Giá dầu đang tăng vọt khi chiến tranh Trung Đông làm tắc nghẽn nguồn cung dầu thô, nhưng chênh lệch giá nhiên liệu so với dầu thô còn tăng nhanh hơn nữa khi eo biển Hormuz đóng cửa trên thực tế buộc các nhà máy lọc dầu ở châu Á phải xem xét cắt giảm công suất và hạn chế xuất khẩu.

Thị trường sản phẩm nhiên liệu chịu áp lực nặng nề hơn thị trường dầu thô khi chiến tranh làm gián đoạn nguồn cung dầu và nhiên liệu, đẩy chênh lệch giá nhiên liệu máy bay và dầu diesel so với dầu Brent lên mức cao ngất ngưởng.

Áp lực này thể hiện rõ nhất ở chênh lệch giá nhiên liệu máy bay, báo hiệu sự khó khăn về giá cả đối với các hãng hàng không và người tiêu dùng trong thời gian tới.

Giá nhiên liệu máy bay tại Singapore, trung tâm giao thông quan trọng của châu Á, đã tăng vọt 140% vào tuần trước so với ngày 27 tháng 2, một ngày trước khi chiến tranh ở Iran bắt đầu nổ ra.

Giá nhiên liệu máy bay tại Singapore đạt mức 230 đô la một thùng.

“Nếu giá dầu thô tăng theo tỷ lệ tương ứng với giá nhiên liệu máy bay, giá dầu Brent sẽ giao dịch quanh mức 175 đô la,” Andon Pavlov tại Kpler nhận xét.

Tại châu Âu, giá nhiên liệu máy bay khu vực Tây Bắc châu Âu được giao dịch gấp đôi giá dầu thô – cao hơn 88 đô la/thùng so với giá dầu thô chuẩn Biển Bắc và cao hơn 91 đô la so với giá dầu Brent kỳ hạn tháng trước của ICE vào thứ Năm, theo đánh giá của Argus.

Mức giá chênh lệch giữa nhiên liệu máy bay và dầu thô, còn được gọi là biên lợi nhuận lọc dầu, đã đạt mức cao kỷ lục khi tăng hơn 350% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu của Argus.

Biên lợi nhuận của tất cả các sản phẩm lọc dầu đều tăng mạnh khi nguồn cung bị gián đoạn, nhưng không có sản phẩm nào tăng nhanh như giá nhiên liệu máy bay.

Có nhiều lý do dẫn đến sự tăng vọt của giá nhiên liệu máy bay, và sự gián đoạn nguồn cung cả dầu thô và các sản phẩm từ Trung Đông chỉ là một trong số đó, các nhà phân tích cho biết.

Đặc thù của việc sản xuất và lưu trữ nhiên liệu máy bay so với các loại nhiên liệu khác khiến thị trường dầu hỏa dễ bị tổn thương nhất trước những biến động lớn về nguồn cung trong tuần qua.

Hơn nữa, các thùng dầu thô có hàm lượng lưu huỳnh trung bình của các nhà sản xuất vùng Vịnh, vốn không thể rời khỏi eo biển Hormuz, lại có sản lượng cao hơn đối với các sản phẩm chưng cất trung gian như nhiên liệu máy bay và dầu diesel, so với hầu hết các loại dầu khác từ châu Phi và Nam Mỹ, như nhà báo Clyde Russell của Reuters lập luận.

Nguồn cung thay thế, mà các nhà máy lọc dầu hiện đang cạnh tranh gay gắt, phần lớn sẽ là các loại dầu nhẹ hơn, phù hợp hơn cho các sản phẩm chưng cất nhẹ như xăng và naphtha.

Nhiên liệu máy bay hiện là loại dầu chịu áp lực lớn nhất, theo June Goh, nhà phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao của Sparta Commodities, lưu ý rằng nhiên liệu máy bay có yêu cầu lưu trữ trong kho chứa rất chuyên biệt và lượng dự trữ trên toàn cầu không nhiều, không giống như nhiều sản phẩm khác như dầu diesel và xăng.

Các nhà máy lọc dầu ở châu Á đã bắt đầu cắt giảm sản lượng do các lô hàng dầu thô của họ bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz, trong khi các nhà máy lọc dầu ở Bahrain và Ả Rập Xê Út đã bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công. Thêm vào đó, bất kỳ lượng nhiên liệu chưng cất trung gian nào xuất khẩu từ Trung Đông cũng đang bị kẹt lại ở Vịnh Ba Tư, càng làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nhiên liệu máy bay toàn cầu.

“Khoảng một phần năm lượng nhiên liệu máy bay xuất khẩu toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, gấp đôi so với dầu diesel, khiến các hãng hàng không phải chật vật để đảm bảo có được nguồn cung trong ngắn và trung hạn,” James Noel-Beswick, Trưởng bộ phận Hàng hóa của Sparta, nhận xét trong một phân tích tuần này.

Ngoài ra, nhiên liệu máy bay – không giống như dầu diesel – không thể pha trộn, nó chỉ được sản xuất tại các nhà máy lọc dầu.

“Hiện tại, thông điệp từ thị trường rất rõ ràng: nhiên liệu chưng cất trung gian đang là tâm điểm của cơn bão, và nhiên liệu máy bay dường như là mặt hàng dễ bị ảnh hưởng nhất,” Noel-Beswick của Sparta cho biết.

Trong tương lai, mức giá nhiên liệu máy bay cao ngất trời có thể giảm nếu tình hình ở Trung Đông giảm leo thang, nhưng chênh lệch giá nhiên liệu sẽ vẫn cao hơn trong thời gian dài hơn do thị trường cần phải vượt qua sự gián đoạn hiện tại của chuỗi cung ứng.

“Chênh lệch giá giữa xăng dầu và nhiên liệu máy bay có khả năng vẫn ở mức cao ngay cả sau khi xung đột được giải quyết,” Pavlov của Kpler nhận định.

“Rủi ro về xăng đang gia tăng trong mùa cao điểm nhu cầu mùa hè.”

Nguồn tin: xangdau.net