Liên minh châu Âu và khu vực đồng euro đang cảm nhận cú sốc năng lượng khi cuộc chiến Iran bước sang tháng thứ tư.
Giá dầu và khí đốt tăng vọt trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông đang làm gia tăng lạm phát và làm giảm kỳ vọng tăng trưởng kinh tế ở EU và khu vực đồng euro, vốn đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng năng lượng thứ hai trong vòng bốn năm.
Các nhà phân tích và kinh tế cho rằng, việc so sánh với cú sốc lạm phát và nguồn cung khí đốt năm 2022 sau cuộc xâm lược Ukraine của Nga là không chính xác vì hoàn cảnh khác nhau và khả năng lạm phát phi mã là thấp.
Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) muốn hành động sớm hơn lần này về việc điều chỉnh phản ứng tài chính và chính sách, ngay cả khi cú sốc giá hiện tại vẫn được coi là tạm thời.
Các nguồn tin am hiểu về các cuộc thảo luận cho biết với Bloomberg tuần này rằng Ủy ban châu Âu, cơ quan điều hành của EU, đang xem xét việc trao cho các quốc gia thành viên EU nhiều quyền linh hoạt hơn trong chi tiêu cho các biện pháp liên quan đến năng lượng nằm ngoài khuôn khổ tài chính.
Ủy ban châu Âu (EC) đang cân nhắc một kế hoạch cho phép các quốc gia thành viên EU chi 0,3% GDP cho các biện pháp liên quan đến năng lượng nằm ngoài khuôn khổ tài chính của EU, trong bối cảnh các quốc gia châu Âu đang nỗ lực kiềm chế cú sốc giá năng lượng.
Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay khác với cú sốc năm 2022 khi châu Âu mất đi một phần ba nguồn cung cấp khí đốt qua đường ống. Lần này, EU đã giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, cả thông qua việc mở rộng năng lượng tái tạo, làm giảm sự chênh lệch giá giữa khí đốt và điện, và thông qua việc giảm đáng kể mức sử dụng năng lượng của ngành công nghiệp và hộ gia đình, Ủy ban châu Âu cho biết trong Dự báo Kinh tế Mùa xuân năm 2026 vào tháng trước.
Trong dự báo này, Ủy ban dự kiến tăng trưởng GDP của EU sẽ chậm lại ở mức 1,1% trong năm nay, giảm từ 1,5% năm 2025 và thấp hơn 0,3 điểm phần trăm so với dự báo trong Dự báo Mùa thu năm 2025. Lạm phát dự kiến sẽ tăng lên 3,1%, một sự điều chỉnh tăng lên một điểm phần trăm so với Dự báo Mùa thu năm 2025.
“Xung đột ở Trung Đông đã gây ra một cú sốc năng lượng lớn. EU phải học hỏi từ các cuộc khủng hoảng trong quá khứ: duy trì hỗ trợ tạm thời và có mục tiêu, bảo vệ tài chính công, giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu và đẩy nhanh cải cách,” Ủy viên phụ trách Kinh tế và Năng suất Valdis Dombrovskis cho biết.
Ủy ban lưu ý trong dự báo mùa xuân của mình rằng “Để đối phó với lạm phát cao hơn, ECB và hầu hết các ngân hàng trung ương khác của EU dự kiến sẽ thắt chặt lập trường chính sách tiền tệ hoặc, ít nhất, trì hoãn các biện pháp nới lỏng đã được dự kiến trước đó.”
Việc ECB tăng lãi suất gần như chắc chắn sẽ xảy ra khi Hội đồng điều hành của ngân hàng họp tại Frankfurt vào tuần tới, vì lạm phát ở khu vực đồng euro đã tăng tốc trong tháng 5 lên mức cao nhất hàng năm kể từ tháng 9 năm 2023, các nhà phân tích cho biết.
Lạm phát hàng năm của khu vực đồng euro dự kiến sẽ ở mức 3,2% trong tháng 5 năm 2026, tăng từ 3,0% trong tháng 4, theo ước tính sơ bộ từ Eurostat, cơ quan thống kê của Liên minh châu Âu, công bố hôm thứ Ba. Ngành năng lượng dự kiến sẽ có tỷ lệ lạm phát hàng năm cao nhất trong tháng 5 ở mức 10,9%, so với 10,8% trong tháng 4, tiếp theo là ngành dịch vụ (3,5%, tăng tốc từ 3,0% trong tháng 4).
Các số liệu lạm phát củng cố lập luận về việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 11 tháng 6, ngay cả khi mức tăng nhỏ 0,25 điểm phần trăm sẽ là một kiểu tăng lãi suất “bảo hiểm” để thể hiện quyết tâm của ECB trong việc giữ kỳ vọng lạm phát ở mức ổn định, các nhà phân tích tại ING cho biết.
“Với kinh nghiệm năm 2022, ECB có khả năng sẽ chọn phương án tăng lãi suất ‘bảo hiểm’. Không phải việc tăng lãi suất sẽ ảnh hưởng nhiều đến kỳ vọng lạm phát, nhưng đó sẽ là một động thái mang tính biểu tượng, nhấn mạnh quyết tâm hành động của ECB”, Carsten Brzeski, Trưởng bộ phận Kinh tế vĩ mô toàn cầu tại ING, cho biết.
“Ngay cả khi chiến tranh ở Trung Đông kết thúc vào ngày mai, thiệt hại đối với lạm phát đã xảy ra rồi. Lạm phát đã bắt đầu – và sẽ tiếp tục – ảnh hưởng đến nền kinh tế khu vực đồng euro”, Brzeski nói thêm. “Câu hỏi đặt ra là liệu nó sẽ thuộc loại ‘tạm thời’ hay liệu sự gián đoạn chuỗi cung ứng có thể gây ra nhiều tác động dây chuyền hơn là chỉ ảnh hưởng đến giá cả vận tải và thực phẩm hay không.”
Nguồn tin: Xangdau.net
