Việc chuyển hướng khỏi sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch ở Mỹ đang bị đình trệ do chính sách năng lượng của Trump, việc sử dụng điện tăng cao và nỗi lo ngại về tình trạng thiếu điện và mất điện.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng (EIA), thông qua Reuters, các nhà máy điện của Mỹ dự kiến ​​đóng cửa vào năm 2026 có thể hoạt động lâu hơn, tiếp nối xu hướng bắt đầu từ năm ngoái khi việc sử dụng điện và giá điện đạt mức kỷ lục ở một số vùng của đất nước.

EIA cho biết dự kiến ​​11 gigawatt công suất phát điện sẽ bị đóng cửa, với gần 60% là nhà máy nhiệt điện than và phần còn lại là nhà máy nhiệt điện khí tự nhiên.

Năm 2025, tổ chức này cho biết chỉ có 4,6 GW điện được ngừng hoạt động, mức thấp nhất kể từ năm 2008, sau khi Bộ Năng lượng ra lệnh kéo dài hoạt động của một số nhà máy chủ yếu là nhà máy nhiệt điện than.

Reuters đưa tin Bộ Năng lượng đã viện dẫn những lo ngại về tình trạng thiếu điện trên lưới điện như một phần lý do để tiếp tục sử dụng các nhà máy điện, một số trong đó được xây dựng vào giữa thế kỷ trước.

Tình trạng thiếu điện sắp xảy ra

Vào tháng 01, Bộ Năng lượng (DOE) đã công bố một báo cáo cho biết nếu không có gì thay đổi trong kế hoạch cung cấp điện cho lưới điện hiện tại, nguy cơ mất điện sẽ cao gấp 100 lần vào năm 2030.

Tạp chí Popular Mechanics viết rằng trọng tâm chính của báo cáo là sự gia tăng đột biến về nhu cầu năng lượng do sự phát triển nhanh chóng của các trung tâm dữ liệu AI. Một bài báo trên tờ Wall Street Journal đã xác nhận rằng AI đang gây áp lực lên nguồn lực của PJM, nhà điều hành lưới điện lớn nhất ở Hoa Kỳ, cung cấp điện cho 70 triệu người từ Kentucky đến New Jersey. Theo bài báo, khu vực này có thể phải đối mặt với tình trạng mất điện trong thời gian cao điểm, chẳng hạn như sóng nhiệt và đợt rét đậm, và một yếu tố lớn góp phần vào cuộc khủng hoảng là sự tập trung cao độ của các trung tâm dữ liệu ở phía bắc Virginia.

Chơi trò chính trị

Một phần khác của vấn đề này bắt nguồn từ việc chính quyền Trump tập trung vào nhiên liệu hóa thạch và giảm thiểu năng lượng tái tạo. Chính quyền đã hủy bỏ hơn 7,5 tỷ đô la tài trợ cho hơn 220 dự án năng lượng được phê duyệt dưới thời chính quyền Biden.

Ngược lại, chính quyền lại ủng hộ ý tưởng rằng lưới điện nên được củng cố bằng cách tăng cường sử dụng than đá, dầu mỏ và khí đốt tự nhiên.

Vào tháng 9, các quan chức từ Bộ Năng lượng và Bộ Nội vụ, cùng với Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), đã đưa ra một số chính sách nhằm mục đích khôi phục ngành khai thác than và trì hoãn việc đóng cửa các nhà máy điện than trên khắp nước Mỹ.

Trong khi đó, Đạo luật "Một Dự luật Tuyệt vời" của Tổng thống Trump đã giảm tiền thuế khai thác than từ 12,5% xuống 7%, đối với các hợp đồng thuê mới và hiện có, nhằm mục đích thúc đẩy ngành khai thác bằng cách làm cho nó có lợi nhuận hơn.

Vào tháng 1, EPA đã công bố một quy định đề xuất cho phép 11 nhà máy điện than đổ tro than độc hại vào các hố không lót cho đến năm 2031, lâu hơn một thập kỷ so với các quy định liên bang hiện hành. Điều này có thể dẫn đến việc một số nhà máy điện than – Những nhà máy này, nếu không thì sẽ buộc phải đóng cửa theo quy định hiện hành – nay lại được phép hoạt động thêm vài năm nữa.

Tuy nhiên, ý kiến ​​của các chuyên gia năng lượng cho rằng đã quá muộn để Mỹ đảo ngược kế hoạch hạn chế sản xuất than. Hiện tại không có nhà máy điện than mới nào đang được xây dựng ở Mỹ và sự nổi lên của các nguồn năng lượng thay thế rẻ hơn và sạch hơn như năng lượng gió đã buộc đầu tư vào ngành than phải giảm trong những năm gần đây. Các công ty điện lực Mỹ ngày càng ưu tiên bổ sung các nguồn năng lượng sạch hơn như năng lượng hạt nhân và khí đốt tự nhiên bên cạnh than đá do chi phí thấp hơn và hiệu quả cao hơn.

Số lượng nhà máy điện than bị ngừng hoạt động ở Mỹ trong thế kỷ này nhiều gấp khoảng sáu lần so với số lượng được xây dựng.

Giá điện tăng vọt

Trong khi đó, người dân Mỹ đang phải đối mặt với hóa đơn tiền điện cao hơn do một số yếu tố. Đầu tiên là sự gia tăng nhu cầu điện năng.

Tăng trưởng nhu cầu điện năng là mức tăng trưởng mạnh nhất trong nhiều thập kỷ, với mức tiêu thụ dự kiến ​​sẽ tăng 20% ​​vào năm 2030 so với năm 2025. Theo một báo cáo tổng quan của AI, sự tăng vọt này được thúc đẩy bởi sự hội tụ của các yếu tố công nghệ, công nghiệp và môi trường, đánh dấu giai đoạn tăng trưởng bền vững bốn năm đầu tiên kể từ năm 2000.

Những lý do chính dẫn đến việc sử dụng điện tăng cao bao gồm: mở rộng trung tâm dữ liệu; chuyển dịch sản xuất công nghiệp về nước; điện khí hóa giao thông vận tải và sự phổ biến ngày càng tăng của các thiết bị như máy bơm nhiệt; và mùa hè ngày càng nóng hơn dẫn đến việc sử dụng điều hòa không khí nhiều hơn, cũng như các đợt rét đậm thường xuyên hơn vào mùa đông.

Năm 2025, các cơ quan quản lý đã phê duyệt 43 đợt tăng giá điện trên toàn quốc với tổng số tiền là 11,6 tỷ đô la, theo một phân tích của PowerLines được CBS News đưa tin. Tổng cộng 56 triệu người Mỹ bị ảnh hưởng.

Tại sao các công ty điện lực lại tăng giá? Đó là để chi trả cho việc sửa chữa và thay thế cơ sở hạ tầng xuống cấp, những chi phí liên quan đến thời tiết khắc nghiệt. Các hiện tượng thời tiết bất thường, giá nhiên liệu biến động, và sự gia tăng nhu cầu điện năng do các trung tâm dữ liệu lớn gây ra.

Các bang miền Nam Hoa Kỳ đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với các công ty điện lực trong khu vực yêu cầu 13 lần tăng giá với tổng trị giá 8,4 tỷ đô la.

Đợt tăng giá mới này diễn ra khi người dân Mỹ đang phải vật lộn với chi phí năng lượng tăng vọt. Theo phân tích của LendingTree dựa trên dữ liệu Khảo sát Xung lực Hộ gia đình của Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, khoảng một phần ba người Mỹ cho biết họ đã phải cắt giảm chi phí sinh hoạt cơ bản trong năm 2024 để đủ khả năng chi trả hóa đơn năng lượng.

Tính đến tháng 7 năm 2025, người Mỹ trung bình phải trả khoảng 250 đô la mỗi tháng cho tiền điện nước, theo dữ liệu được công bố năm ngoái từ The Century Foundation, một tổ chức tư vấn tiến bộ, và nhóm vận động Protect Borrowers cho thấy.

Cơ quan Quản lý Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ dự báo giá điện sinh hoạt sẽ tăng gần 4% vào năm 2026.

Một phân tích của tờ The Guardian đổ lỗi hoàn toàn cho chính quyền Trump, lưu ý rằng Nhà Trắng đã ưu tiên các nhà sản xuất nhiên liệu hóa thạch hơn người tiêu dùng bằng cách mở rộng xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG), đóng băng các dự án điện gió cung cấp điện rẻ hơn, duy trì hoạt động của các nhà máy điện than tốn kém và loại bỏ các khoản tín dụng thuế tiết kiệm năng lượng giúp giảm hóa đơn năng lượng hộ gia đình.

Một bài báo gần đây khác của Oilprice lưu ý rằng chương trình thống trị năng lượng của Hoa Kỳ và sự bùng nổ xuất khẩu LNG – những trụ cột trong chính sách của chính quyền – đang thúc đẩy nhu cầu khí đốt tự nhiên trong nước và làm tăng hóa đơn năng lượng của người Mỹ.

Nguồn tin: xangdau.net