Các tổ chức năng lượng và tài chính hàng đầu thế giới đã cảnh báo rằng làn sóng tích trữ dầu mỏ quốc gia ngày càng gia tăng đang làm trầm trọng thêm cú sốc giá cả do chiến tranh ở Iran gây ra, với giá dầu Brent tăng trở lại trên 101 đô la một thùng vào thứ Tư khi eo biển Hormuz vẫn đóng cửa phần lớn.
Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Nhóm Ngân hàng Thế giới cho biết một số chính phủ đang giữ nguồn cung khỏi thị trường và áp đặt các hạn chế xuất khẩu, điều này có nguy cơ làm trầm trọng thêm điều mà họ mô tả là cú sốc lớn nhất từ trước đến nay đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Cảnh báo được đưa ra vào ngày 13 tháng 4 tại các cuộc họp mùa xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới ở Washington, nơi các nhà lãnh đạo của ba cơ quan này đã gặp nhau với tư cách là một nhóm phối hợp được thành lập vào đầu tháng.
Giám đốc điều hành IEA, Fatih Birol, nói với các phóng viên sau cuộc họp đó rằng một số quốc gia đang giữ lượng dự trữ khỏi thị trường và hạn chế xuất khẩu, nhưng từ chối nêu tên các quốc gia đó.
Giám đốc điều hành IMF, Kristalina Georgieva, kêu gọi các chính phủ "không gây hại", nói rằng các hạn chế "chỉ làm cho sự mất cân bằng trở nên tồi tệ hơn".
Tuyên bố chung của ba tổ chức này đã nêu ra những gián đoạn nguồn cung, thiếu hụt các nguyên liệu đầu vào quan trọng và giá nhiên liệu và phân bón cao là những rủi ro có thể kéo dài ngay cả sau khi hoạt động vận chuyển được nối lại.
Mối lo ngại chính là một vòng phản hồi.
Khi các nước nhập khẩu rút dầu khỏi thị trường để bảo vệ nguồn cung trong nước, lượng dự trữ toàn cầu sẽ thắt chặt nhanh hơn so với khả năng bù đắp của việc IEA phối hợp thả khẩn cấp 400 triệu thùng dầu, đẩy giá lên cao và khiến nhiều chính phủ khác cũng làm tương tự.
Ông Birol cho biết việc thả dầu này chiếm khoảng 20% lượng dự trữ của các nước thành viên, vẫn còn dư địa cho các hành động tiếp theo nếu tình hình xấu đi.
Cú sốc tiềm ẩn là rất nghiêm trọng.
Báo cáo thị trường dầu mỏ tháng 4 của IEA cho biết nguồn cung toàn cầu đã giảm 10,1 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3, sự gián đoạn lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ, sau khi các cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2 gây ra xung đột.
Lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz, nơi thường xử lý khoảng một phần năm thương mại dầu mỏ thế giới, đạt trung bình khoảng 3,8 triệu thùng mỗi ngày vào đầu tháng 4, giảm so với hơn 20 triệu thùng trong tháng 2. Giá dầu Brent đã biến động mạnh theo từng diễn biến của cuộc xung đột.
Giá dầu giảm hơn 10% vào ngày 17 tháng 4 sau khi Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi tuyên bố eo biển đã hoàn toàn mở cửa, sau đó lại tăng vọt sau khi Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu của Iran ở Vịnh Oman và Tehran tái khẳng định quyền kiểm soát tuyến đường thủy này.
Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba đã gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, nói với CNBC rằng "chúng ta sẽ không mở eo biển cho đến khi đạt được thỏa thuận cuối cùng", đồng thời vẫn duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Hải quân Mỹ thực hiện. Ông Araghchi gọi lệnh phong tỏa là hành động chiến tranh và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, và Tehran từ chối tham dự vòng đàm phán thứ hai tại Pakistan trong tuần này.
Thử thách tiếp theo là liệu lời kêu gọi chung của IEA-IMF-Ngân hàng Thế giới có làm chậm lại xu hướng tích trữ quốc gia trước khi cần đến đợt giải phóng dự trữ phối hợp thứ hai hay không.
Ông Birol cho biết cơ quan này "sẵn sàng hành động ngay lập tức" nếu tình hình cho phép.
Nguồn tin: Xangdau.net
