tiến hành.

Việc thiếu thông tin về trữ lượng và sản lượng tương lai đi kèm với sự thiếu rõ ràng về kế hoạch mở rộng ba đường ống dẫn khí tạo nên Hành lang Khí đốt phía Nam. Azerbaijan cần tăng tổng khối lượng của hành lang này để tạo điều kiện thuận lợi cho bất kỳ hoạt động xuất khẩu bổ sung nào sang EU.

Thông tin về việc mở rộng đường ống TAP để tạo điều kiện thuận lợi cho tổng khối lượng xuất khẩu 11,5 tỷ m³ mỗi năm đã phần nào xác nhận cam kết của Azerbaijan trong việc tăng cường xuất khẩu sang châu Âu. Tuy nhiên, công suất hiện tại của TAP vẫn còn thấp hơn nhiều so với tiềm năng tối đa của tuyến đường này là 20 tỷ m³ mỗi năm. Năm nay, khối lượng khí đốt vận chuyển qua đường ống TAP tương đương với lượng mà Baku đã hứa với châu Âu vào năm 2022.

Hiện chưa có thông tin nào về thời điểm hoặc liệu có đầu tư nào được thực hiện để mở rộng đường ống TAP lên công suất tối đa hay không. Điều tương tự cũng đúng với đường ống TANAP và đường ống Nam Caucasus (SCP). Cả hai tuyến đường đều cần các trạm nén khí mới, trong đó SCP còn cần thêm một đường ống nữa, để Baku có thể tăng lượng xuất khẩu hàng năm sang EU lên tới 16 tỷ mét khối.

Nguồn tin: xangdau.net/Eurasianet