Các biện pháp trừng phạt của Liên minh châu Âu đang “chậm nhưng chắc chắn” làm tê liệt xuất khẩu dầu mỏ của Nga - và cũng đang gia tăng tốc độ cũng như phạm vi, theo quan chức phụ trách trừng phạt hàng đầu của khối 27 quốc gia này.

Đặc phái viên trừng phạt của EU, David O’Sullivan, nói với RFE/RL trong một cuộc phỏng vấn vào ngày 16 tháng 12 rằng mặc dù việc thực thi là “một trò chơi mèo vờn chuột”, nhưng các biện pháp này đang mang lại hiệu quả và doanh thu của Nga đang “bị ảnh hưởng” nghiêm trọng.

Ông O’Sullivan đã phát biểu trong một cuộc họp qua video từ Brussels hai ngày trước hội nghị thượng đỉnh EU dự kiến ​​sẽ xem xét các biện pháp trừng phạt tiếp theo để đáp trả cuộc xâm lược toàn diện Ukraine kéo dài gần bốn năm của Nga.

Việc sử dụng 140 tỷ euro (165 tỷ đô la) tài sản bị đóng băng của Nga để hỗ trợ tài chính cho Ukraine là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự đó.

Nhưng tuần này, EU cũng sẽ bổ sung thêm khoảng 40 tàu vào danh sách các tàu bị trừng phạt, được sử dụng để tránh các hạn chế xuất khẩu dầu mỏ của Nga. Theo ước tính của O’Sullivan, điều này sẽ nâng tổng số lên khoảng 600 tàu, tương đương khoảng 75% hạm đội ngầm của Nga.

Trừng phạt “nhanh hơn”

Việc bổ sung này đánh dấu sự thay đổi trong thông lệ hiện hành của EU, vốn chỉ bổ sung tàu mới trong 19 gói trừng phạt liên tiếp – mỗi gói đều đòi hỏi quá trình đàm phán kéo dài giữa các quốc gia thành viên.

“Giờ đây chúng tôi đã nhất trí rằng có thể tiến hành thường xuyên hơn và ít ồn ào hơn trong việc liệt kê từng tàu riêng lẻ. Vì vậy, nó sẽ nhanh hơn. Chúng ta sẽ không phải chờ đợi vài tháng một lần cho gói trừng phạt lớn hơn nữa”, O’Sullivan nói. “Chúng ta sẽ có thể thực hiện điều đó hàng tháng hoặc hàng tuần ngay khi xác định được một số lượng tàu đủ lớn.”

Ông O’Sullivan cho biết EU cũng muốn tiếp tục đàm phán với các quốc gia nơi tàu thuyền được đăng ký chính thức, để việc kiểm tra và khám xét các tàu mang cờ của họ được nhanh chóng và dễ dàng hơn, nhằm làm gián đoạn hơn nữa các hoạt động của hạm đội ngầm.

Ông nói rằng việc xin phép kiểm tra và khám xét từ quốc gia đăng ký tàu thuyền theo “từng trường hợp cụ thể” là rất khó khăn.

“Trong trường hợp đó, bạn biết đấy, tàu đang đi qua bờ biển của bạn và sau đó bạn phải gửi email đến một cơ quan đăng ký nào đó và nói, ‘Này, tàu này đang mang cờ của bạn, chúng tôi có lý do để tin rằng nó đang có hành vi xấu. Chúng tôi có thể kiểm tra và khám xét nó không?’ Và rồi, đến khi bạn nhận được câu trả lời, tàu đã di chuyển đi rồi.”

Thay vào đó, ông O’Sullivan cho biết, EU đang tìm kiếm “một cơ chế nhanh hơn” hoặc “sự cho phép không giới hạn”.

Doanh thu dầu mỏ của Nga đang giảm

Các kết luận dự thảo cho hội nghị thượng đỉnh EU ngày 18-19 tháng 12, mà RFE/RL đã xem xét, kêu gọi “hành động phối hợp hơn nữa của các quốc gia thành viên và hợp tác với các đối tác G7, cũng liên quan đến các quốc gia cảng và ven biển và đối với các quốc gia mang cờ hiệu của nước thứ ba và toàn bộ hệ sinh thái đội tàu ngầm, để tiếp tục giảm doanh thu năng lượng của Nga.”

Nga là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba thế giới, nhưng EU đã giảm đáng kể mức tiêu thụ dầu thô của Nga được cung cấp qua đường ống và đã cấm nhập khẩu bằng đường biển. Các tàu bị trừng phạt không được phép vào các cảng của EU.

Các lệnh trừng phạt tiếp theo đã áp đặt mức giá trần mà các nước thứ ba có thể trả cho dầu thô của Nga, hiện ở mức 47,60 đô la một thùng - thấp hơn nhiều so với giá thị trường.

Doanh thu xuất khẩu của Nga đã chạm mức thấp nhất trong tháng 11 kể từ cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết vào ngày 11 tháng 12. IEA cho rằng điều này là do cả lệnh trừng phạt và các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào cơ sở hạ tầng ngành dầu mỏ của Nga, đồng thời cũng lưu ý đến giá dầu giảm trên thị trường toàn cầu.

Ông O’Sullivan cho biết các biện pháp mới của EU dự kiến ​​có hiệu lực vào tháng 01 đã bắt đầu gây ảnh hưởng. Các lệnh trừng phạt mới sẽ cấm nhập khẩu vào EU các sản phẩm có nguồn gốc từ dầu mỏ của Nga.

"Đây là một phần quan trọng trong mô hình kinh doanh, đặc biệt là của các nhà máy lọc dầu Ấn Độ, nhưng cũng có một số nhà máy khác như Thổ Nhĩ Kỳ, v.v." "Ngay cả một số người Trung Quốc, về cơ bản là nhập khẩu dầu thô của Nga để tinh chế rồi bán lại cho châu Âu dưới danh nghĩa sản phẩm của Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Trung Quốc. Điều này giờ đây không còn khả thi nữa," ông nói.

"Nếu trong sản phẩm tinh chế có dù chỉ một giọt dầu thô của Nga, nó có thể không được phép xuất khẩu sang Liên minh châu Âu." “Vì vậy, điều này đang gây ra sự gián đoạn lớn,” ông nói thêm.

Tác động đến Ấn Độ và Trung Quốc

Một dấu hiệu ban đầu của điều này là, tập đoàn Reliance Industries của Ấn Độ đã tuyên bố vào tháng 11 rằng họ sẽ ngừng nhập khẩu dầu thô của Nga tại Jamnagar, khu phức hợp lọc dầu lớn nhất thế giới, để tuân thủ các quy định mới.

Động thái này được Washington hoan nghênh, sau khi tuyên bố áp thuế thứ cấp đối với Ấn Độ do nhập khẩu dầu từ Nga.

Vào tháng 10, Mỹ cũng đã tuyên bố trừng phạt hai trong số các công ty dầu khí lớn nhất của Nga, Lukoil và Rosneft, gây thêm áp lực lên ngành công nghiệp này. EU cũng làm tương tự với lệnh cấm giao dịch “siết chặt” đối với Rosneft và Gazpromneft, một công ty con của tập đoàn khí đốt khổng lồ Gazprom do nhà nước Nga kiểm soát.

Nhưng các động thái nhằm hạn chế xuất khẩu dầu của Nga dường như cho đến nay ít tác động đến Trung Quốc.

“Thực sự chưa ai sẵn sàng đối đầu với Trung Quốc cả.” Tôi biết rằng EU đã trừng phạt một vài cảng dầu, nhưng thực sự nó giống như một trò chơi đập chuột vậy,” Michelle Bockmann, một nhà phân tích tại Windward, một công ty theo dõi hàng hải, nói với RFE/RL vào ngày 15 tháng 12.

O’Sullivan thừa nhận lời phàn nàn, ví von việc thực thi lệnh trừng phạt như “một trò chơi mèo vờn chuột” mà không bao giờ có thể đạt được thành công hoàn toàn.

“Thậm chí bạn có thể học thạc sĩ ở Moscow về việc tránh lệnh trừng phạt. Nhân tiện, chúng tôi vừa trừng phạt người phụ trách chương trình đó để ông ta có thể nói từ kinh nghiệm cá nhân. Vì vậy, đó là một hệ thống rất tinh vi, việc lách lệnh trừng phạt,” ông nói.

“Điều tôi khẳng định là chúng ta liên tục làm cho mọi thứ khó khăn hơn, phức tạp hơn… chúng ta đang dần dần nhưng chắc chắn làm cho Nga khó bán dầu với bất kỳ mức giá hợp lý nào.”

Nguồn tin: xangdau.net/RFE/RL