Tuần trước, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đã kêu gọi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngừng tập trung vào biến đổi khí hậu và thay vào đó quay trở lại trọng tâm ban đầu là an ninh năng lượng. Lời kêu gọi này được đưa ra trong bối cảnh kế hoạch của chính phủ liên bang Mỹ nhằm tăng đáng kể lượng dầu khí xuất khẩu của nước này - kế hoạch nhằm thống trị năng lượng. Châu Âu là điểm đến hàng đầu cho các kế hoạch này, và châu lục này có thể phải từ bỏ kế hoạch phát thải ròng bằng không nếu muốn đảm bảo an ninh năng lượng.
“Chúng ta đã đi chệch hướng trong lĩnh vực năng lượng… tình hình đã trở nên mất cân bằng đến mức phi lý, dẫn đến quá trình phi công nghiệp hóa và làm suy yếu vị thế địa chính trị của các quốc gia chúng ta,” Bộ trưởng Wright phát biểu trong cuộc họp cấp bộ trưởng của IEA tuần trước. Ông cũng cho rằng các kịch bản của IEA về hệ thống năng lượng trong tương lai là không thực tế – điều mà Mỹ đã từng nói trước đây, khiến IEA phải đưa trở lại Kịch bản Chính sách Hiện tại. Trước đó, tổ chức này đã từ bỏ kịch bản đó – phản ánh thực tế vật lý – để chuyển sang Kịch bản Không phát thải ròng và Kịch bản Chính sách đã nêu, tất cả đều dự đoán sự sụt giảm đáng kể và mạnh về nhu cầu đối với hydrocarbon.
Tuy nhiên, sự sụt giảm này vẫn chưa thành hiện thực, kể cả ở các quốc gia đầu tư hàng đầu vào mục tiêu không phát thải ròng như Trung Quốc, Anh, Đức và các nước châu Âu khác đã ưu tiên giảm phát thải hơn tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng của Liên minh châu Âu đang ở mức kỷ lục, và kỷ lục này sắp bị phá vỡ một lần nữa trong năm nay. Với lượng khí đốt dự trữ của EU chỉ còn 30%, nhu cầu bổ sung sẽ lớn hơn so với bốn năm qua—và phần lớn lượng khí đốt đó sẽ đến từ Mỹ. Nhưng có một vấn đề.
Phù hợp với trọng tâm giảm phát thải, Liên minh châu Âu hai năm trước đã thông qua một quy định về khí metan nhằm mục đích không chỉ giảm lượng khí thải nhà kính của chính EU mà còn buộc các quốc gia ngoài EU có giao dịch với khối này phải cắt giảm lượng khí thải của họ. Quy định này, bắt đầu từ năm nay, áp dụng cho tất cả các nhà cung cấp năng lượng cho EU—và các nhà cung cấp này không hề hài lòng về điều đó.
Hoa Kỳ nổi lên là nhà cung cấp khí hóa lỏng lớn nhất cho EU sau năm 2022. Thật vậy, để đảm bảo sự thống trị về năng lượng trong chương trình nghị sự của mình, Tổng thống Trump đã đàm phán một thỏa thuận thương mại với bà Ursula von der Leyen của EU, trong đó bao gồm cam kết mua 750 tỷ đô la hàng hóa năng lượng của Hoa Kỳ trong ba năm. Nhưng điều đó không thể xảy ra với chỉ thị về khí metan, vốn áp đặt các nghĩa vụ theo dõi, giám sát, xác minh và báo cáo lượng khí thải metan tốn kém đối với các nhà xuất khẩu năng lượng sang EU.
Qatar, nhà cung cấp khí LNG lớn thứ hai cho EU, đã nhiều lần phản đối chỉ thị này, cuối cùng nêu rõ: nếu EU thực sự lo ngại về lượng khí thải metan, họ nên xem xét tìm nguồn cung cấp LNG khác vì Qatar sẽ ngừng bán cho EU. Hoa Kỳ cũng cảnh báo rằng quy định này là không được hoan nghênh, với việc Bộ trưởng Wright nói rằng nó không thể thực hiện được và mô tả nó là “một rào cản thương mại phi thuế quan quan trọng gây ra gánh nặng không đáng có cho các nhà xuất khẩu của Mỹ và mối quan hệ thương mại của chúng ta”. Hoa Kỳ yêu cầu được miễn trừ khỏi quy định này cho đến năm 2035, nhưng ủy viên năng lượng của EU đã có lập trường cứng rắn, nói rằng quy định này sẽ vẫn được áp dụng cho tất cả mọi người - ít nhất là trong thời điểm hiện tại. Bởi vì an ninh năng lượng quan trọng hơn các kế hoạch không phát thải ròng.
Nhu cầu khí đốt tự nhiên hóa lỏng của Liên minh châu Âu đã tăng vọt sau khi nguồn cung cấp qua đường ống của Nga bị gián đoạn. Bất chấp tất cả các kế hoạch không phát thải ròng của tất cả các chính phủ, ngành công nghiệp và hộ gia đình châu Âu, họ vẫn cần năng lượng đáng tin cậy - ngay cả khi nó ngày càng trở nên đắt đỏ, gây ra tình trạng phi công nghiệp hóa mà Bộ trưởng Wright đã nhiều lần lưu ý là một kết quả không mong muốn của các nỗ lực chuyển đổi năng lượng. Chi phí năng lượng đang gây ra những xáo trộn nhất định trong giới chính trị ở châu Âu, với những tín hiệu cho thấy các nhà hoạch định chính sách có thể nhượng bộ trước áp lực giảm chi phí bằng cách nới lỏng các quy định về khí thải – và giúp Mỹ thúc đẩy chương trình thống trị năng lượng của mình.
Ngoài chỉ thị về khí mêtan, chính phủ trung ương EU cũng sẽ phải dỡ bỏ hai chỉ thị khác nếu muốn tiếp tục mua khí hóa lỏng và dầu thô của Mỹ. Chỉ thị về thẩm định tính bền vững của doanh nghiệp (CCDDD) và chỉ thị về báo cáo tính bền vững của doanh nghiệp (CSRD) đều đặt ra vô số yêu cầu báo cáo đối với các công ty ngoài EU, bao gồm các vấn đề từ vi phạm nhân quyền đến, một lần nữa, khí thải. Gánh nặng tài chính mà những yêu cầu bổ sung này đặt lên các công ty sẽ không được đón nhận một cách nhiệt tình.
Cuối cùng, đó sẽ là sự lựa chọn giữa mục tiêu phát thải ròng bằng không và sự tồn tại về kinh tế đối với EU. Hai điều này đã được chứng minh hết lần này đến lần khác là không chỉ không tương thích mà còn mâu thuẫn với nhau, như đã được nhiều quan chức Hoa Kỳ lưu ý và được chứng minh bằng xu hướng tăng trưởng ở Hoa Kỳ và các nền kinh tế hàng đầu châu Âu như Đức và Anh. Khách hàng tiêu thụ khí đốt hàng đầu của Mỹ sẽ phải quyết định xem họ muốn có nền kinh tế hoạt động hiệu quả hay mục tiêu phát thải ròng bằng không, và chính Mỹ dường như đang rất muốn buộc họ đưa ra quyết định đúng đắn.
Nguồn tin: xangdau.net
