Tuần trước, nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran đã tuyên bố sẽ tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz trong bối cảnh Hoa Kỳ và Israel tiếp tục cuộc chiến ở quốc gia Trung Đông này. Việc đóng cửa eo biển, nơi vận chuyển hơn một phần ba lượng dầu thô của thế giới vào năm 2025, đang khiến giá dầu tăng vọt trên toàn cầu, vượt trên 100 USD/thùng. Hậu quả kinh tế từ diễn biến này sẽ rất lớn, cho thấy rõ sự phụ thuộc của thị trường toàn cầu vào dầu mỏ. Đồng thời, cuộc chiến cũng có thể thúc đẩy mạnh mẽ sự tăng trưởng năng lượng mặt trời và gió trên thế giới.
Việc phong tỏa này đã tạo nên sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử, gấp đôi kỷ lục trước đó được thiết lập trong cuộc khủng hoảng kênh đào Suez năm 1956. Tuy nhiên, hậu quả lần này sẽ rất khác – và ít nghiêm trọng hơn nhiều. “Có rất ít dấu hiệu cho thấy cuộc chiến với Iran sẽ gây ra những tổn thất kinh tế như khoảng nửa thế kỷ trước, khi dầu mỏ đáp ứng gần một nửa nhu cầu năng lượng của thế giới,” tờ New York Times viết trong một bài báo hồi đầu tuần này.
Ngành công nghiệp năng lượng toàn cầu hiện nay đa dạng hơn nhiều, mang lại lợi ích cho an ninh năng lượng trên toàn thế giới. Cuộc khủng hoảng đã làm nổi bật những lợi ích về kinh tế và độc lập năng lượng của năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng mặt trời và pin, hiện nay rẻ hơn và phổ biến hơn bao giờ hết. Năng lượng tái tạo đã trở nên quá rẻ để có thể thất bại. Giờ đây, giá dầu tăng vọt có thể giúp thúc đẩy hơn nữa quá trình chuyển đổi năng lượng xanh trên toàn thế giới.
“Khi một công nghệ trở nên cạnh tranh về chi phí, bạn sẽ đạt đến điểm bùng phát về mức độ áp dụng,” Antoine Vagneur-Jones, người đứng đầu bộ phận thương mại và chuỗi cung ứng tại BloombergNEF, được dẫn lời trong một bài báo gần đây của LA Times.
Trong khi các dự báo đã kỳ vọng tốc độ tăng trưởng ổn định cho việc lắp đặt năng lượng mặt trời toàn cầu trong năm nay, một cuộc xung đột kéo dài ở Iran có thể nhanh chóng thay đổi điều đó, đẩy các khách hàng tiềm năng hướng tới năng lượng mặt trời và pin. Có tiền lệ lịch sử đáng kể cho sự phát triển như vậy. Các cuộc khủng hoảng năng lượng trong quá khứ đóng vai trò quan trọng trong việc thế giới tiếp tục chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch và hướng tới năng lượng gió và năng lượng mặt trời. Các lệnh trừng phạt năng lượng đối với Nga để đáp trả cuộc chiến của Điện Kremlin ở Ukraine đã thúc đẩy châu Âu phát triển năng lượng gió và mặt trời của riêng mình. Cuộc khủng hoảng năng lượng tương tự đã ảnh hưởng nặng nề hơn đến các nền kinh tế đang phát triển, và sự bất ổn năng lượng kéo dài ở Pakistan đã dẫn đến sự phát triển nhanh nhất của ngành năng lượng mặt trời trên thế giới.
Mặc dù quá trình chuyển đổi này đã làm giảm sự phụ thuộc của thế giới vào nhiên liệu hóa thạch của Nga và phần nào đa dạng hóa cơ cấu năng lượng toàn cầu, nhưng nó đã làm tăng đáng kể sự phụ thuộc vào sản xuất năng lượng sạch của Trung Quốc. Các tấm pin mặt trời giá rẻ của Trung Quốc đã nổi lên như xương sống của sự bùng nổ năng lượng tái tạo toàn cầu, đặc biệt là ở các quốc gia nghèo, những quốc gia không còn nhiều lựa chọn khi giá khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) tăng vọt sau cuộc xâm lược Ukraine của Nga.
Hơn nữa, Trung Quốc đã chuẩn bị rất tốt cho một sự gián đoạn lớn về nguồn cung dầu. Tờ Wall Street Journal đưa tin rằng nước này đã "dành nhiều năm chuẩn bị cho cuộc khủng hoảng dầu mỏ Iran" bằng cách tích trữ một lượng dầu khổng lồ, củng cố mối quan hệ thương mại với Nga và chuyển đổi từ ô tô chạy bằng xăng sang xe điện. “Chiến lược của họ thực sự đã tạo cho họ một vùng đệm khổng lồ,” Michal Meidan, một nhà nghiên cứu chuyên về hệ thống năng lượng của Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford, cho biết.
Một cuộc chạy đua toàn cầu để phát triển năng lượng tái tạo nhằm thay thế nguồn cung dầu mỏ đắt đỏ có thể làm tăng cường sự thống trị năng lượng của Trung Quốc và thúc đẩy nỗ lực của nước này trở thành quốc gia điện lực hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là mức đỉnh sản lượng dầu sẽ xảy ra ngay lập tức. “Thế giới hậu dầu mỏ vẫn còn rất xa trong tương lai,” David Sandalow, một nghiên cứu viên tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu của Đại học Columbia, gần đây đã nói với tờ New York Times. “Chúng ta đang ở giai đoạn đầu đến giữa của quá trình chuyển đổi năng lượng, nhưng quá trình chuyển đổi năng lượng cần thời gian.”
Nguồn tin: xangdau.net
