Tổng thống Mỹ Donald Trump đã sử dụng bài phát biểu Thông điệp Liên bang dài nhất trong lịch sử Mỹ để nhắc lại mối đe dọa hành động quân sự chống lại Iran nếu ngoại giao thất bại - và cam kết tiếp tục đàm phán để chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.
Phát biểu trong gần 1 giờ 50 phút, Trump đã sử dụng phiên họp chung của Quốc hội để mô tả những thành tựu của chính quyền ông như là sự khởi đầu của một "thời kỳ vàng son".
Bài phát biểu là cơ hội để tập trung vào chính sách trong nước trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, nhưng Trump cũng nhắc lại các ưu tiên chính về ngoại giao và an ninh toàn cầu.
Iran
Trump đã dành vài phút để thảo luận về Iran, mà ông coi là mối đe dọa trực tiếp và liên tục, đồng thời nhắc lại các cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào nước này hồi tháng 6 năm ngoái.
“Sau chiến dịch Midnight Hammer, họ đã được cảnh báo không được thực hiện bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai để xây dựng lại chương trình vũ khí của mình, đặc biệt là vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, họ vẫn tiếp tục bắt đầu lại từ đầu,” ông nói.
“Tôi thích giải quyết vấn đề này thông qua ngoại giao hơn,” Trump tuyên bố. “Nhưng có một điều chắc chắn: Tôi sẽ không bao giờ cho phép quốc gia tài trợ khủng bố số một thế giới, mà Iran đang là quốc gia đứng đầu, sở hữu vũ khí hạt nhân. Không thể để điều đó xảy ra.”
Những lời của ông được đưa ra trong bối cảnh Mỹ đang tăng cường lực lượng quân sự quy mô lớn ở Trung Đông, và trước thềm các cuộc đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra vào ngày 26 tháng 2. Các cuộc đàm phán tập trung chủ yếu vào chương trình hạt nhân của Iran, mà Tehran khẳng định là nhằm mục đích hòa bình, dân sự như sản xuất điện.
“Trong nhiều thập kỷ, chính sách của Mỹ là không bao giờ cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhiều thập kỷ rồi,” Trump nói.
Đề cập đến giới lãnh đạo giáo sĩ của Iran kể từ cuộc cách mạng năm 1979, ông nói: “Kể từ khi họ nắm quyền kiểm soát quốc gia kiêu hãnh đó 47 năm trước, chế độ và các tay sai giết người của họ chỉ gieo rắc khủng bố, chết chóc và thù hận.”
Trump cũng tuyên bố thêm rằng trong các cuộc bất ổn trong nước gần đây, chính quyền Iran đã “giết chết ít nhất, có vẻ như vậy, 32.000 người biểu tình trên chính đất nước của họ.”
Các nhóm nhân quyền đã thống kê được khoảng 7.000 người chết, nhưng nhiều người tin rằng con số thực tế cao hơn đáng kể.
Ông Trump kết thúc bài phát biểu về Iran bằng lời cảnh báo: “Không quốc gia nào nên nghi ngờ quyết tâm của Mỹ. Chúng ta có quân đội mạnh nhất trên Trái đất.”
Đáp lại bài phát biểu của ông Trump, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei đã đăng trên mạng xã hội rằng chính quyền Mỹ đang lan truyền những lời dối trá.
“Những gì họ cáo buộc liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, tên lửa đạn đạo của Iran và số thương vong trong cuộc bất ổn hồi tháng 01 chỉ đơn giản là sự lặp lại của những lời dối trá lớn,” ông viết.
Ukraine
Phần này trong bài phát biểu của ông được mở đầu bằng những nhận xét ngắn gọn về Ukraine, nơi cuộc xâm lược toàn diện của Nga đã bước sang năm thứ năm.
Ông Trump cho biết chính quyền của ông đang “làm việc rất tích cực” để chấm dứt chiến tranh, đề cập đến nhiều tháng đàm phán tiếp tục diễn ra vào tuần trước với các cuộc họp ba bên tại Geneva, Thụy Sĩ.
Đặc phái viên chính của ông, Steve Witkoff, đã theo dõi. Ông nói sau vòng đàm phán mới nhất rằng đã có "tiến bộ đáng kể", mà không nêu chi tiết, và nói thêm rằng "cả hai bên đều đồng ý… tiếp tục nỗ lực hướng tới một thỏa thuận."
Những phát biểu của Trump không đi sâu vào chi tiết, nhưng ông lại một lần nữa đề cập đến tổn thất nhân mạng khủng khiếp của cuộc xung đột.
“Mỗi tháng có 25.000 binh sĩ thiệt mạng. Hãy nghĩ về điều đó, 25.000 binh sĩ thiệt mạng mỗi tháng,” ông nói.
Số liệu thương vong không được công khai và không thể được xác minh độc lập. Nhưng một báo cáo gần đây cho biết số người chết, bị thương và mất tích là 1,2 triệu người Nga và 500.000-600.000 người Ukraine.
Lặp lại một tuyên bố quen thuộc trong chiến dịch tranh cử, Trump nói thêm rằng cuộc chiến “sẽ không bao giờ xảy ra nếu tôi là tổng thống.”
Những phát biểu này được đưa ra khi các nhà lãnh đạo châu Âu sử dụng kỷ niệm 4 năm ngày xung đột để tái khẳng định sự ủng hộ đối với Kyiv và khi những câu hỏi vẫn còn đó về chiến lược dài hạn của Washington.
Năng lượng, Thuế quan
Chính sách đối ngoại gắn bó chặt chẽ với chương trình nghị sự kinh tế trong nước của Trump.
Ông ca ngợi việc mở rộng sản xuất dầu khí theo chính sách “hãy khoan, khoan, đi nào” của mình, lập luận rằng việc tăng sản lượng của Mỹ - cùng với điều mà ông mô tả là “một khởi đầu mới tươi sáng” ở Venezuela - sẽ giúp giảm giá năng lượng toàn cầu.
Gọi Venezuela là “người bạn và đối tác mới của chúng ta”, Trump nói rằng Mỹ đã đảm bảo được 80 triệu thùng dầu sau khi nhà lãnh đạo lâu năm Nicolas Maduro bị lật đổ.
Về thương mại, Trump nói rằng thuế quan mà các nước ngoài phải trả cuối cùng sẽ “thay thế hệ thống thuế thu nhập hiện đại” và giảm bớt gánh nặng tài chính cho người Mỹ.
Xuyên suốt bài phát biểu, Trump liên tục quay trở lại chủ đề chính: sự trỗi dậy của nước Mỹ.
Trong khi bài phát biểu của Trump được chào đón bằng những tiếng reo hò và sự hoan nghênh nhiệt liệt từ các đảng viên Cộng hòa, các đảng viên Dân chủ lại ngồi im lặng. Hàng chục người trong số họ đã tẩy chay hoàn toàn sự kiện này, tổ chức một sự kiện riêng biệt ở nơi khác tại Washington để chỉ trích Trump về nhiều vấn đề.
“Tôi không có mặt tại bài phát biểu Thông điệp Liên bang tối nay vì đây không phải là thời điểm bình thường và đảng Dân chủ phải ngừng hành xử một cách bình thường,” Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy phát biểu.
Nguồn tin: xangdau.net/RFE/RL
