EU chuẩn bị các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga tập trung vào đội tàu ‘chui’ và thương mại năng lượng

Liên minh châu Âu đang dần chuẩn bị một vòng trừng phạt mới đối với Nga, vòng thứ 20 kể từ cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, với mục tiêu các biện pháp này sẽ được tất cả các quốc gia thành viên EU thông qua vào cuối tháng Hai, tròn 4 năm ngày Moscow tấn công nước láng giềng.

Ý tưởng là Ủy ban châu Âu, cơ quan đề xuất các gói trừng phạt mới, sẽ tổ chức vòng “thảo luận” để bàn bạc với các quốc gia thành viên về các biện pháp mới được đề xuất và các “ranh giới đỏ” tiềm năng ngay trong cuối tuần tới, ngày 24-25 tháng 01.

Ít quan chức EU tin rằng các biện pháp này sẽ mang tính toàn diện và mạnh tay, bởi vì cần có sự nhất trí trong khối và Brussels còn ngần ngại áp dụng các biện pháp có thể gây tổn hại thêm cho nền kinh tế châu Âu vốn đã đang gặp khó khăn.

Tuy nhiên, một số điều đã rõ ràng: EU sẽ bổ sung thêm nhiều cái tên vào danh sách đen cấm cấp thị thực và đóng băng tài sản, hiện đã bao gồm khoảng 2.700 cá nhân và thực thể.

Hạm đội bí mật

Sẽ có thêm nhiều tàu thuộc hạm đội ngầm của Điện Kremlin bị cấm hoạt động tại EU - danh sách này hiện đã bao gồm khoảng 600 tàu mà Brussels cho rằng đang vận chuyển dầu của Nga vi phạm mức giá trần do Nhóm G7 áp đặt, hiện ở mức 47,60 USD/thùng.

EU ước tính vào cuối năm ngoái rằng khoảng 35% tổng số tàu vận chuyển dầu của Nga tuân thủ mức giá trần, trong khi 65% thuộc đội tàu ‘chui’ vi phạm giới hạn giá.

Có lẽ biện pháp trừng phạt tiềm năng lớn nhất là lệnh cấm dịch vụ hàng hải toàn diện đối với bất kỳ tàu nào vận chuyển tài nguyên carbon của Nga, nhắm vào cả hai loại hình đã đề cập ở trên.

Lệnh “cấm hàng hải” này đã được đề xuất trong các tài liệu thảo luận không chính thức về các biện pháp trừng phạt tiếp theo đối với Nga do Latvia, Lithuania, Hà Lan và Thụy Điển lần lượt soạn thảo - tất cả đều được RFE/RL xem qua.

Hiện nay, cả bốn quốc gia này đều được biết đến là những “diều hâu trừng phạt” trong khối, vì vậy biện pháp này có thể không được thông qua, nhưng RFE/RL hiểu rằng ý tưởng này đang được ủng hộ ở Brussels.

Ý tưởng của lệnh cấm là cấm tất cả các nhà kinh tế EU trong khối cung cấp dịch vụ cho bất kỳ tàu nào vận chuyển dầu, khí đốt hoặc than đá từ các cảng của Nga.

Điều này vượt xa mức giá trần hiện tại theo nhiều cách.

Thứ nhất, nó bao gồm khí đốt và than đá. Thứ hai, lệnh trừng phạt sẽ nhắm mục tiêu vào tất cả các tàu, không chỉ những tàu đã bị trừng phạt. Và thứ ba, giá bán dầu trở nên không còn liên quan.

Trên thực tế, điều này sẽ ngăn chặn hoàn toàn các tàu của EU vận chuyển năng lượng của Nga, trong khi các tàu không thuộc EU vẫn có thể tiếp tục nhưng sẽ không thể dựa vào các dịch vụ cảng và bảo hiểm của EU.

Điều đáng chú ý là Hà Lan cũng đang đề xuất một cách để loại bỏ và tái chế các tàu thuộc "đội tàu ngầm" bằng cách tạo ra một cơ chế rút lui. Cơ chế này sẽ hoạt động như thế nào không được nêu rõ trong văn bản của Hà Lan, nhưng có khả năng sẽ bao gồm các khoản ưu đãi tài chính lớn dành cho chủ hãng tàu để hợp tác với các cơ quan quản lý cảng của EU thay vì làm việc cho Điện Kremlin.

Trừng phạt năng lượng?

Các tài liệu của nhóm bốn nước cũng đề xuất các biện pháp trừng phạt năng lượng khác đối với Nga, những biện pháp này khó có thể được chấp nhận vì chúng đã bị nhiều thủ đô khác của EU phủ quyết. Chúng bao gồm các biện pháp trừng phạt đối với các tập đoàn năng lượng khổng lồ Rosneft và Lukoil, điều mà Anh và Hoa Kỳ đã áp đặt.

Tương tự, vẫn còn sự do dự trong việc trừng phạt Rosatom, công ty năng lượng hạt nhân thuộc sở hữu nhà nước của Nga, mặc dù có thể nhắm mục tiêu vào ban lãnh đạo công ty bằng các biện pháp trừng phạt, cấm tất cả các hợp đồng mới với công ty và thậm chí có khả năng ngăn chặn nhập khẩu uranium vào khối từ Nga, trị giá hơn 116 tỷ đô la mỗi năm, vì EU có thể mua từ các nguồn khác.

Lithuania cũng đang tranh luận về việc trừng phạt PipeChina, một công ty thuộc sở hữu của Bắc Kinh tham gia mua khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ Nga.

Với việc Brussels ngày càng cởi mở hơn trong việc cho thấy họ cũng có thể nhắm mục tiêu vào Trung Quốc vì sự hỗ trợ tài chính và chính trị của nước này cho cuộc chiến của Moscow, điều này có thể xảy ra, mặc dù nhiều quốc gia thành viên EU thận trọng về việc quá cứng rắn với Bắc Kinh do những lợi ích kinh tế liên quan và nỗi sợ bị trả đũa.

Thay vào đó, dự kiến các biện pháp mới sẽ tập trung vào việc bịt những lỗ hổng trong các biện pháp trừng phạt đã được áp đặt bằng cách rút ngắn thời hạn loại bỏ lệnh cấm nhập khẩu sắt, thép và niken của Nga từ cuối thập kỷ này xuống có thể là cuối năm nay.

Lách lệnh trừng phạt

Nhiều nước cũng muốn loại bỏ dần nhập khẩu phân bón từ Nga, mặt hàng mà khối này đã nhập khẩu với giá trị 1,6 tỷ đô la vào năm ngoái.

Năm 2025, khối này đã đồng ý áp thuế dần dần đối với phân bón Nga, nhưng các biện pháp này sẽ không trở nên quá cao cho đến năm 2028 khi chúng đạt mức 430 euro (500 đô la) mỗi tấn. Do đó, có thể sẽ có động thái tăng thuế đáng kể sớm hơn nhiều so với dự kiến ban đầu.

Tiếp theo là vấn đề né tránh lệnh trừng phạt, vấn đề này cũng có khả năng được đề cập.

Ví dụ về các hoạt động như vậy, Latvia trong văn bản trừng phạt của mình đã chỉ ra rằng họ đã chứng kiến “khối lượng xuất khẩu ván ép bạch dương cao bất thường từ các nước thứ ba có năng lực sản xuất nội địa hạn chế hoặc không đáng kể như Georgia, Ai Cập, Uzbekistan, Armenia, Lebanon và Kyrgyzstan vào thị trường EU”. Người ta tin rằng sản phẩm này thực chất đến từ Nga và Belarus - cả hai quốc gia này đều có các khu vực rừng bạch dương thương mại.

Ván ép bạch dương từ Belarus và Nga đã phải đối mặt với lệnh cấm nhập khẩu của EU, và các biện pháp này gần đây đã được mở rộng sang Kazakhstan và Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Brussels cho biết đã phát hiện hành vi lách luật trừng phạt.

Dự kiến các biện pháp này sẽ tiếp tục được mở rộng trong tương lai gần.

Nguồn tin: xangdau.net/RFE/RL