Thị trường diesel khu vực Địa Trung Hải (Med) đang đối mặt với tình trạng thắt chặt nguồn cung nghiêm trọng, hệ quả từ việc xuất khẩu sản phẩm lọc hóa dầu của Nga sụt giảm sau các thiệt hại về hạ tầng năng lượng. Bên cạnh đó, thông tin về khả năng Nga áp đặt lệnh cấm xuất khẩu đã đẩy giá tăng cao, buộc các quốc gia nhập khẩu trong khu vực phải đẩy mạnh tìm kiếm nguồn hàng thay thế trong bối cảnh cán cân cung cầu toàn cầu vốn đã rất hạn chế.
Sự sụt giảm nguồn cung từ Nga
Dữ liệu từ S&P Global Commodities at Sea (CAS) phản ánh rõ nét sự đứt gãy trong dòng chảy năng lượng:
Tháng 5/2026: Nga xuất khẩu 1,385 triệu tấn diesel/gasoil sang khu vực Địa Trung Hải, chiếm 45% tổng kim ngạch xuất khẩu cùng mặt hàng này. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ là nhà nhập khẩu chủ chốt với 1,159 triệu tấn.
Tháng 6/2026: Tổng lượng xuất khẩu diesel/gasoil của Nga sang khu vực này giảm xuống còn 810.000 tấn, trong đó lượng hàng sang Thổ Nhĩ Kỳ chỉ đạt 716.000 tấn – giảm 43,9% so với cùng kỳ tháng 6/2025.
Nguyên nhân: Năng lực sản xuất và xuất khẩu của Nga sụt giảm mạnh sau loạt đợt tập kích bằng máy bay không người lái vào các nhà máy lọc dầu (Yanos, Omsk) và các kho cảng dầu mỏ trọng điểm tại biển Baltic.
Phản ứng giá và xu hướng thị trường
Tình trạng thiếu hụt nguồn cung đã đẩy giá diesel CIF Med lên mức 998 USD/tấn (tính đến ngày 06/07), mức cao nhất kể từ ngày 12/06. Đà tăng giá được củng cố bởi sự mạnh lên của hợp đồng tương lai gasoil kỳ hạn tháng trước. Đặc biệt, chênh lệch giá giữa khu vực Địa Trung Hải và Tây Bắc Âu (Med-NWE spread) đã nới rộng thêm 4,25 USD/tấn lên mức 19 USD/tấn, cho thấy áp lực cung ứng cục bộ tại khu vực Địa Trung Hải cao hơn hẳn các khu vực khác.
Thay đổi trong cán cân thương mại toàn cầu
Sự thiếu hụt nguồn cung từ Nga không chỉ ảnh hưởng đến Địa Trung Hải mà còn lan rộng sang các khu vực khác:
Brazil: Một trong những khách hàng lớn của Nga đã chứng kiến lượng nhập khẩu giảm từ 597.900 tấn (tháng 5) xuống 217.100 tấn (tháng 6) và không ghi nhận lô hàng nào trong tháng 7.
Điều chỉnh dòng chảy: Để bù đắp thiếu hụt, Brazil đã phải tăng cường nhập khẩu từ Vùng Vịnh Hoa Kỳ và Ấn Độ. Brazil hiện là quốc gia nhập khẩu diesel/gasoil lớn nhất từ Vùng Vịnh Hoa Kỳ trong tháng 6 với 741.000 tấn.
Các chuyên gia nhận định, trong tháng 7, giá diesel tại châu Âu có khả năng tiếp tục leo thang để cạnh tranh nguồn hàng khan hiếm với các khu vực khác. Việc giá tại Mỹ Latinh tăng cao để tranh giành nguồn cung có thể làm suy yếu các nghiệp vụ kinh doanh chênh lệch giá (arbitrage) xuyên Đại Tây Dương, từ đó càng làm giảm lưu lượng hàng hóa chảy vào thị trường châu Âu.
Nguồn tin: Xangdau.net
