Theo Báo cáo Thống kê Năng lượng Thế giới năm 2026 (do Viện Năng lượng phối hợp với Ember, KPMG và Kearney thực hiện), nhu cầu năng lượng toàn cầu trong năm 2025 đã tăng 1,4%, từ 592,2 exajoule lên 600,3 exajoule. Mặc dù năng lượng tái tạo đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng gần 10%, nhưng quy mô tuyệt đối của mức tăng này (3,2 exajoule) vẫn chưa đủ để đáp ứng toàn bộ nhu cầu mới và thay thế nhiên liệu hóa thạch.

Nhiên liệu hóa thạch vẫn giữ vai trò chủ đạo

Trong năm 2025, nhiên liệu hóa thạch (dầu thô, khí tự nhiên và than đá) vẫn chiếm khoảng 86% tổng cung năng lượng toàn cầu, cung cấp khoảng 518 exajoule. Cụ thể:

Dầu thô duy trì vị thế nguồn năng lượng lớn nhất với 201 exajoule.

Khí tự nhiên đạt 150,7 exajoule.

Than đá tăng lên 166 exajoule.

Tổng cung nhiên liệu hóa thạch tăng thêm 4,6 exajoule, đóng góp hơn một nửa mức tăng tổng cung năng lượng toàn cầu. Trong khi đó, các nguồn năng lượng tái tạo chiếm 5,9%, hạt nhân 5,2% và thủy điện 2,7%.

Bắc Mỹ và thách thức về phát thải

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của báo cáo là Bắc Mỹ chịu trách nhiệm cho gần 50% mức tăng phát thải CO2 toàn cầu trong năm 2025, với lượng phát thải của Hoa Kỳ tăng 3,2%. Điều này đánh dấu bước đảo chiều so với xu hướng giảm phát thải dài hạn của Mỹ. Nguyên nhân chính bao gồm:

Sản lượng phát điện từ than đá tại Mỹ tăng 13%.

Nhu cầu điện năng tăng 3%, một phần do sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số – lĩnh vực mà Mỹ chiếm 40% tiêu thụ điện năng toàn cầu.

Mặc dù Hoa Kỳ đạt được những bước tiến đáng kể trong chuyển dịch năng lượng (công suất điện mặt trời tăng hơn 28%, năng lượng tái tạo đóng góp hơn 19% sản lượng điện), nhưng sự gia tăng của nhu cầu điện năng và việc sử dụng than đá đã triệt tiêu các lợi ích từ phát thải. Hoa Kỳ hiện vẫn là quốc gia sản xuất dầu và khí tự nhiên lớn nhất thế giới, đóng góp 21% sản lượng dầu và 26% sản lượng khí đốt toàn cầu, đồng thời chiếm 25% xuất khẩu LNG và 23% xuất khẩu sản phẩm dầu.

Xu hướng phân hóa toàn cầu

Báo cáo chỉ ra sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực:

Châu Á - Thái Bình Dương: Tiếp tục là khu vực tiêu thụ năng lượng lớn nhất, dẫn đầu bởi Trung Quốc và Ấn Độ.

Châu Âu: Nguồn cung năng lượng gần như đi ngang do nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Điểm sáng năng lượng mặt trời: Đây là nguồn năng lượng tăng trưởng nhanh nhất trong dữ liệu thống kê. Tại nhiều khu vực, điện mặt trời đã trở thành một trong những nguồn điện mới rẻ nhất, được hỗ trợ bởi công nghệ lưu trữ pin đang dần hoàn thiện.

Kết luận

Chuyển dịch năng lượng đang diễn ra trên thực tế nhưng chưa đủ tốc độ để thay thế hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch trong một hệ thống mà nhu cầu tiêu thụ tổng thể không ngừng tăng. Thách thức lớn nhất hiện nay không còn nằm ở việc liệu năng lượng tái tạo có thể phát triển hay không, mà là liệu hệ thống điện, lưới điện, truyền tải và quản lý nhu cầu có thể thích ứng đủ nhanh để chuyển đổi sự tăng trưởng của năng lượng sạch thành việc cắt giảm bền vững nhiên liệu hóa thạch hay không.

Nguồn tin: Xangdau.net