Gần 100% các nhà phân tích thị trường dầu mỏ đều cho rằng thị trường đang dư cung trong năm nay, giống như năm ngoái. Tuy nhiên, quy mô của lượng cung dư thừa mới là vấn đề quan trọng. Dẫn đầu bởi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhiều nhà phân tích dự đoán lượng cung dư thừa sẽ lên tới hàng triệu thùng. Sau đó, IEA lại phải điều chỉnh dự báo của mình – một lần nữa. Bởi vì nhu cầu hóa ra mạnh hơn dự kiến.
Trong Báo cáo Thị trường Dầu mỏ mới nhất, được công bố đầu tuần này, Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo nhu cầu dầu mỏ toàn cầu sẽ tăng thêm 930.000 thùng mỗi ngày vào năm 2026. Con số này cao hơn mức tăng trưởng khiêm tốn 850.000 thùng mỗi ngày (ước tính) vào năm 2025. Theo IEA, động lực cho nhu cầu mạnh mẽ hơn đó là sự phục hồi kinh tế toàn cầu “sau những biến động thuế quan năm ngoái” và, tất nhiên, sự sụt giảm giá dầu, do dự đoán về nhu cầu yếu liên tục và nguồn cung tiếp tục tăng.
Tuy nhiên, sự tăng trưởng nguồn cung đó đã không thực sự diễn ra như dự đoán. Trên thực tế, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tháng 12 vừa qua, sản lượng dầu toàn cầu đã giảm 350.000 thùng mỗi ngày. Và đây không phải là lần giảm hàng tháng đầu tiên. Cơ quan này lưu ý rằng tổng sản lượng tháng 12, ở mức 107,4 triệu thùng mỗi ngày, thấp hơn 1,6 triệu thùng mỗi ngày so với mức cao kỷ lục được ghi nhận vào tháng 9. Nói cách khác, sản lượng dầu toàn cầu đã giảm trong quý cuối năm 2025. Ngay cả như vậy, IEA tin rằng nguồn cung dầu toàn cầu đã tăng 3 triệu thùng mỗi ngày vào năm ngoái - nhưng năm nay, tốc độ tăng trưởng sẽ chậm lại trong khi nhu cầu tăng lên. Bởi vì đây là điều xảy ra khi giá thấp.
Hiện tại, giá dầu chuẩn thấp hơn khoảng 16% so với một năm trước, IEA lưu ý trong báo cáo của mình, đồng thời cho biết thêm rằng sự sụt giảm này phản ánh sự tích lũy dự trữ dầu thô toàn cầu. Điều này diễn ra với tốc độ khoảng 1,3 triệu thùng mỗi ngày, tổng cộng tích lũy 470 triệu thùng trong suốt năm 2025. Còn về nhu cầu, các ước tính rất khác nhau. Ngân hàng Thế giới hồi tháng 11 cho biết họ dự kiến nhu cầu trung bình sẽ dao động từ 103,8 triệu thùng/ngày đến 104,5 triệu thùng/ngày. Dữ liệu do Statista công bố cho thấy nhu cầu toàn cầu năm ngoái có thể đạt 105,5 triệu thùng/ngày.
Hiện tại, sản lượng đang ở mức dự trữ khá dồi dào, mặc dù lượng dư thừa không lớn như nhiều người vẫn nghĩ. Lượng dự trữ này đủ để tiếp tục kiềm chế giá cả – được hỗ trợ đáng kể bởi các dự báo về tình trạng dư cung – nhưng khi các nhà sản xuất phản ứng với mức giá thấp, lượng dự trữ này sẽ bắt đầu giảm. Tốc độ giảm này vẫn chưa rõ ràng, nhưng đó là điều không thể tránh khỏi vì phản ứng của các nhà sản xuất trước giá cả thấp cũng là điều không thể tránh khỏi.
Trong khi đó, OPEC đã phản bác luận điểm về tình trạng dư cung do IEA đưa ra trong nhiều năm nay. Nhóm các nhà sản xuất này lập luận rằng ngay cả khi có sự dư cung, thì mức độ dư cung cũng khiêm tốn hơn nhiều so với những gì Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đưa ra, và kịch bản thiếu hụt nguồn cung là thực tế hơn nhiều so với dự báo của IEA.
Tuần này, Giám đốc điều hành của Aramco, Amin Nasser, một lần nữa nhắc lại cảnh báo về sự tự mãn trong nguồn cung dầu. “Công suất dự trữ hiện ở mức 2,5%, và chúng ta cần tối thiểu 3%. Nếu OPEC+ tiếp tục nới lỏng các biện pháp cắt giảm sản lượng, công suất dự trữ sẽ giảm hơn nữa, và chúng ta cần theo dõi điều này rất cẩn thận”, vị lãnh đạo cấp cao của Aramco phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh WEF ở Davos.
Theo Nasser và hầu hết các quan chức OPEC+ khác, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể và sẽ trở lại trạng thái cân bằng một cách suôn sẻ khi nhu cầu mạnh mẽ tiêu thụ hết lượng cung dư thừa. Nhưng như Nasser và các quan chức các quốc gia sản xuất dầu mỏ khác đã chỉ ra, thị trường rất dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung trừ khi ngành công nghiệp tăng cường năng lực sản xuất để có thể đáp ứng được diễn biến đó.
Tất nhiên, OPEC+ có lợi ích riêng trong một thị trường không có nguồn cung dư thừa, nhưng những người chỉ ra điều đó thường quên đề cập rằng IEA cũng có lợi ích riêng trong việc phóng đại lượng cung dư thừa và sử dụng nó như bằng chứng về nhu cầu yếu do quá trình chuyển đổi năng lượng gây ra. Điều này đã gây ra sự khó chịu ở Washington, mà đỉnh điểm là lời cảnh báo hồi đầu năm nay, được Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright đưa ra, rằng Mỹ sẽ dừng tài trợ cho IEA trừ khi cơ quan này quay trở lại dự báo dựa trên thực tế. IEA ngay lập tức thay đổi quan điểm và tuyên bố trong Báo cáo Triển vọng Năng lượng Thế giới năm 2025 rằng không có đỉnh về nhu cầu dầu hoặc khí đốt trong tương lai gần.
Điều đó cho thấy cơ quan dự báo thị trường dầu mỏ mà mọi người khác đều coi trọng không phải là hoàn hảo, và do đó, các dự báo của nó còn xa rời những diễn biến chắc chắn, giống như các dự báo của OPEC+. Sự tăng vọt giá gần đây sau khi sản lượng ở Kazakhstan bị gián đoạn là bằng chứng mới nhất cho thấy nguồn cung dự trữ dồi dào mà IEA thường nói đến có thể biến mất đột ngột và gây ra một cú sốc khó chịu cho thế giới dầu mỏ. Và không có chỗ cho sự tự mãn trong thế giới đó.
Nguồn tin: xangdau.net
