Cú sốc nguồn cung tồi tệ nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ đang lan sang các chuỗi cung ứng quan trọng, đe dọa tình trạng thiếu hụt vật tư y tế, phân bón, chất bán dẫn và hàng tiêu dùng hàng ngày, bao gồm dệt may, giày dép và mỹ phẩm.
Khi eo biển Hormuz bị đóng cửa, không chỉ các nhà máy lọc dầu châu Á phải vật lộn để tìm dầu thô chuyển hóa thành nhiên liệu.
Nguồn cung naphtha, amoniac, urê và heli mà Trung Đông thường xuất khẩu qua điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất hiện đang bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư. Các nhà sản xuất hóa dầu ở châu Á, những nhà xuất khẩu chính về nhựa và các sản phẩm phái sinh khác ra thị trường toàn cầu, đang cắt giảm sản xuất và hoạt động, liên tục tuyên bố tình trạng bất khả kháng. Thiếu nhựa, chất kết dính, chất bôi trơn, dung môi, và thậm chí cả nguyên liệu để sản xuất nắp nhựa và bao bì cho hàng tiêu dùng cơ bản, điều bắt đầu như một sự gián đoạn nguồn cung dầu mỏ đang biến thành một cuộc khủng hoảng dọc theo chuỗi cung ứng của các ngành công nghiệp chủ chốt, điều này sẽ sớm ảnh hưởng đến người tiêu dùng với giá cả cao hơn và/hoặc tình trạng thiếu hụt.
Sự gián đoạn tức thời nhất được thấy ở châu Á. Nhưng châu Á là nhà xuất khẩu chính của tất cả các mặt hàng này và các sản phẩm chế biến từ dầu mỏ, điều đó có nghĩa là tình trạng thiếu hụt và giá cả tăng cao cũng đang lan sang các khu vực khác.
“Cũng giống như trong thời kỳ COVID, cú sốc diễn ra tuần tự chứ không phải đồng thời – một sự gián đoạn nguồn cung đang lan rộng về phía tây,” J.P. Morgan cho biết trong một bản báo cáo nghiên cứu tuần trước, theo CNN đưa tin.
Ngành công nghiệp hóa dầu của châu Á đã và đang cảm nhận được sự khó khăn. Trên khắp châu Á, tình trạng thiếu hụt naphtha và các nguyên liệu đầu vào quan trọng khác cho ngành hóa dầu do chiến tranh Iran đã buộc các công ty hóa dầu phải cắt giảm sản lượng.
Ngành hóa dầu của châu Á phụ thuộc rất nhiều vào naphtha, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và methanol từ vùng Vịnh Ba Tư, vì vậy chiến tranh ở Trung Đông đang tạo ra một cú sốc nguồn cung lớn ở châu Á, khu vực dễ bị tổn thương nhất trước sự gián đoạn nguồn cung từ khu vực Vịnh, tập đoàn bảo hiểm tín dụng thương mại Coface cho biết tháng trước.
“Với 60 đến 70% lượng naphtha của châu Á đi qua eo biển Hormuz, một sự gián đoạn kéo dài có thể định hình lại dòng chảy, chi phí và, có lẽ, cả địa lý của ngành công nghiệp hóa dầu toàn cầu”, ông Joe Douaihy, nhà kinh tế ngành tại Coface, cho biết. Công ty thông tin hàng hóa ICIS đã lưu ý trong tuần thứ hai của cuộc chiến rằng “sự thống trị của ngành hóa dầu châu Á dựa trên một hệ thống nguyên liệu đầu vào đang tập trung một cách nguy hiểm. Một cú sốc địa chính trị duy nhất có thể lan rộng khắp toàn bộ lục địa công nghiệp.
Hiện nay chúng ta đang ở tuần thứ sáu của cuộc chiến, eo biển Hormuz trên thực tế vẫn bị đóng cửa, và chuỗi cung ứng đang chao đảo vì cú sốc cắt giảm nguồn cung dầu thô, naphtha, LNG, LPG, phân bón, amoniac, urê và heli.
Châu Á cảm nhận điều này đầu tiên, nhưng những lo ngại và tình trạng thiếu hụt cũng lan sang phương Tây.
Nông dân Mỹ có kế hoạch trồng ít diện tích ngô, lúa mì và gạo hơn, vì giá phân bón đã tăng vọt sau cú sốc nguồn cung ở Trung Đông.
“Việc gián đoạn nguồn cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng từ vùng Vịnh xảy ra đúng vào thời điểm mùa gieo trồng bắt đầu ở Bắc bán cầu, đe dọa năng suất và mùa màng trong suốt cả năm và đẩy giá lương thực lên cao hơn”, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết tuần trước.
Tình trạng thiếu hụt heli, trong đó Qatar sản xuất một phần ba nguồn cung toàn cầu, đang gây ảnh hưởng đến ngành công nghệ. Các nhà sản xuất chip đang tranh giành nguồn cung, khi các địa điểm sản xuất của Qatar bị trúng tên lửa và lượng hàng đã sản xuất không thể rời khỏi eo biển Hormuz. Khí heli rất quan trọng cho việc sản xuất chất bán dẫn và thiết bị hình ảnh y tế.
Nguồn cung cấp vật tư y tế cũng đang bị đe dọa, không chỉ ở châu Á. Giám đốc điều hành của NHS Anh, Sir Jim Mackey, nói với đài phát thanh LBC tuần trước rằng Anh có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt một số vật tư trong nhiều ngày tới.
Tuần trước, IMF cảnh báo rằng “Chiến tranh cũng đang định hình lại chuỗi cung ứng cho các nguyên liệu đầu vào phi năng lượng và thiết yếu”.
Việc đóng cửa eo biển Hormuz, sự gián đoạn lớn nhất từ trước đến nay, không chỉ ảnh hưởng đến nguồn cung nhiên liệu và giá nhiên liệu trên toàn cầu. Nó đã ảnh hưởng đến quá trình chế biến và sản xuất các vật liệu quan trọng cho sản xuất thực phẩm, thuốc men, công nghệ và hàng tiêu dùng, cho thấy sự phụ thuộc của thế giới vào các sản phẩm dầu mỏ cho cuộc sống thường nhật.
Nguồn tin: Xangdau.net
