Trong một diễn biến bất ngờ chưa từng có, Qatar, nhà xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới trước cuộc chiến Iran, sẽ trở thành bên mua LNG lớn nhất từ Mỹ — nhà sản xuất đã vượt qua quốc gia vùng Vịnh này để trở thành nhà xuất khẩu LNG hàng đầu vào đầu thập kỷ này.
Diễn biến bất ngờ chưa từng có này, dĩ nhiên, là hệ quả từ sự gián đoạn trầm trọng mà cuộc chiến Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra cho Qatar — quốc gia sản xuất LNG có các kế hoạch mở rộng trong phần còn lại của thập kỷ này chỉ chịu sự cạnh tranh từ Mỹ.
Cuộc chiến và cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz, hiện vẫn đang chặn phần lớn lượng xuất khẩu LNG của Qatar, đã đảo lộn các kế hoạch này. Công ty năng lượng nhà nước QatarEnergy hiện đang phải chật vật khắc phục những tổn hại tại các cơ sở LNG do các cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran gây ra vào tháng 3. Các cuộc tấn công này đã đánh sập 17% công suất xuất khẩu của Qatar và gây ra tổn thất ước tính 20 tỷ USD doanh thu hàng năm, QatarEnergy cho biết hồi tháng 3.
Bảy tháng sau, Qatar hầu như chỉ di chuyển được “rất ít” các chuyến hàng qua eo biển Hormuz khi cuộc khủng hoảng kéo dài bóp nghẹt nguồn cung đến các thị trường đối với các khối lượng LNG mà đáng lẽ Qatar đã sản xuất, ngay cả ở công suất giảm.
QatarEnergy đã buộc phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng (force majeure) kéo dài tới 5 năm đối với một số hợp đồng LNG dài hạn. Đột nhiên, Qatar phải đối mặt với tổn thất hàng chục tỷ USD từ các doanh số bị bỏ lỡ. Quan trọng hơn, nhận thức rằng Qatar là nhà cung cấp đáng tin cậy cho các đợt giao hàng định kỳ theo kỳ hạn đã bị xói mòn.
Gã khổng lồ năng lượng thuộc sở hữu nhà nước Qatar vừa qua đã gia hạn tình trạng bất khả kháng đối với các đợt giao hàng LNG sang Châu Á và Châu Âu thêm một tháng nữa cho đến hết tháng 12 năm 2026, khi lưu lượng tàu chở LNG qua eo biển Hormuz phần lớn vẫn bị phong tỏa.
Không giống như dầu mỏ, các nhà xuất khẩu LNG không thể vận chuyển các khối lượng thông qua đường ống, ông Saad Sherida Al-Kaabi, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành của QatarEnergy kiêm Quốc vụ khanh phụ trách các vấn đề năng lượng của Qatar, cho biết hồi tháng 9.
“Vấn đề là LNG, mặt hàng xuất khẩu chính của chúng tôi, không thể được vận chuyển bằng đường ống. Chúng tôi sẽ phải vận chuyển qua đường ống dưới dạng khí và sau đó hóa lỏng tại các cảng tiếp nhận bất kể nơi đó ở đâu,” ông Al-Kaabi phát biểu tại phiên bản đặc biệt của Diễn đàn Kinh tế Qatar tại New York hồi tháng 9.
“Điều này có nghĩa là chúng tôi đang xây dựng các cơ sở trùng lặp với các cơ sở mà chúng tôi đang xây dựng tại Qatar như một phần của dự án mở rộng mỏ North Field. Điều này không có ý nghĩa kinh tế,” vị bộ trưởng giải thích, và bổ sung rằng, “Chúng tôi đã quyết định không sử dụng đường ống làm giải pháp thay thế dựa trên các tiêu chí thương mại và kỹ thuật.”
Đề cập đến việc nối lại sản xuất và xuất khẩu LNG, “Qatar sẵn sàng nối lại hoạt động bình thường trong vòng vài tuần sau khi mở cửa trở lại eo biển Hormuz,” vị quan chức này lưu ý.
Khi chúng ta bước vào tháng thứ chín của cuộc khủng hoảng Hormuz, Qatar đang thực hiện các biện pháp phòng ngừa rủi ro đối với lối đi có thể đã thay đổi vĩnh viễn qua nút thắt cổ chai này.
“Một số lô hàng đang đi qua tuyến đường Iran đến Pakistan, và một số đang đi qua tuyến đường Mỹ đến các điểm đến khác, nhưng chỉ có một vài con tàu đi qua, những con tàu có thể đi qua eo biển, nhưng không đáng kể,” ông Al-Kaabi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Qatar ở New York.
Với tuyến đường duy nhất đưa hàng ra thị trường bị phong tỏa, Qatar vào tháng trước đã phòng ngừa rủi ro trước những gián đoạn trong tương lai bằng cách ký kết hai thỏa thuận riêng biệt để mua LNG từ các nhà sản xuất Mỹ nhằm đa dạng hóa danh mục đầu tư của mình.
QatarEnergy đã ký hai thỏa thuận dài hạn với Cheniere để mua tới 4 triệu tấn LNG mỗi năm từ các cơ sở xuất khẩu Sabine Pass và Corpus Christi của Cheniere, với các đợt giao hàng dự kiến bắt đầu vào năm 2031 và kéo dài qua năm 2054.
Công ty của Qatar cũng ký một thỏa thuận dài hạn để mua 3 triệu tấn LNG mỗi năm từ dự án Louisiana LNG của Woodside Energy, hiện đang trong quá trình xây dựng. Các đợt giao hàng trên cơ sở giao hàng lên tàu (FOB) được thiết lập bắt đầu vào năm 2030 trong thời gian 20 năm.
“Những khối lượng bổ sung này biến QatarEnergy thành bên mua LNG lớn nhất từ Mỹ, và đặt chúng tôi vào vị thế vững chắc hơn để đáp ứng nhu cầu gia tăng toàn cầu đối với LNG,” ông Al-Kaabi của QatarEnergy cho biết.
“Dự án Golden Pass LNG của chúng tôi và danh mục đầu tư mua LNG của Mỹ đang mở rộng củng cố vị thế dẫn đầu của QatarEnergy trong ngành công nghiệp LNG và hỗ trợ chiến lược tăng trưởng và đa dạng hóa dài hạn của chúng tôi.”
Với việc eo biển Hormuz nằm ngoài tầm kiểm soát trong ngắn hạn và sự bất định về các gián đoạn trong dài hạn, Qatar đang mở rộng các tùy chọn cung cấp LNG với các đợt giao hàng từ đối thủ lớn nhất của mình là Hoa Kỳ.
Thỏa thuận với Woodside “phản ánh niềm tin tiếp tục của QatarEnergy vào vai trò dài hạn của LNG trong cơ cấu năng lượng toàn cầu và chiến lược của hãng nhằm phát triển hơn nữa danh mục LNG linh hoạt, đa dạng và cạnh tranh trên toàn cầu,” công ty Qatar cho biết, trong bối cảnh cuộc chiến Iran đã thay đổi cơ bản thị trường cung ứng LNG toàn cầu cả về tính sẵn có lẫn độ tin cậy.
Nguồn tin: Xangdau.net
