Mỹ đang gấp rút bán hàng triệu thùng dầu của Venezuela sau khi chính quyền Trump lật đổ và bắt giữ nhà lãnh đạo Nicholas Maduro vào ngày 3 tháng 1. Ông Trump đã rất mạnh mẽ tuyên bố kế hoạch tận dụng trữ lượng dầu mỏ của Venezuela – lớn nhất thế giới – và xây dựng “đế chế dầu mỏ của riêng mình” có khả năng cạnh tranh trực tiếp với OPEC.

Hiện tại, Bộ Năng lượng Hoa Kỳ đang tổ chức bán khoảng 50 triệu thùng dầu mà Mỹ đã tịch thu từ các tàu chở dầu của Venezuela bị mắc cạn kể từ khi ông Trump áp đặt lệnh phong tỏa một phần đối với quốc gia Nam Mỹ này vào tháng trước. “Giao dịch đầu tiên đã diễn ra và các giao dịch sẽ tiếp tục vô thời hạn”, một phát ngôn viên của Bộ Năng lượng cho biết trong một tuyên bố gần đây.

Một số tập đoàn dầu khí lớn đã bắt đầu nhắm đến vùng biển Caribe ấm áp, háo hức giành lấy một phần tài sản khoan dầu của Venezuela. Một số chuyên gia cho rằng sản lượng dầu của Venezuela có thể dễ dàng tăng 50% mà không cần đầu tư lớn – quốc gia này đã từng sản xuất hơn 3,7 triệu thùng mỗi ngày vào thời kỳ hoàng kim những năm 1970 – tiền lệ đã có, và cơ sở hạ tầng cũng vậy. Nhưng liệu nhu cầu có đủ lớn?

Thị trường dầu mỏ hiện nay đã bão hòa, đối mặt với tình trạng dư cung dầu toàn cầu kéo dài, và các công ty dầu mỏ không thể để giá giảm xuống thấp hơn nhiều so với mức hiện tại khoảng 60 đô la một thùng. Sản lượng dầu khí dự kiến ​​sẽ vượt nhu cầu vào năm 2026, phần lớn là nhờ việc OPEC đảo ngược chính sách cắt giảm sản lượng trong năm qua, chưa kể đến sự hồi sinh của ngành dầu mỏ Venezuela.

Trong bối cảnh đó và từ vị thế của các nhà sản xuất dầu đá phiến của Mỹ, việc dầu khí giá rẻ tràn ngập thị trường toàn cầu sẽ không làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại – mà đúng hơn là một kịch bản ác mộng. Số lượng giàn khoan đang hoạt động tại khu vực khai thác dầu khí Texas đã giảm gần 15% trong năm nay khi các nhà sản xuất lo lắng chờ đợi giá dầu tăng trở lại. Kết quả là, nền kinh tế đang chậm lại một cách rõ rệt và tổn thất trên khắp miền Tây Texas. “Điều này thực sự đã phủ bóng đen lên khu vực Permian,” Ben Shepperd, chủ tịch Hiệp hội Dầu khí lưu vực Permian, gần đây đã nói với tờ Wall Street Journal.

Sau vụ bắt giữ đầy kịch tính ông Maduro hồi đầu tháng này, Trump tuyên bố rằng Mỹ sẽ “điều hành đất nước” để kiểm soát các nguồn tài nguyên dầu mỏ của nước này. “Chúng ta đang kinh doanh dầu mỏ,” Trump phát biểu. “Chúng ta sẽ có các công ty dầu mỏ lớn của mình thao gia vào, chi hàng tỷ đô la, sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hỏng nặng và bắt đầu kiếm tiền.”

Nhưng không rõ liệu các tập đoàn dầu mỏ lớn có thực sự muốn tham gia vào thỏa thuận này hay không. “Các nhà đầu tư không quan tâm đến sự thống trị năng lượng,” Clayton Seigle, chuyên gia cấp cao về an ninh năng lượng tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nói với một phóng viên của Semafor hồi đầu tháng này. “Họ quan tâm đến cổ tức năng lượng.” Và thực tế là cổ tức không phù hợp với chính sách nhà nước dầu mỏ của Trump.

“Tầm nhìn thống trị của Trump có thể làm suy yếu tinh thần thương mại tự do đã giúp thị trường dầu mỏ hoạt động trơn tru trong vài thập kỷ qua, mang lại lợi ích cho an ninh năng lượng của Hoa Kỳ,” Semafor đưa tin vào ngày 6 tháng 1. Trên thực tế, tùy thuộc vào cách Trump tiếp cận việc tái thiết ngành dầu mỏ đang suy yếu của Venezuela, nó có thể gây hại cho an ninh năng lượng của Hoa Kỳ nhiều hơn là có lợi.

Một bài phân tích gần đây trên tạp chí Foreign Policy khẳng định rằng “hệ thống dầu mỏ ngày nay không được định nghĩa bởi sự kiểm soát của đế quốc hay thậm chí là các hợp đồng song phương dài hạn, mà bởi các thị trường toàn cầu sâu rộng, thanh khoản cao và minh bạch, được hỗ trợ bởi đồng đô la và sự đa dạng của các nhà cung cấp”, và hệ thống này đã mang lại lợi ích to lớn và chiến lược cho Hoa Kỳ. Bài báo tiếp tục lập luận: “Những lời lẽ của Trump về việc ‘kiểm soát’ dầu mỏ Venezuela đã hiểu sai cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống dầu mỏ thế kỷ 21 và có nguy cơ làm suy yếu chính những lợi thế mà Mỹ đang được hưởng”.

Trong khi đó, đối với Venezuela, sự hồi sinh của ngành công nghiệp dầu mỏ có thể giúp nền kinh tế thoát khỏi vòng xoáy suy thoái – ngay cả khi điều đó cũng làm giàu cho nước ngoài. Nhà kinh tế học người Venezuela Asdrubal Oliveros gần đây nói với tờ New York Times: “Những sự kiện gần đây đã hoàn toàn thay đổi triển vọng kinh tế. Sản lượng dầu mỏ có thể thúc đẩy sự bứt phá kinh tế thực sự”.

Nguồn tin: xangdau.net