Tháng 7 vừa qua, một nhóm tàu chở dầu nằm trong danh sách trừng phạt của Nga đã phải thả neo tại tọa độ khoảng 1,300 km phía bắc Vòng Bắc Cực sau khi bị mắc kẹt trong băng giá. Các tàu này bị kẹt gần eo biển Vilkitsky (rộng 55 km, điểm nghẽn nằm giữa bờ biển phía bắc Siberia và đảo Bolshevik) trên Tuyến đường biển Bắc (NSR) hướng sang Trung Quốc, và phải chờ nhiều ngày để tàu phá băng hạt nhân đến giải cứu.
Sự cố này phản ánh thực tế rằng việc băng Bắc Cực tan không đồng nghĩa với việc hành trình hàng hải trở nên dễ dàng. Khi băng tan, các tảng băng trôi có thể bị nén chặt tại các eo biển hẹp, khiến các tàu không có cấp đóng băng (ice class) không thể lưu thông. Việc thiếu hụt lực lượng tàu đạt chuẩn băng là một trong những rào cản cốt lõi kìm hãm tham vọng phát triển tuyến NSR của Điện Kremlin.
Mặc dù vậy, khối lượng vận chuyển dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga qua NSR vẫn ghi nhận mức tăng trưởng. Dữ liệu từ Trung tâm Logistics Phương Bắc (CHNL) và Reuters cho biết tính đến giữa tháng 10, Nga đã vận chuyển khoảng 20 triệu thùng dầu thô dọc theo toàn tuyến NSR sang Trung Quốc và các thị trường Châu Á (chủ yếu xuất phát từ cảng Murmansk trên Biển Barents). Mức này tăng 50% so với năm 2025, nhưng vẫn chỉ chiếm khoảng 1% tổng lượng dầu thô xuất khẩu đường biển của Nga.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng dù Nga nỗ lực hạ thủy các tàu chở dầu chịu băng mới, khả năng đóng mới, bảo dưỡng tàu và xây dựng hạ tầng Bắc Cực của nước này đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các lệnh trừng phạt từ phương Tây. Các vật tư, phụ tùng thay thế trước đây do các công ty Na Uy, Đan Mạch, Hà Lan cung cấp hiện phải thông qua các bên thứ ba.
Song song đó, tuyến NSR đang trở thành điểm nóng địa chính trị mới. Trung Quốc năm nay lần đầu tiên vận hành tuyến tàu container định kỳ sang Châu Âu qua NSR. Liên minh Châu Âu (EU) và NATO đã gia tăng hiện diện tại Bắc Cực, trong khi Mỹ công bố kế hoạch mở rộng hiện diện quân sự tại Greenland. Các tổ chức bảo vệ môi trường cảnh báo sự gia tăng của các tàu chở dầu "đội lốt" (shadow fleet) già cỗi, bảo dưỡng kém lưu thông qua vùng biển cực lạnh này mang lại rủi ro sự cố tràn dầu nghiêm trọng, nơi quá trình phân hủy sinh học của dầu diễn ra chậm hơn rất nhiều so với các vùng biển ấm.
Nguồn tin: Xangdau.net
