Theo một quan chức chính phủ cấp cao, Trung Quốc đang tìm cách mở rộng vị thế dẫn đầu về năng lượng sạch bằng cách tăng cường hợp tác đa phương về công nghệ xanh và hỗ trợ các công ty xe năng lượng mới (NEV), pin và quang điện mở rộng sự hiện diện trên toàn cầu. Động thái này nhằm mục đích đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang sản xuất carbon thấp trong lĩnh vực sản xuất rộng lớn của quốc gia.
Bộ trưởng Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Lý Lạc Thành cho biết trong một bài viết trên tờ China Daily rằng quyết tâm theo đuổi quá trình chuyển đổi xanh trong sản xuất của Trung Quốc nhấn mạnh nỗ lực thúc đẩy lực lượng sản xuất chất lượng mới và theo đuổi phát triển chất lượng cao. Ông nhấn mạnh rằng cam kết này vẫn được duy trì ngay cả khi quản trị khí hậu toàn cầu gặp phải những trở ngại và một số quốc gia có khả năng rút lại các cam kết của mình.
Trung Quốc sẽ "khuyến khích các doanh nghiệp Trung Quốc có năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực quang điện, năng lượng gió, pin lithium và xe năng lượng mới mở rộng ra toàn cầu, đầu tư và phát triển các dự án năng lượng xanh tại các quốc gia và khu vực tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường và hơn thế nữa", ông Lý nói.
Tăng tầm ảnh hưởng trên thị trường toàn cầu và cách mạng chi phí
Cơ sở sản xuất công nghệ sạch đang mở rộng của Trung Quốc, kiểm soát hơn 70% công suất toàn cầu trong các phân khúc công nghệ sạch chính, đã định hình lại quá trình chuyển đổi năng lượng của thế giới. Khối lượng xuất khẩu khổng lồ của Trung Quốc đã giúp các giải pháp năng lượng tái tạo trở nên dễ tiếp cận và có giá cả phải chăng hơn trên toàn cầu, đặc biệt là đối với các nền kinh tế mới nổi.
Theo dữ liệu từ các tổ chức nghiên cứu năng lượng, trong thập kỷ qua, giá tấm pin mặt trời đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, một xu hướng chủ yếu được cho là nhờ quy mô và hiệu quả sản xuất của Trung Quốc. Đối với nhiều quốc gia đang phát triển ở Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ Latinh, điều này đã tạo điều kiện cho việc áp dụng năng lượng gió và mặt trời nhanh hơn, mở đường cho tăng trưởng kinh tế và giảm phát thải.
Trong bảy tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc từ "ba ngành công nghiệp mới" - xe điện, tấm pin mặt trời và pin - đã tăng vọt lên hơn 120 tỷ đô la, một mức tăng phản ánh khối lượng xuất khẩu tăng lên mặc dù giá đơn vị giảm, theo dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember có trụ sở tại Anh. Sự gia tăng này đang thúc đẩy một sự chuyển dịch toàn cầu, trong đó 92,5% tổng công suất điện mới được lắp đặt trên toàn thế giới vào năm 2024 đến từ các nguồn năng lượng tái tạo.
Mâu thuẫn địa chính trị về trợ cấp
Tuy nhiên, sự mở rộng mạnh mẽ này đang vấp phải các biện pháp bảo hộ tại các thị trường phương Tây. Liên minh Châu Âu (EU) và Hoa Kỳ (US) đã bày tỏ lo ngại về những gì họ mô tả là trợ cấp nhà nước khổng lồ, cho phép các công ty Trung Quốc xuất khẩu hàng hóa với mức giá thấp hơn các nhà sản xuất trong nước.
Phân tích của các nhóm như Bruegel và BloombergNEF chỉ ra rằng sự hỗ trợ mạnh mẽ của nhà nước, bao gồm tài trợ trực tiếp và tín dụng giá rẻ, đã tạo ra lợi thế chi phí vô song cho các nhà sản xuất Trung Quốc. Lợi thế cạnh tranh này đã dẫn đến tình trạng dư thừa công suất nghiêm trọng trên toàn cầu trong các lĩnh vực như năng lượng mặt trời và pin.
Đáp lại, Ủy ban Châu Âu đã áp thuế đối với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc sau một cuộc điều tra về các khoản trợ cấp không công bằng. Tương tự, Hoa Kỳ đã duy trì mức thuế cao và đưa ra các đề xuất cấm phần cứng và phần mềm của Trung Quốc trong các phương tiện kết nối, với lý do lo ngại về an ninh quốc gia.
Antoine Vagneur-Jones, Giám đốc Thương mại và Chuỗi cung ứng tại BloombergNEF, lưu ý rằng mặc dù việc triển khai năng lượng sạch toàn cầu tiếp tục tăng mạnh, "tình trạng dư thừa công suất sẽ định hình chuỗi cung ứng công nghệ sạch trong nhiều năm tới" và "các thị trường mới nổi sẽ nhanh chóng đẩy mạnh nhập khẩu các sản phẩm chuyển đổi năng lượng khi giá tiếp tục giảm."
Mục tiêu nội địa đầy tham vọng và thách thức lưới điện
Động lực thúc đẩy xuất khẩu được củng cố bởi các mục tiêu khí hậu to lớn của Trung Quốc, được công bố trong khuôn khổ Đóng góp Quốc gia Tự quyết định (NDC) cập nhật. Trung Quốc đặt mục tiêu mở rộng tổng công suất lắp đặt điện gió và điện mặt trời lên khoảng 3.600 gigawatt (GW) vào năm 2035, một mục tiêu cao gấp sáu lần so với mức năm 2020.
Để đạt được mục tiêu này, Trung Quốc sẽ cần lắp đặt thêm công suất điện gió và điện mặt trời mới với tốc độ khoảng 200 GW mỗi năm. Mặc dù mục tiêu 3.600 GW được coi là tham vọng trên phạm vi toàn cầu - tổng công suất toàn cầu vào khoảng 1.400 GW vào cuối năm 2024 - nhưng một số nhà phân tích cho rằng con số này còn khá thận trọng khi xét đến tốc độ lắp đặt gần đây của quốc gia này, vốn đã vượt 300 GW trong một số năm gần đây.
Thách thức thực sự không chỉ nằm ở việc sản xuất thiết bị, mà còn ở việc tích hợp một lượng điện năng biến động lớn như vậy vào hệ thống điện lớn nhất thế giới. Các chuyên gia tại Đại học California, San Diego lưu ý rằng điều này sẽ đòi hỏi những nâng cấp lớn về tích hợp lưới điện, lưu trữ năng lượng và cơ chế thị trường điện để đảm bảo độ tin cậy.
Ý định được công bố của Trung Quốc là thúc đẩy hợp tác quốc tế về cơ sở hạ tầng xanh và triển khai chiến lược các ngành công nghiệp hướng tới tương lai, bao gồm năng lượng hydro, lưu trữ năng lượng, và thu hồi, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS), trong nỗ lực hiện đại hóa hệ thống công nghiệp và duy trì ảnh hưởng toàn cầu trong lĩnh vực năng lượng sạch.
Nguồn tin: xangdau.net
