Với khoảng 2,5 triệu thùng/ngày nguồn cung của Iran mà chính quyền Trump nhắm tới, thị trường dầu sẽ đối phó thế nào với những tổn thất như thế nào? Liệu có đủ cung để bù đắp cho sự thiếu hụt này hay không?
Có rất nhiều cuộc tranh luận về quy mô thực sự của công suất dự trữ trên thế giới. Hoặc, chính xác hơn, có một loạt những phỏng đoán về bao nhiêu dầu thừa đang nằm ở Saudi Arabia, một quốc gia thực sự có khả năng tăng lượng cung lớn trong một thời gian ngắn.
Ả Rập Xê út tuyên bố nó có thể sản xuất 12,5 triệu thùng/ngày nếu nó thực sự cần thiết. Tuy nhiên, tuyên bố đó chưa được kiểm nghiệm. Mức sản xuất cao nhất mọi thời đại của Saudi chỉ hơn 10,7 triệu thùng/ngày trong năm 2016, ngay trước khi thực hiện thỏa thuận cắt giảm sản lượng OPEC +.
Việc thêm khoảng 2 triệu thùng/ngày vào nguồn cung bổ sung – theo yêu cầu của Tổng thống Trump - là một yêu cầu cao. “Lịch sử gần đây cho thấy Saudi chưa bao giờ sản xuất hơn 10.6 triệu thùng/ngày tính trung bình trong một tháng. Và ngay cả trong thời gian gần đây, chúng tôi đã quan sát thấy sự suy giảm mạnh trong các kho dự trữ dầu trong nước của Saudi, ”Ngân hàng Mỹ Merrill Lynch đã viết trong một lưu ý, cho rằng có rất nhiều lý do để hoài nghi về quan niệm rằng Saudi Arabia có khoảng 2 triệu thùng/ngày công suất nhàn rỗi. "Vì vậy, có vẻ như thị trường dầu không tự tin rằng khối lượng của Iran có thể dễ dàng được thay thế."
Cơ quan Năng lượng Quốc tế ước tính có khoảng 1,1 triệu thùng/ngày trong tổng công suất dự phòng toàn cầu có thể thực sự được khôi phục trong một thời gian ngắn. Một định nghĩa thoáng hơn về công suất dự phòng là bao gồm khả năng cung cấp thêm nguồn cung trong vài tháng đã đưa ra con số khoảng 3,4 triệu thùng/ngày, 60 phần trăm trong số đó nằm ở Saudi Arabia. Những bổ sung nhỏ hơn đến từ UAE, Kuwait, Iraq và Nga.
Vấn đề là Ả Rập Xê Út đã tăng sản lượng để thay thế cho các thùng dầu bị mất ở những nơi khác. Cụ thể, Saudi Arabia đã tăng thêm 500.000 thùng/ngày vào tháng 6 so với tháng trước đó, đưa sản lượng đạt 10,5 triệu thùng/ngày. Nhưng mức tăng đó chỉ bù để bù đắp nguồn cung bị gián đoạn ở Libya, Angola và Venezuela. Nói cách khác, Saudi Arabia đã có 2,5 triệu thùng/ngày công suất dự phòng vào đầu tháng 6, đã dùng đến 0,5 triệu thùng/ngày, nhưng do mất cung ở những nơi khác, nên thị trường dầu không thấy sự tăng ròng trong nguồn cung.
Các báo cáo tin tức cho thấy sản lượng tăng sẽ tiếp tục trong tháng 7, có thể lên tới 11 triệu thùng/ngày. Như vậy là còn lại khoảng 1,5 triệu thùng/ngày công suất dự phòng. Nhưng một lần nữa, những tổn thất liên tục ở Libya và Venezuela có thể ăn mòn thêm công suất dự phòng.
Điều đó có nghĩa là Ả Rập Xê Út có thể sử dụng tới hai phần năm công suất dự trữ mà nó có nếu thị trường không thực sự cảm nhận được nguồn cung bổ sung. Và đó là trước khi chúng ta có thêm những gián đoạn tiềm tàng ở Iran. Nếu tất cả 2,5 triệu thùng/ngày dầu xuất khẩu của Iran bị biến mất, thì về mặt lý thuyết sẽ làm giá dầu tăng thêm 50 đô la, theo Ngân hàng Mỹ Merrill Lynch.
Trong một kịch bản cực kỳ khó hiểu, nó có thể là trường hợp mà Saudi Arabia không có 2 triệu thùng/ngày nguồn cung dự phòng như đã tuyên bố. Hoặc, có lẽ công suất đó không có sẵn ngay lập tức. Một số nhà phân tích đã lập luận rằng nó sẽ yêu cầu khoan bổ sung để đẩy sản lượng cao tới 12,5 triệu thùng/ngày, và nó chỉ có thể diễn ra trong nhiều tháng. Xét cho cùng, điều đó có nghĩa là Saudi Arabia sẽ không thể bù vào khoảng trống để lại của Iran, và giá dầu có thể sẽ tăng vọt.
Tuy nhiên, không phải ai cũng bi quan. Barclays cho rằng công suất dự phòng toàn cầu thực sự có thể cao hơn từ 1 đến 1,5 triệu thùng/ngày so với mọi người thường nghĩ. Ngân hàng đầu tư này thừa nhận rằng tình hình đang xấu đi ở Libya, cùng với những tổn thất thảm khốc tiềm tàng ở Iran, khiến thị trường dầu mỏ rơi vào tình thế khó khăn. “Tuy nhiên, những tình huống này không hoàn toàn chắc chắn xảy ra. Trong khi đó, chúng tôi tin rằng thị trường ít tập trung vào một số chỉ số cho thấy nhu cầu yếu và nguồn cung mạnh hơn đang bật tín hiệu một sự cân bằng thị trường dễ dàng hơn, do đó, chúng tôi duy trì quan điểm giá giảm trong ngắn hạn, ”ngân hàng đầu tư đã viết trong một lưu ý. Barclays ước tính giá dầu Brent trung bình chỉ là 73 USD/thùng trong nửa cuối năm 2018 và 71 USD vào năm 2019.
Sự khác biệt quan trọng giữa rất nhiều dự báo giá lên và dự đoán của Barclays là Barclays tin rằng thị trường dầu sẽ vẫn ở mức thặng dư ròng. Ngân hàng thừa nhận rằng sự cố ngừng hoạt động nghiêm trọng ở Iran sẽ làm nổ tung kịch bản đó, nhưng lập luận rằng "chính phủ Mỹ sẽ nhanh chóng nhận thấy nó không thể chấp nhận được về mặt chính trị trong một năm bầu cử để nhanh chóng giảm xuất khẩu của Iran sang Ấn Độ và Trung Quốc về zero."
Thêm vào đó, ngân hàng cho biết, sau khi tính đến 0,5 triệu thùng/ngày từ khu vực trung lập trên biên giới Saudi-Kuwait, có thể khởi động lại vào năm tới, thêm vào đó là công suất dư thừa khác tại UAE, Nga và Saudi Arabia, tổng công suất dự phòng toàn cầu có thể cao hơn 1,5 triệu thùng/ngày so với mức mà EIA đã đề xuất.
Bên cạnh đó, các kho dự trữ của chính phủ có thể được rút ra. Barclays nói rằng, về mặt lý thuyết, các chính phủ có thể bổ sung thêm 5 triệu thùng/ngày cho thị trường trong khoảng thời gian 180 ngày, số dầu này sẽ chỉ sử dụng hết một nửa tổng lượng dự trữ đang nằm trong kho. Rõ ràng, đó là một kịch bản khó xảy ra, nhưng ngân hàng đầu tư cho biết nó minh họa cho số lượng dầu có thể được yêu cầu nếu cần thiết.
Không cần phải nói, có khá nhiều sự bất đồng về quy mô thực sự trong công suất dự trữ của Saudi. Nhưng cuối cùng chúng ta có thể có được một số hiểu biết sâu sắc về công suất tối đa của Saudi Arabia nếu Iran thực sự bắt đầu cắt giảm nguồn cung.
Nguồn tin: xangdau.net
