Việc đóng cửa eo biển Hormuz và sự mắc kẹt hơn 10 triệu thùng dầu thô mỗi ngày (bpd) ở Vịnh Ba Tư là lời cảnh tỉnh đối với các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu về việc cần mở rộng năng lực dự trữ chiến lược và thương mại.
Nhiều quốc gia, đặc biệt là ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đang tìm cách xây dựng năng lực dự trữ mới để tăng cường an ninh năng lượng và không bao giờ bị bất ngờ bởi sự gián đoạn nguồn cung lớn như sự cố do việc đóng cửa điểm nghẽn dầu và khí hóa lỏng quan trọng nhất gây ra.
Từ Ấn Độ đến Úc, các nước nhập khẩu năng lượng đang tìm cách mở rộng năng lực dự trữ dầu thô và nhiên liệu để chuẩn bị tốt hơn cho cuộc khủng hoảng năng lượng tiếp theo, mà trong tình hình địa chính trị phân mảnh hiện nay, đó là vấn đề thời gian chứ không phải là liệu có xảy ra hay không.
Các nhà sản xuất dầu lớn cũng đang xem xét mở rộng các địa điểm dự trữ toàn cầu để có thể bán dầu thô của họ khi sự cố tiếp theo làm đóng cửa một điểm nghẽn quan trọng.
Vai trò của dự trữ trong biến động giá dầu
Trước chiến tranh Iran, ít nhà hoạch định chính sách và nhà phân tích nào dự đoán rằng eo biển Hormuz sẽ trở nên không thể tiếp cận đối với giao thông tàu chở dầu.
Các nhà nhập khẩu dầu đã trở nên tự mãn rằng, bất chấp tình trạng bất ổn ở Trung Đông, eo biển Hormuz chưa bao giờ bị đóng cửa trước đây.
Nhưng giờ đây, gần bốn tháng giao thông bị đình trệ và sự không chắc chắn về tốc độ và mức độ suôn sẻ của việc mở cửa trở lại đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á, làm cạn kiệt Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) của Mỹ xuống mức thấp nhất kể từ năm 1983, và đẩy lượng dự trữ tại Cushing, điểm giao nhận dầu WTI, xuống mức căng thẳng hoạt động chỉ còn 20 triệu thùng.
Việc mở rộng năng lực dự trữ có thể giúp giảm thiểu tác động trong cú sốc nguồn cung tiếp theo, bất cứ khi nào nó xảy ra, làm giảm bớt ảnh hưởng của sự tăng giá đột biến trong một cuộc khủng hoảng tương lai.
Mặt khác, việc mở rộng năng lực sẽ cần hàng trăm triệu thùng dầu thô và nhiên liệu để lấp đầy, tạo ra nhu cầu bổ sung trong ngắn hạn và trung hạn, đồng thời đặt một mức sàn cho giá dầu.
Kế hoạch mở rộng kho dự trữ
Ấn Độ, Singapore, Úc và Pakistan đều đang tìm cách tăng cường năng lực dự trữ để tránh khủng hoảng trong tương lai. Theo tính toán của Reuters, tất cả các kế hoạch dự trữ được công bố trong những tháng gần đây có thể cần khoảng 500 triệu thùng dầu thô và nhiên liệu để lấp đầy các công suất mới.
Hơn nữa, các quốc gia thành viên IEA sẽ phải thay thế 400 triệu thùng đã được giải phóng vào tháng 3, trong đợt giải phóng dự trữ dầu phối hợp lớn nhất trong lịch sử. Nhu cầu khôi phục 400 triệu thùng ở các quốc gia như Mỹ và Nhật Bản cũng sẽ hỗ trợ nhu cầu. Thậm chí cần nhiều thùng hơn nữa để đảo ngược tình trạng giảm dự trữ toàn cầu hiện nay trong bối cảnh nhu cầu cao điểm mùa hè, khi lượng tồn kho đang cạn kiệt bất chấp việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz một cách thận trọng.
Tất cả những nhu cầu này để lấp đầy các kho chứa hiện tại và tương lai có thể lên tới khoảng 1 tỷ thùng, trải dài trong vài năm, theo tính toán của Reuters. Điều này sẽ giúp nhu cầu dầu toàn cầu phục hồi từ năm tới, với giả định rằng giao thông qua eo biển Hormuz có thể bình thường hóa vào một thời điểm nào đó trong nửa cuối năm.
Quốc gia đầu tiên tiến hành tăng cường năng lực dự trữ là Ấn Độ. Không phải là thành viên của IEA, Ấn Độ là nước nhập khẩu dầu thô lớn thứ ba thế giới. Nhưng không giống như Trung Quốc, quốc gia đã tích trữ hơn 1 tỷ thùng dầu thô, kho dự trữ dầu chiến lược dưới lòng đất của Ấn Độ chỉ có tổng dung lượng 5,33 triệu tấn dầu thô, tương đương với chỉ 39 triệu thùng dầu thô, hoặc chỉ đủ dùng trong tám ngày.
Lượng dự trữ chỉ đủ dùng trong một tuần này đã phơi bày điểm yếu của Ấn Độ trong cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz. Vì vậy, chính phủ hiện được cho là đã yêu cầu Tập đoàn Dầu khí và Khí đốt tự nhiên (ONGC) thuộc sở hữu nhà nước xây dựng và lấp đầy một địa điểm mới cho kho dự trữ dầu chiến lược, với tổng vốn đầu tư ước tính là 1,6 tỷ đô la.
Về phần mình, Pakistan đang khuyến khích các nhà sản xuất dầu từ vùng Vịnh Ba Tư thiết lập các kho dự trữ dầu thô tại một Thành phố Năng lượng dự kiến gần Cảng Gwadar.
“Trong trường hợp khẩn cấp như chiến tranh nổ ra, Pakistan sẽ có quyền ưu tiên sử dụng các kho dự trữ dầu mỏ”, một quan chức Pakistan nói với truyền thông địa phương vào tháng Năm.
Xa hơn về phía đông, Singapore, một trong những trung tâm dầu mỏ hàng đầu thế giới, cho biết họ sẽ tìm kiếm thêm các không gian ngầm như một lựa chọn để tăng trữ lượng nhiên liệu, Bộ trưởng phụ trách Năng lượng và Khoa học & Công nghệ Tan See Leng cho biết vào tháng Tư.
Úc, một thành viên của IEA nhưng liên tục không duy trì được trữ lượng dầu mỏ đủ cho ít nhất 90 ngày tiêu thụ, có kế hoạch chi 10 tỷ đô la Úc, tương đương 7 tỷ đô la Mỹ, để xây dựng kho dự trữ nhiên liệu nhằm tránh tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong tương lai.
Trong cuộc khủng hoảng hiện nay, Úc đã phải chuyển sang Trung Quốc để nhập khẩu nhiên liệu máy bay phản lực khi đang nỗ lực đảm bảo nguồn cung nhiên liệu trong bối cảnh khan hiếm toàn cầu, và một trong hai nhà máy lọc dầu duy nhất của nước này đã phải ngừng hoạt động trong nhiều tháng do hỏa hoạn.
Chính phủ Úc hiện đang đặt mục tiêu thiết lập kho dự trữ nhiên liệu trong nước thông qua nghĩa vụ dự trữ tối thiểu và xây dựng thêm năng lực lưu trữ thông qua Chương trình Tăng cường Lưu trữ Dầu diesel của Úc.
Không chỉ các nước nhập khẩu cam kết tăng cường năng lực lưu trữ để giảm thiểu tác động của các cuộc khủng hoảng trong tương lai.
Tuần trước, chủ tịch Aramco, Yasir Al-Rumayyan, cho biết Ả Rập Xê Út, nước xuất khẩu dầu thô hàng đầu thế giới, cũng đang xem xét mở rộng năng lực lưu trữ dầu toàn cầu.
Ông Al-Rumayyan cho biết tập đoàn dầu khí khổng lồ Aramco của Ả Rập Xê Út có các cơ sở lưu trữ trên toàn cầu, chủ yếu ở châu Á, và nói thêm: “Chúng tôi đang nghiêm túc cân nhắc việc xây dựng các cơ sở lưu trữ lớn hơn trên khắp thế giới.”
Nguồn tin: Xangdau.net
