Những suy đoán về đỉnh nhu cầu hydrocarbon đã xuất hiện trong nhiều năm khi một số khu vực trên thế giới đang nỗ lực giảm tiêu thụ than đá, dầu mỏ và khí đốt. Đồn đoán về đỉnh nhu cầu than đá lại nổi lên trong tuần này, sau khi dữ liệu cho thấy nhập khẩu than đá bằng đường biển của châu Á đã giảm 4,4% vào năm 2025, so với mức cao kỷ lục vào năm trước đó. Như thường lệ, câu chuyện về đỉnh tiêu thụ than đá có lẽ là quá sớm.
Dữ liệu từ Kpler công bố tuần này cho thấy các nước châu Á đã nhập khẩu tổng cộng 1,09 tỷ tấn than trong năm 2025, giảm so với 1,14 tỷ tấn nhập khẩu năm trước đó. Dữ liệu này được nhà báo Clyde Russell của Reuters trích dẫn, người cho rằng sự sụt giảm này báo hiệu nhu cầu than đạt đỉnh tại khu vực nhập khẩu lớn nhất. Tuy nhiên, trong cùng năm mà nhập khẩu than từ nước ngoài của châu Á giảm, sản lượng than trong nước của Trung Quốc lại đạt mức cao kỷ lục, và mặc dù sản lượng than của Ấn Độ giảm nhẹ, khoảng 0,64%, trong ba quý đầu năm tài chính hiện tại, sự sụt giảm này là do gián đoạn liên quan đến thời tiết chứ không phải do nhu cầu suy yếu.
Trung Quốc, quốc gia dẫn đầu không thể tranh cãi về năng lượng gió và mặt trời, dự kiến sẽ đưa vào vận hành tổng cộng 85 tổ máy phát điện than mới trong năm nay, ngay cả sau khi năm 2025 nước này ghi nhận sự sụt giảm sản lượng điện than do sản lượng từ các nguồn khác, bao gồm thủy điện, tăng cao. Ngoài ra, Trung Quốc đã sản xuất 4,83 tỷ tấn than vào năm ngoái, đây là một lý do lớn dẫn đến nhập khẩu giảm, chỉ đạt 490 triệu tấn.
Trong khi đó, Ấn Độ có thể sẽ thay đổi kế hoạch về tương lai của than đá, vốn trước đây bao gồm việc ngừng mọi kế hoạch mở rộng công suất sau năm 2035. Hiện nay, chính phủ đang cân nhắc việc hoãn thời điểm kết thúc mở rộng công suất than đá đến năm 2047, cho thấy có sự lo ngại đáng kể về việc liệu năng lượng gió và năng lượng mặt trời có thể thay thế nhiên liệu hiện đang chiếm hơn 70% sản lượng điện hay không, theo số liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế.
Câu chuyện về nhu cầu than đá đạt đỉnh cũng bị ảnh hưởng bởi yếu tố giá cả. Năm ngoái, giá than nhiệt điện đã giảm xuống mức thấp nhất trong bốn năm vào tháng Sáu nhưng sau đó bắt đầu phục hồi, tăng từ 16% đối với than của Úc và 12% đối với than của Indonesia. Giá cao hơn có xu hướng làm giảm nhu cầu nhập khẩu, điều này có thể đã góp phần vào sự sụt giảm tổng thể lượng nhập khẩu hàng năm của người mua châu Á vào năm ngoái.
Trong khi đó, việc bổ sung công suất điện gió và điện mặt trời mới đang chậm lại, theo báo cáo của Rystad Energy hồi đầu tuần này, ngay cả khi họ dự đoán rằng tổng sản lượng điện từ điện gió và điện mặt trời—cộng với thủy điện, địa nhiệt và các nguồn khác trong danh mục “năng lượng tái tạo”—sẽ vượt tổng sản lượng điện từ than đá lần đầu tiên trong năm nay.
Theo dự báo, tổng sản lượng điện từ năng lượng tái tạo trên toàn cầu năm nay sẽ đạt 11.900 TWh, dựa trên kỳ vọng rằng “hầu hết nhu cầu mới đang được đáp ứng bằng các nguồn năng lượng tái tạo”, và “sản lượng điện từ than đá đã đạt đến mức bão hòa, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sản xuất điện”. Tuy nhiên, thực tế là cả Trung Quốc và Ấn Độ đều đang mở rộng công suất điện từ than đá cho thấy mức bão hòa này có thể không phải là trạng thái bình thường mới. Việc xây dựng công suất mới khi các nhà hoạch định không kỳ vọng nhu cầu tăng lên đối với công suất đó sẽ là một nỗ lực vô ích—và tốn kém. Điều này cho thấy cả Trung Quốc và Ấn Độ đều dự kiến sẽ sử dụng nhiều than hơn trong những năm tới, và ít nhất là cho đến năm 2047 đối với Ấn Độ.
Tất nhiên, điều này không tự động có nghĩa là họ sẽ tăng nhập khẩu. Cả hai đều đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc tổng thể vào nhập khẩu năng lượng, với việc Ấn Độ gần đây tuyên bố mục tiêu đầu tư 100 tỷ đô la vào sản xuất dầu khí vào năm 2030. Nói cách khác, chỉ theo dõi nhập khẩu để nắm bắt xu hướng trong động lực cung và cầu tổng thể có thể dẫn đến một bức tranh không đầy đủ và có khả năng gây hiểu lầm.
Nguồn tin: xangdau.net
