Chiến lược phát triển quốc gia Tầm nhìn 2030 của Ả Rập Xê Út đặt ra mục tiêu đa dạng hóa kinh tế, khi chính phủ tìm cách giảm sự phụ thuộc vào nguồn thu từ nhiên liệu hóa thạch bằng cách mở rộng các lĩnh vực kinh tế khác. Bên cạnh việc thu hút nguồn thu từ các ngành công nghiệp đang phát triển, chẳng hạn như xây dựng, CNTT và du lịch, chính phủ đang khuyến khích đa dạng hóa năng lượng hơn nữa để tăng cường an ninh năng lượng dài hạn của đất nước.
Ả Rập Xê Út đã xây dựng sự giàu có của mình dựa trên dầu mỏ, và vẫn là quốc gia sản xuất dầu lớn thứ hai thế giới, với sản lượng hơn 12 triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Quốc gia Trung Đông này có trữ lượng dầu đã được xác minh là 266,5 tỷ thùng, cho thấy họ có thể tiếp tục khai thác nhiên liệu hóa thạch trong nhiều thập kỷ tới. Tuy nhiên, như một phần trong mục tiêu giảm sự phụ thuộc vào nguồn thu từ nhiên liệu hóa thạch, Ả Rập Xê Út đã đầu tư mạnh tay vào việc phát triển các lĩnh vực năng lượng khác trong những năm gần đây.
Chính phủ Ả Rập Xê Út đã hợp tác với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) trong khoảng hai thập kỷ, nhằm xây dựng một chiến lược năng lượng tái tạo bền vững và dài hạn. Chính phủ đã xây dựng Chương trình Hiệu quả Năng lượng Quốc gia trị giá 100 triệu đô la và ra mắt Trung tâm Hiệu quả Năng lượng Ả Rập Xê Út. Vương quốc này đặt mục tiêu đạt 50% điện năng tái tạo vào năm 2030, tương đương 130 GW công suất, và đạt mức phát thải carbon ròng bằng 0 vào năm 2060.
Ngành năng lượng mặt trời đã phát triển nhanh chóng trong những năm gần đây, sau khi dự án điện mặt trời quy mô lớn đầu tiên, Sakaka PV, công suất 300 MW, được kết nối lưới điện, do ACWA Power đầu tư, được khởi động vào tháng 11 năm 2019. Ả Rập Xê Út hiện có 10,2 GW công suất năng lượng tái tạo được kết nối với lưới điện, cũng như hơn 33 GW đang trong các giai đoạn phát triển khác nhau. Ả Rập Xê Út đặt mục tiêu đấu thầu thêm 20 GW năng lượng tái tạo hàng năm cho đến năm 2030 để đạt được các mục tiêu đa dạng hóa.
Để hỗ trợ ngành năng lượng mặt trời, Ả Rập Xê Út đang đầu tư vào việc triển khai các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin quy mô lớn (BESS), với công suất 8 GWh (2 GW) đã đi vào hoạt động. Hiện tại, 22 GWh (5,5 GW) BESS khác đang được triển khai, nhằm hỗ trợ mục tiêu quốc gia đạt công suất lưu trữ 48 GWh vào năm 2030. Các lĩnh vực khác đang được phát triển bao gồm năng lượng gió, địa nhiệt và hydro xanh.
Siêu dự án tương lai của chính phủ, NEOM trị giá 9 nghìn tỷ đô la, sẽ là động lực chính cho việc triển khai năng lượng xanh. Dự án hydro xanh NEOM dự kiến sẽ trở thành cơ sở hydro thương mại quy mô lớn nhất thế giới được vận hành bằng năng lượng tái tạo. Dự án trị giá 8,4 tỷ đô la này sẽ bao gồm 3,9 GW điện xanh từ năng lượng mặt trời, gió và BESS, dự kiến sẽ sản xuất 600 tấn hydro sạch mỗi ngày khi đi vào hoạt động. Chính phủ đặt mục tiêu cung cấp năng lượng cho toàn bộ siêu dự án NEOM bằng nhiều loại năng lượng tái tạo.
Vào tháng 10, Công ty Mua sắm Điện lực Saudi (SPPC) thông báo đã trao năm dự án năng lượng tái tạo với tổng công suất 4,5 GW, trị giá hơn 2,4 tỷ đô la. Các dự án này được trao cho công ty năng lượng tái tạo Masdar của UAE và các công ty Pháp TotalEnergies và EDF, cùng một số công ty khác.
Các dự án bao gồm Dự án Năng lượng Mặt trời Najran công suất 1,4 GW và Nhà máy Điện mặt trời Ad Darb công suất 600 MW của Masdar; Nhà máy Điện mặt trời Samtah công suất 600 MW của Công ty Điện lực Saudi và EDF; Công ty Năng lượng và Nước Al Jomaih và Nhà máy Điện mặt trời Sufun công suất 400 MW của TotalEnergies, và Dự án Điện gió Dawadmi công suất 1,5 GW tại tỉnh Riyadh từ Tổng công ty Điện lực Hàn Quốc, Công ty Năng lượng Tái tạo Nesma và Công ty Điện lực Etihad của Ajman.
Sự phát triển nhanh chóng của ngành CNTT tại Ả Rập Xê Út cũng đã giúp nước này phát triển các ngành công nghiệp phi dầu mỏ thông qua việc cởi mở hơn với các công nghệ tiên tiến, chẳng hạn như trí tuệ nhân tạo (AI). Tầm nhìn 2030 của Ả Rập Xê Út thúc đẩy chiến lược số hóa trên tất cả các lĩnh vực, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trên toàn thế giới. Vương quốc này dự kiến sẽ phát triển các trung tâm dữ liệu "với quy mô và chi phí cạnh tranh chưa từng có ở bất kỳ nơi nào khác", theo Bộ trưởng Đầu tư Khalid Al Falih. "AI đã xuất hiện trong ba, bốn năm qua và chắc chắn sẽ định hình nền kinh tế tương lai của mọi quốc gia. Những người đầu tư sẽ dẫn đầu, và những người tụt hậu, thật không may, sẽ thua cuộc", ông Al Falih nhấn mạnh.
Ả Rập Xê Út đã đạt được thành công chưa từng có với dự án đa dạng hóa kinh tế trong thập kỷ qua. Theo ông Al Falih, khoảng 50,6% nền kinh tế Ả Rập Xê Út hiện đã "hoàn toàn tách biệt" khỏi dầu mỏ. Trong khi đó, vào năm 2024, Vương quốc này đã công bố mức tăng trưởng GDP hàng năm là 1,3%, nhờ vào mức tăng trưởng 4,3% trong các lĩnh vực phi dầu mỏ.
Chiến lược đa dạng hóa kinh tế của Ả Rập Xê Út đã ngày càng được củng cố trong những năm gần đây, khi chính phủ sử dụng quỹ đầu tư quốc gia - Quỹ Đầu tư Công - để đầu tư vào nhiều ngành công nghiệp khác nhau nhằm thu hút đầu tư tư nhân ở mức độ cao hơn. Vương quốc này đã bắt đầu phát triển các lĩnh vực kinh tế của mình. Ngành năng lượng tái tạo, với công suất năng lượng xanh dự kiến sẽ tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn trong thập kỷ tới. Điều này sẽ được hỗ trợ bởi quá trình số hóa mạnh mẽ hơn và sự cởi mở với các công nghệ tiên tiến.
Nguồn tin: xangdau.net
