Thị trường dầu mỏ có thể đang bước vào giai đoạn tăng giá đáng kể nếu eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa sau tháng 3.
Sự thiếu hụt nguồn cung khổng lồ từ Trung Đông đã gây ảnh hưởng sâu rộng đến châu Á, khu vực phụ thuộc vào dầu khí từ vùng Vịnh và hiện đang phải phân phối nhiên liệu theo định mức, cấm xuất khẩu và trả giá cao ngất ngưởng cho bất kỳ loại dầu thô nào có thể thay thế các loại dầu thô Trung Đông có chất lượng kém đang bị mắc kẹt bởi eo biển Hormuz trên thực tế bị đóng cửa.
Các nhà giao dịch và đầu cơ dầu mỏ – những người chưa rời bỏ thị trường giao dịch dầu thô tương lai cực kỳ biến động hiện nay – dường như đang bám víu vào từng lời nói của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nhưng thông điệp của ông ta rất hỗn loạn, với những lời đe dọa hủy diệt, các đề xuất kế hoạch hòa bình và sự khẳng định rằng Mỹ đang đàm phán với Iran.
Thị trường đã phản ứng với tất cả những điều này bằng những biến động mạnh lên hoặc xuống. Từ thứ Hai đến thứ Tư, giá dầu đã giảm 10% trong bối cảnh thị trường hy vọng rằng một số cuộc đàm phán thực sự đang diễn ra và có thể mang lại kết quả.
Suy đoán với yếu tố cơ bản
Tuy nhiên, thực tế lại khác xa so với những gì thị trường hợp đồng tương lai dầu thô đang dự báo.
Nguồn cung thực tế, với quy mô hàng triệu thùng mỗi ngày, đang bị cắt giảm ở Trung Đông khi các nhà sản xuất buộc phải giảm sản lượng vì dầu không có đường thoát ra khỏi khu vực này. Tình trạng thiếu hụt đã và đang ảnh hưởng đến châu Á và sẽ sớm lan sang châu Âu.
Nhưng thị trường giấy tờ có vẻ khá tự mãn, có lẽ cũng vì sự thiếu hụt nguồn cung sẽ ảnh hưởng cuối cùng đến Hoa Kỳ. Giá dầu thô WTI của Mỹ đã nới rộng mức chênh lệch so với giá dầu thô Brent quốc tế lên hơn 10 đô la mỗi thùng – một khoảng cách chưa từng thấy trong nhiều năm. Hiện tại, các nhà máy lọc dầu châu Á không cần phần lớn dầu thô của Mỹ vì họ không thể xử lý hiệu quả loại dầu nhẹ ngọt từ các mỏ đá phiến. Châu Á muốn các loại dầu thô chua mà họ đã nhập khẩu từ Trung Đông trong nhiều thập kỷ qua.
Do đó, dầu WTI có thể tiếp tục giao dịch ở mức chiết khấu lớn trong khi dầu Brent và các loại dầu chuẩn của Trung Đông dự kiến sẽ tăng cao hơn. Việc phong tỏa eo biển Hormuz càng kéo dài, áp lực tăng giá đối với dầu Brent và dầu thô Trung Đông càng nghiêm trọng.
“Bạn đã thấy châu Á đang tranh giành từng thùng dầu trên thế giới,” Amrita Sen, người sáng lập công ty tư vấn Energy Aspects, nói với tờ Wall Street Journal.
Nếu eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa thêm vài tuần nữa, giá dầu Brent cuối cùng sẽ bắt kịp với sự tăng vọt lượng dầu thô thực tế từ Trung Đông, theo nhà phân tích này.
Giá dầu có thể tăng vọt lên 150 đô la một thùng hoặc hơn nếu chiến tranh Trung Đông tiếp diễn đến cuối tháng 3, Kpler cho biết tuần trước.
“Với sự thiếu hụt nguồn cung lớn như vậy, chỉ là vấn đề thời gian trước khi giá cả thực sự phản ánh đúng tình hình thực tế và chúng ta sẽ thấy mọi thứ tồi tệ đến mức nào,” Amena Bakr, Trưởng bộ phận Phân tích thị trường Trung Đông và OPEC+ của Kpler, chia sẻ với CNBC International vào tuần trước.
Hiện tại, chúng ta đang gần cuối tháng 3, cuộc xung đột dường như vẫn chưa có dấu hiệu được giải quyết, và eo biển Hormuz vẫn đóng cửa đối với hầu hết các tàu chở dầu, trừ trường hợp Iran cho phép các nước “thân thiện”, bao gồm Trung Quốc và một số quốc gia khác ở châu Á, theo quyết định của Iran.
Tình trạng thiếu dầu bắt đầu xuất hiện
Tính đến ngày 20 tháng 3, hơn 130 triệu thùng dầu thô đã bị mất từ Trung Đông, và sự gián đoạn tích lũy có thể vượt quá 250 triệu thùng vào cuối tháng 3, 400 triệu thùng vào giữa tháng 4 và 600 triệu thùng vào cuối tháng 4 nếu dòng chảy không được khôi phục, Kpler cho biết trong một báo cáo hôm thứ Sáu.
Các giải pháp ngắn hạn, bao gồm việc giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược (SPR) và nới lỏng lệnh trừng phạt, “chỉ có thể trì hoãn chứ không thể bù đắp được sự thiếu hụt cấu trúc ngày càng tăng”, các nhà phân tích của Kpler nhận định.
Tính đến ngày 20 tháng 3, các nhà sản xuất dầu mỏ Trung Đông đã ngừng sản xuất 10,7 triệu thùng dầu mỗi ngày. Theo Kpler, con số này có thể tăng lên tới 11,5 triệu thùng/ngày vào cuối tháng 3 và duy trì ở mức đó trong suốt tháng 4 nếu tình hình ở eo biển Hormuz không được cải thiện.
Việc cắt giảm sản lượng không chỉ do những hạn chế xuất khẩu – một số nhà máy lọc dầu trong khu vực, bao gồm cả ở Ả Rập Xê Út và Bahrain, đã bị ảnh hưởng và buộc phải ngừng hoạt động hoặc giảm sản lượng.
Nguồn cung bị mắc kẹt ở Trung Đông đang buộc các nhà máy lọc dầu châu Á phải trả giá cao cho dầu thô có thể bù đắp một phần nguồn cung bị thiếu, với loại dầu phù hợp nhất từ Na Uy, Johan Sverdrup, đang được chào bán với mức giá cao kỷ lục, chênh lệch hai chữ số so với dầu Brent kỳ hạn.
Các nhà máy lọc dầu ở châu Á đang cắt giảm công suất do thiếu dầu thô, giá nhiên liệu tăng vọt, và các chính phủ đang thực hiện các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu như tuần làm việc bốn ngày, làm việc tại nhà và kéo dài các ngày nghỉ lễ. Nhiều quốc gia châu Á cũng đang cấm xuất khẩu nhiên liệu, điều này gây ra những ảnh hưởng dây chuyền đến nguồn cung nhiên liệu toàn cầu, đặc biệt là thị trường nhiên liệu máy bay và dầu diesel.
Châu Âu có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu năng lượng trước cuối tháng Tư, Giám đốc điều hành của Shell, Wael Sawan, cảnh báo tại hội nghị CERAWeek ở Houston.
“Nam Á là khu vực đầu tiên chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Sau đó, tình trạng này lan sang Đông Nam Á, Đông Bắc Á và rồi đến châu Âu khi bước sang tháng Tư”, ông Sawan cho biết hồi đầu tuần.
Eo biển Hormuz càng bị đóng cửa trên thực tế lâu thì cuộc khủng hoảng càng trở nên nghiêm trọng.
“Cuối cùng, những luận điệu về một thỏa thuận hòa bình tiềm năng mà Trump đưa ra không mấy quan trọng”, Ole Hansen, Trưởng bộ phận Chiến lược Hàng hóa tại Saxo Bank, cho biết hôm thứ Tư.
“Thực tế đáng buồn là Iran vẫn nắm giữ đòn bẩy chiến lược thông qua việc kiểm soát eo biển Hormuz, cho phép nước này duy trì áp lực kinh tế lên cả Mỹ và nền kinh tế toàn cầu.”
Nguồn tin: xangdau.net
