Trong suốt lịch sử, Hoa Kỳ thường xuyên can thiệp quân sự để bảo vệ và đảm bảo lợi ích dầu mỏ của mình. Điều khiến vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hôm sáng thứ Bảy vừa rồi trở nên khác biệt là lần này, động cơ được nêu rõ ràng.
Năm 1953, sau khi Thủ tướng Iran, Mosaddegh, quốc hữu hóa các quyền lợi dầu mỏ của Anh-Iran, Hoa Kỳ và Anh đã khởi động Chiến dịch Ajax nhằm lật đổ ông ta và giành lại quyền kiểm soát dầu mỏ. Mãi đến tháng 8 năm 2013, CIA mới chính thức thừa nhận vai trò của mình trong cuộc đảo chính, nhưng ngay cả khi đó, họ cũng không bao giờ trực tiếp đề cập đến dầu mỏ.
Năm 2003, Hoa Kỳ biện minh cho cuộc xâm lược Iraq bằng tuyên bố rằng chế độ của Saddam Hussein sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt, một tuyên bố sau đó đã được chứng minh là sai. Một số nhân vật cấp cao, từ Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ Alan Greenspan đến cựu Tư lệnh CENTCOM, Tướng John Abizaid, sau đó đã thừa nhận dầu mỏ là một yếu tố chiến lược trọng yếu.
Lần này, không còn lý lẽ nhân đạo hay ý thức hệ nào để che đậy nữa; Tổng thống Trump đã làm rõ động cơ của mình. Sau khi áp đặt lệnh phong tỏa đối với quốc gia này, ông yêu cầu Venezuela “trả lại cho Hoa Kỳ tất cả dầu mỏ, đất đai và các tài sản khác mà họ đã từng đánh cắp từ chúng ta”. Mặc dù ông không nói rõ chính xác loại dầu mỏ, đất đai và tài sản nào đã bị đánh cắp, nhưng rất có thể đó là việc Tổng thống Hugo Chávez khi đó tịch thu tài sản dầu mỏ của Mỹ năm 2007.
Kể từ khi Maduro bị bắt, điều đáng chú ý là Trump đã không thúc đẩy việc lật đổ người kế nhiệm của Maduro và đã đặc biệt hạ thấp khả năng lãnh đạo phe đối lập Maria Machado lên nắm quyền.
Thay vào đó, Tổng thống Mỹ đã đe dọa sẽ đưa quân vào Venezuela nếu Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez không hợp tác với kế hoạch của Mỹ đối với quốc gia này. Theo ông Trump, những kế hoạch đó là để các công ty dầu mỏ của Mỹ “tiến vào, chi hàng tỷ đô la, sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hại nặng nề, cơ sở hạ tầng dầu mỏ, và bắt đầu kiếm tiền cho đất nước”.
Cho đến nay, phản ứng từ Delcy rất rõ ràng, tuyên bố rằng Venezuela “sẽ không bao giờ là thuộc địa của bất kỳ ai nữa – không phải của các đế chế cũ, cũng không phải của các đế chế mới, hay của các đế chế đang suy tàn”.
Việc khôi phục ngành dầu mỏ của Venezuela sẽ đòi hỏi hàng chục tỷ đô la và nhiều năm làm việc, chưa kể đến những rào cản pháp lý và chính trị liên quan đến hành động hôm thứ Bảy. Các tập đoàn dầu khí lớn sẽ yêu cầu các đảm bảo dài hạn trước khi họ cam kết tham gia đáng kể vào đất nước, và cuối cùng, điều đó có nghĩa là sự ổn định.
Bản chất giao dịch của Tổng thống Trump làm cho tình hình hiện tại ở Venezuela rõ ràng hơn so với một số nỗ lực trước đây của các chính quyền Mỹ nhằm đảm bảo nguồn tài nguyên dầu mỏ. Đối với ông Trump, sự thành công hay thất bại của cuộc tấn công chưa từng có tiền lệ như sáng thứ Bảy có thể được đo lường rõ ràng dựa trên các yêu cầu của ông.
Đối với khu vực, cuộc tấn công này dường như là sự khởi đầu của một sự phát triển chiến lược rộng lớn hơn. Ông Trump hiện đang thúc đẩy thuật ngữ "Học thuyết Donroe", ám chỉ Học thuyết Monroe, theo đó Mỹ coi Tây bán cầu là "vùng ảnh hưởng" của mình. Tổng thống sau đó đã gợi ý rằng Cuba, Mexico và Colombia đều có thể phải đối mặt với hành động tương tự.
Về ảnh hưởng của cuộc tấn công này đối với trật tự quốc tế rộng lớn hơn, nó có khả năng diễn ra trong một khoảng thời gian dài hơn nhiều và tiềm ẩn những hậu quả gây bất ổn nghiêm trọng hơn.
Nguồn tin: xangdau.net
