Cuba đã và đang trải qua một cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng trong vài năm qua, dẫn đến việc nước này phụ thuộc rất nhiều vào Venezuela về nhiên liệu. Sau sự can thiệp của Hoa Kỳ vào Venezuela hồi đầu tháng này, Cuba dự kiến sẽ mất đi một chuỗi cung ứng nhiên liệu quan trọng, gây áp lực ngày càng lớn lên chính phủ trong việc ứng phó với cuộc khủng hoảng năng lượng. Trong ngắn hạn, điều này có thể đồng nghĩa với việc phụ thuộc nhiều hơn vào các nước láng giềng giàu dầu mỏ, chẳng hạn như Mexico, để có nguồn cung nhiên liệu. Tuy nhiên, Cuba phải tìm kiếm một giải pháp dài hạn cho các vấn đề năng lượng của mình để chấm dứt cuộc khủng hoảng và tăng cường an ninh.
Cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra ở Cuba đã dẫn đến việc người dân phải trải qua tình trạng mất điện và cắt khí đốt gần như hàng ngày trong những tháng gần đây. Cuộc khủng hoảng này bắt nguồn từ nhiều năm thiếu đầu tư vào mạng lưới truyền tải điện của đất nước, dẫn đến các nhà máy điện hoạt động dưới công suất. Nguồn cung năng lượng của đất nước hiện nay thấp hơn nhiều so với nhu cầu của người tiêu dùng. Tình trạng mất điện thường xuyên đã buộc người dân Cuba phải đầu tư vào bếp than, pin sạc và quạt, những thứ mà nhiều người dân khó có thể mua nổi.
Tháng 3 năm ngoái, lưới điện quốc gia của Cuba sụp đổ, khiến phần lớn 10 triệu dân trên đảo mất điện. Các khách sạn du lịch lớn phải dựa vào máy phát điện, trong khi nhiều người hoàn toàn không có điện. Điều này đã dẫn đến các cuộc biểu tình rầm rộ, khi người dân kêu gọi chính phủ giải quyết cuộc khủng hoảng.
Venezuela đã trở thành một trong những nhà cung cấp dầu chính của Cuba trong những năm gần đây. Mặc dù sản lượng dầu giảm dần, Venezuela vẫn vận chuyển trung bình 26.500 thùng dầu mỗi ngày đến Cuba năm ngoái, theo dữ liệu theo dõi tàu và các tài liệu nội bộ của công ty dầu khí nhà nước PDVSA. Con số này được cho là đủ để bù đắp khoảng 50% lượng dầu thiếu hụt của Cuba, trong khi Venezuela chiếm khoảng 10% thương mại dầu mỏ của Cuba vào năm 2025.
Tuy nhiên, theo báo cáo, không có lô hàng nào rời cảng Venezuela đến Cuba kể từ khi Mỹ can thiệp vào quốc gia Nam Mỹ này hồi đầu tháng. Ba mươi hai thành viên của lực lượng vũ trang và tình báo Cuba đã thiệt mạng trong cuộc tấn công của Mỹ. Tổng thống Donald Trump sau đó đã cảnh báo Cuba rằng nước này nên ký một thỏa thuận với Washington để đảm bảo tiếp tục nhận được nguồn dầu mỏ rất cần thiết từ Venezuela.
Ông Trump đăng trên nền tảng Truth Social của mình: “SẼ KHÔNG CÒN DẦU MỎ HAY TIỀN NÀO CHO CUBA NỮA – KHÔNG CÒN GÌ CẢ!” Ông nói thêm: “Tôi đề nghị họ ký một thỏa thuận, TRƯỚC KHI QUÁ MUỘN.”
Ngay sau đó, ông Trump viết: “Cuba đã sống dựa vào lượng lớn dầu mỏ và tiền từ Venezuela trong nhiều năm. Đổi lại, Cuba đã cung cấp ‘dịch vụ an ninh’ cho hai nhà độc tài Venezuela gần đây nhất.” Tổng thống tiếp tục nói: “Nhưng không còn nữa! Hầu hết những người Cuba đó đã CHẾT trong cuộc tấn công của Mỹ tuần trước, và Venezuela không cần sự bảo vệ nữa khỏi những tên côn đồ và những kẻ tống tiền đã giam giữ họ trong nhiều năm. Venezuela hiện có Hoa Kỳ, lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới (vượt xa mọi đối thủ!), để bảo vệ họ, và chúng ta sẽ bảo vệ họ.”
Tổng thống Cuba, Miguel Diaz-Canel, đã đáp trả bằng cách viết trên trang mạng xã hội X: “Cuba là một quốc gia tự do, độc lập và có chủ quyền. Không ai có thể bảo chúng tôi phải làm gì.” Ông nói thêm: “Cuba không tấn công; Cuba đã bị Mỹ tấn công trong 66 năm, và Cuba không đe dọa; Cuba chuẩn bị, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc đến giọt máu cuối cùng.” Trong khi đó, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez viết trên X rằng Cuba có quyền nhập khẩu nhiên liệu từ bất kỳ nhà cung cấp nào sẵn sàng xuất khẩu.
Việc Venezuela ngừng xuất khẩu dầu sang Cuba đã buộc Mexico phải can thiệp. Theo một bài báo gần đây của Financial Times, Mexico đã vượt qua Venezuela vào năm 2025 để trở thành nhà cung cấp dầu chính cho Cuba, mặc dù Tổng thống Claudia Sheinbaum đã nhanh chóng tuyên bố rằng Mexico không xuất khẩu nhiều dầu hơn đáng kể sang Cuba so với những năm trước. Tổng thống Sheinbaum nói: “Chúng tôi không xuất khẩu nhiều dầu hơn so với trước đây… Tất nhiên, với tình hình hiện tại ở Venezuela, Mexico rõ ràng đã trở thành một nhà cung cấp quan trọng. Trước đây, đó là Venezuela.”
Ước tính Mexico đã xuất khẩu trung bình 12.284 thùng dầu thô mỗi ngày sang Cuba vào năm 2025, chiếm 44% tổng lượng dầu thô nhập khẩu của quốc đảo Caribe này, trong khi Venezuela xuất khẩu ước tính 9.528 thùng dầu mỗi ngày sang Cuba, chiếm 34% tổng lượng dầu nhập khẩu của nước này.
Chính quyền Trump không mấy hài lòng với việc Mexico tiếp tục xuất khẩu dầu thô sang Cuba, điều này có thể gây áp lực ngày càng lớn lên ông Sheinbaum để hạn chế vận chuyển hàng hóa do việc xem xét lại Hiệp định thương mại tự do USMCA sắp tới. Nghị sĩ Cộng hòa Florida Carlos Giménez mới đây đã đe dọa: “Đừng nhầm lẫn: nếu chính phủ Sheinbaum tiếp tục cung cấp dầu miễn phí cho chế độ độc tài khủng bố ở Havana, sẽ có những hậu quả nghiêm trọng khi chúng ta đàm phán lại USMCA.”
Khi các mối đe dọa tiếp tục gia tăng, một số quốc gia Mỹ Latinh đang cảm thấy áp lực ngày càng lớn từ kẻ xâm lược phía bắc của họ để thay đổi hành vi. Tổng thống Trump đang mạnh mẽ khuyến khích Cuba ký kết thỏa thuận với Washington để đảm bảo nguồn cung dầu và giảm bớt cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra. Trong khi đó, Mexico đang chịu áp lực lớn hơn trong việc hạn chế xuất khẩu dầu ngày càng quan trọng sang Cuba.
Nguồn tin: xangdau.net
