Nhu cầu phát điện tăng vọt, mục tiêu của Mỹ là tăng gấp bốn lần sản lượng điện hạt nhân vào năm 2050, và lệnh cấm sắp xảy ra đối với nhập khẩu nhiên liệu hạt nhân từ Nga có thể tạo ra nút thắt trong chuỗi cung ứng nhiên liệu hạt nhân, theo công ty làm giàu uranium Centrus Energy của Mỹ.
Nhà cung cấp nhiên liệu hạt nhân quan trọng này của Mỹ đang mở rộng năng lực làm giàu trong nước, và các công ty lớn khác của phương Tây cũng vậy. Nhưng cho đến khi các nhà máy mới đi vào hoạt động vào đầu thập kỷ tới, Mỹ có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu, Amir Vexler, giám đốc điều hành của Centrus Energy, cho biết.
Khủng hoảng nguồn cung?
“Tôi tin chắc rằng có một khoảng cách giữa cung và cầu đối với thị trường hiện tại - chỉ với các lò phản ứng đang hoạt động mà chúng ta đang có,” Vexler nói với Financial Times.
“Tôi cảm thấy thị trường đang căng thẳng và sẽ tiếp tục căng thẳng cho đến khi một lượng lớn công suất mới được đưa vào hoạt động và điều đó sẽ diễn ra trong thập kỷ tới,” vị giám đốc điều hành nói thêm.
Nếu tình trạng thiếu nhiên liệu uranium làm giàu xảy ra, nó có thể cản trở kế hoạch đầy tham vọng của chính quyền Trump nhằm “khởi động kỷ nguyên phục hưng hạt nhân tiếp theo của Mỹ” bằng cách tăng gấp bốn lần công suất năng lượng hạt nhân của Mỹ từ khoảng 100 gigawatt (GW) hiện nay lên tới 400 GW vào năm 2050.
Không phải là Centrus Energy và các nhà cung cấp nhiên liệu hạt nhân lớn khác của phương Tây không cố gắng. Họ đang mở rộng năng lực làm giàu của mình, đặc biệt là ở Mỹ, để tận dụng lợi thế của việc Mỹ đặt cược vào năng lượng hạt nhân để cung cấp nguồn điện đáng tin cậy trong bối cảnh nhu cầu tăng cao do các trung tâm điện toán trí tuệ nhân tạo (AI) dẫn đầu.
Công suất làm giàu mới của Mỹ sắp ra mắt
Centrus Energy đã phê duyệt việc mở rộng công suất làm giàu uranium trị giá hàng tỷ đô la tại Piketon, Ohio. Dự án bao gồm sản xuất uranium làm giàu thấp (LEU) quy mô lớn để giải quyết lượng đơn đặt hàng làm giàu LEU thương mại tồn đọng đáng kể trị giá 2,3 tỷ đô la và nhu cầu ngày càng tăng từ các lò phản ứng hiện có. Centrus Energy cũng vừa công bố kế hoạch xây dựng nhà máy sản xuất 12 tấn uranium làm giàu thấp, hàm lượng cao (HALEU) mỗi năm cho các lò phản ứng thế hệ tiếp theo.
Vào tháng 12 năm 2025, Centrus đã khởi động sản xuất máy ly tâm để hỗ trợ việc mở rộng này, và vào đầu tháng 1 năm 2026, Bộ Năng lượng Hoa Kỳ đã chọn Centrus cho một đơn đặt hàng HALEU trị giá 900 triệu đô la.
Các hợp đồng nhiên liệu hạt nhân HALEU của Bộ Năng lượng cũng bao gồm 900 triệu đô la cho mỗi công ty American Centrifuge Operating và Orano Federal Services, đơn vị tại Hoa Kỳ của công ty Orano của Pháp, một trong những nhà cung cấp nhiên liệu hạt nhân lớn nhất phương Tây.
Orano có kế hoạch triển khai một nhà máy làm giàu uranium tại Oak Ridge, Tennessee.
Dự án “sẽ cho phép đáp ứng nhu cầu của các nhà điều hành lò phản ứng hạt nhân tại Mỹ theo quy định của Hoa Kỳ cấm nhập khẩu uranium của Nga kể từ năm 2028”, Orano cho biết tháng trước.
“Nhà máy mới cũng sẽ đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các công ty điện lực Hoa Kỳ trong bối cảnh nhu cầu do trí tuệ nhân tạo và các trung tâm dữ liệu thúc đẩy, vốn đòi hỏi một nguồn điện ổn định, giá rẻ và ít phát thải carbon,” công ty cho biết thêm.
Sau khi nhận được khoản tài trợ 900 triệu đô la từ Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE), Orano sẽ tiến hành các bước tiếp theo của dự án, ước tính tổng chi phí là 5 tỷ đô la, bao gồm việc nộp đơn xin giấy phép lên Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Hoa Kỳ (NRC) vào nửa đầu năm 2026.
Hiện tại, chỉ có Centrus và Urenco – một liên doanh được thành lập năm 1970 bởi chính phủ Đức, Hà Lan và Anh – được cấp phép làm giàu uranium trên lãnh thổ Hoa Kỳ.
Năm ngoái, Urenco USA đã bắt đầu sản xuất uranium làm giàu thấp với việc đưa vào sử dụng chuỗi máy ly tâm khí mới thứ hai tại cơ sở làm giàu uranium ở New Mexico.
Tại cơ sở này, Urenco USA sẽ bổ sung 700.000 đơn vị công suất tách (SWU) vào năm 2027, nâng công suất của nhà máy lên 15%.
Công ty cho biết hiện tại họ có khả năng đáp ứng khoảng một phần ba nhu cầu làm giàu uranium của các nhà máy điện hạt nhân thương mại của Mỹ và lưu ý rằng việc mở rộng công suất sẽ “hỗ trợ quá trình chuyển đổi khỏi sự phụ thuộc vào nguồn cung của Nga”.
Nhưng tốc độ nhanh như thế nào?
Bất chấp tất cả các kế hoạch này và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính quyền Mỹ, các nhà phân tích và giám đốc điều hành tại các nhà cung cấp chính cho rằng, sự thiếu hụt nguồn cung có thể xảy ra vào cuối thập kỷ này cho đến khi công suất làm giàu trong nước mới đi vào hoạt động vào đầu những năm 2030.
Mục tiêu của Mỹ là tăng gấp bốn lần công suất phát điện hạt nhân lên 400 GW vào năm 2050, điều này sẽ đòi hỏi phải tăng cường làm giàu uranium lên gấp mười hai lần nếu tất cả nhiên liệu đều được sản xuất trong nước, Jean-Luc Palayer, giám đốc điều hành của Orano USA, cho biết trên tờ Wall Street Journal hồi đầu tháng này.
“Không còn thời gian để lãng phí. Mỹ cần nhiều hơn nữa năng lực làm giàu uranium trong nước và đa dạng hơn”, vị giám đốc điều hành nhấn mạnh.
Năng lực làm giàu nhiên liệu cần phải tăng lên đáng kể nếu năng lượng hạt nhân muốn đáp ứng nhu cầu điện năng tăng vọt của Mỹ trong trung và dài hạn.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) dự báo mức tiêu thụ điện của Mỹ sẽ tăng 1% trong năm nay và 3% vào năm 2027. Sự tăng trưởng này sẽ đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 2007 nhu cầu điện năng tăng trong bốn năm liên tiếp và là giai đoạn tăng trưởng bốn năm mạnh nhất kể từ năm 2000, được thúc đẩy bởi nhu cầu tăng vọt từ các trung tâm điện toán lớn.
Năng lượng hạt nhân có thể đóng vai trò lớn hơn trong việc đáp ứng nhu cầu điện năng nếu nguồn cung nhiên liệu hạt nhân tăng vọt song song với nhu cầu điện ngày càng tăng.
Công ty khai thác uranium của Canada, NexGen Energy, dự đoán các tập đoàn công nghệ lớn sẽ ngày càng xem xét hỗ trợ các dự án khai thác uranium mới khi các công ty cần thêm nguồn điện đáng tin cậy cho việc mở rộng trung tâm dữ liệu khổng lồ của họ.
Nguồn tin: xangdau.net
