Nga đang bước vào năm 2026 với một vấn đề quen thuộc nhưng nghiêm trọng hơn: doanh thu từ dầu mỏ, nguồn tài trợ cho ngân sách – và cả chiến tranh – của nước này đang giảm nhanh chóng.
Theo tính toán của Reuters được công bố hôm thứ Sáu, doanh thu thuế từ sản xuất dầu thô của Nga trong tháng 01 có thể giảm xuống khoảng 380 tỷ rúp (4,7 tỷ USD), mức thu hàng tháng thấp nhất kể từ cuối năm 2022. Điều này đánh dấu mức giảm 16% so với tháng 12 và giảm hơn 50% so với tháng 01 năm ngoái. Đối với một chính phủ vẫn phụ thuộc nhiều vào thu nhập từ dầu mỏ để tài trợ cho chi tiêu quân sự và các nghĩa vụ xã hội, thời điểm này thật khó khăn.
Giá dầu là nguyên nhân chính gây ra thiệt hại. Dầu thô xuất khẩu của Nga rẻ hơn trong tháng 12 so với tháng 11, với giá trung bình giảm khoảng 12%, điều này đã làm giảm thuế khai thác khoáng sản gắn liền với các mức giá đó. Theo Argus, dầu thô Urals, loại dầu xuất khẩu chính của Nga, đã được bán với giá dưới 35 USD/thùng vào thứ Sáu, ngày 19 tháng 12. Đồng Rúp mạnh hơn đã làm trầm trọng thêm cú sốc khi làm giảm giá trị thu nhập xuất khẩu sau khi quy đổi sang nội tệ. Biên lợi nhuận lọc dầu cũng suy giảm, kéo theo nguồn thuế thu từ các sản phẩm dầu mỏ cũng như dầu thô giảm theo.
Thuế khai thác khoáng sản được nộp vào cuối mỗi tháng và phản ánh sản lượng của tháng trước đó. Đối với dầu thô sản xuất trong tháng 12, mức thuế suất thực tế ước tính khoảng 14.266 rúp/tấn — thấp hơn gần 20% so với tháng 11 và thấp hơn hơn 50% so với mức của một năm trước đó. Các mức thuế suất này đã trở lại mức của tháng 12 năm 2022, khi lệnh cấm vận dầu mỏ của Liên minh châu Âu chính thức có hiệu lực.
Sự sụt giảm này không phải là một điểm dữ liệu riêng lẻ. Các tính toán của Reuters hồi đầu tháng này cho thấy tổng doanh thu dầu khí của Nga đã giảm gần một nửa so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 12, xuống mức thấp nhất kể từ khi nhu cầu sụt giảm mạnh trong thời kỳ đại dịch năm 2020. Giá thấp hơn, đồng tiền mạnh hơn và mức chiết khấu ngày càng lớn đối với dầu thô Urals của Nga (bị trầm trọng thêm bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Rosneft và Lukoil) đều đã làm giảm dòng tiền.
Áp lực đang bắt đầu thể hiện rõ trong các cuộc tranh luận chính sách. Moscow đã đưa ra ý tưởng giảm thuế cho Gazprom để giảm thiểu sự sụt giảm xuất khẩu khí đốt qua đường ống sang châu Âu. Ý tưởng là có thể bù đắp bằng cách tăng thuế ở các lĩnh vực khác trong ngành năng lượng. Kiểu tái cơ cấu ngân sách này cho thấy rõ vấn đề: dầu khí vẫn chiếm khoảng một phần tư ngân sách của Nga, nhưng lớp đệm đang mỏng dần.
Hiện tại, Nga có thể chịu đựng được cú sốc này. Nhưng nếu giá dầu tiếp tục giảm và các lệnh trừng phạt tiếp tục gây ảnh hưởng, đầu năm 2026 có vẻ sẽ khó khăn hơn so với mong muốn của Điện Kremlin.
Nguồn tin: xangdau.net
