Để sử dụng Xangdau.net, Vui lòng kích hoạt javascript trong trình duyệt của bạn.

To use Xangdau.net, Please enable JavaScript in your browser for better use of the website.

Loader

Wood Mackenzie: 1/5 số nhà máy lọc dầu đối mặt nguy cơ đóng cửa khi nhu cầu dầu toàn cầu đạt đỉnh vào năm 2032

Theo nghiên cứu mới công bố của Wood Mackenzie, ước tính cứ năm nhà máy lọc dầu trên thế giới thì có một nhà máy đối mặt với nguy cơ đóng cửa gia tăng khi nhu cầu dầu toàn cầu đạt đỉnh và bước vào giai đoạn suy giảm mang tính cấu trúc trong thập kỷ tới.

Nhu cầu sản phẩm lọc dầu toàn cầu hiện ở mức 105 triệu thùng/ngày (năm 2025) và được dự báo tăng lên mức đỉnh 108 triệu thùng/ngày vào năm 2032 trước khi bắt đầu suy giảm. Khoảng 20% công suất lọc dầu hiện hữu toàn cầu đang nằm trên lộ trình đi xuống, đối mặt với biên lợi nhuận tiền mặt ròng (operating net cash margins) sụt giảm hoặc âm và rủi ro đóng cửa ngày càng lớn. Với mốc năm 2040 chỉ còn cách khoảng 3 đến 4 chu kỳ bảo dưỡng lớn (turnaround cycles), cơ hội cho các quyết định đầu tư trọng yếu đang dần khép lại. Dù vậy, đầu tư mở rộng công suất vẫn tiếp tục tại một số khu vực như Ấn Độ (chiếm 40% lượng công suất lọc dầu bổ sung toàn cầu đến năm 2030) nhờ tăng trưởng nhu cầu nội địa và chính sách tự chủ năng lượng.

Ông Alan Gelder, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Lọc hóa dầu và Thị trường Dầu mỏ tại Wood Mackenzie, nhận định đây là lần đầu tiên ngành lọc dầu đối mặt với sự suy giảm bền vững về nhu cầu tiêu thụ cuối cùng thay vì gián đoạn nguồn cung tạm thời. Quy mô, độ phức tạp (được chấm trên thang điểm từ 1 đến 25, điểm càng cao biên lợi nhuận tiền mặt ròng càng lớn) và vị trí địa lý sẽ quyết định khả năng thích ứng của từng nhà máy.

Sự phân hóa về nhu cầu sản phẩm và cấu hình nhà máy

Đà suy giảm nhu cầu không diễn ra đồng đều giữa các phân khúc sản phẩm:

* Xăng: Chịu áp lực giảm mạnh nhất từ xu hướng chuyển dịch sang xe điện.

* Diesel, gasoil và nhiên liệu bay (jet fuel): Có sức chống chịu tốt hơn do vận tải đường bộ hạng nặng và hàng không chưa có lộ trình khử carbon rõ ràng.

* LPG và naphtha: Hưởng lợi từ nhu cầu nguyên liệu đầu vào cho ngành hóa dầu.

* Sản phẩm đặc chủng (dầu nhờn, nhựa đường, sáp): Gần như miễn nhiễm với đà suy giảm do chưa có sản phẩm thay thế sinh học ở quy mô thương mại.

Biên lợi nhuận lọc dầu hiện đang neo cao do xung đột Trung Đông và thiệt hại tại các nhà máy lọc dầu Nga, nhưng sẽ trở về mức khiêm tốn hơn khi xung đột kết thúc. Do biên lợi nhuận ngành phụ thuộc vào chênh lệch giá chế biến (crack spreads) chứ không phải giá dầu thô và tỷ suất sinh lời trên vốn thấp hơn mảng thượng nguồn (upstream), việc huy động vốn cho chuyển đổi sẽ gặp nhiều thách thức.

Wood Mackenzie phân loại các nhà máy lọc dầu (trong tổng số hơn 700 nhà máy toàn cầu) thành năm nhóm cấu hình với mức độ rủi ro khác nhau:

1. Tổ hợp lọc dầu quy mô lớn, độ phức tạp cao: Điển hình là các nhà máy tại Bờ Vịnh Mỹ (US Gulf Coast), các tổ hợp xuất khẩu hiện đại ở Trung Đông và nhà máy Dangote ở Nigeria — nhóm có sức cạnh tranh cao nhất.

2. Tổ hợp tích hợp hóa dầu phức tạp: Phổ biến tại Trung Quốc và một số khu vực ở châu Á, châu Âu; có khả năng chuyển hướng sản lượng từ nhiên liệu vận tải sang hóa dầu. Hai nhóm đầu tiên có nhiều lựa chọn thích ứng nhất để trở thành các khu công nghiệp năng lượng tích hợp trong tương lai.

3. Nhà máy lọc dầu cracking ven biển: Cấu hình phổ biến nhất tại khối OECD, chịu cạnh tranh quốc tế trực tiếp và có ít phương án chuyển đổi hơn, trong đó các nhà máy tại châu Âu chịu áp lực khu vực gay gắt nhất.

4. Nhà máy quy mô nhỏ chuyên sản phẩm đặc chủng: Tập trung vào dầu nhờn, nhựa đường và sáp nên ít chịu tác động từ đà giảm của nhiên liệu vận tải.

5. Nhà máy quy mô nhỏ, độ phức tạp thấp: Phần lớn thuộc sở hữu của các công ty dầu khí quốc gia (NOC) tại các nước đang phát triển, chỉ tồn tại nhờ trợ cấp

Các lộ trình thích ứng

Tùy thuộc vào cấu hình và năng lực tài chính, các nhà máy có thể lựa chọn: tích hợp hóa dầu (chuyển hóa LPG và naphtha thành olefin, chất thơm và polymer — dẫn đầu bởi các doanh nghiệp châu Á và Trung Đông); chuyển đổi nhiên liệu sinh học và tuần hoàn (sản xuất diesel tái tạo và nhiên liệu hàng không bền vững SAF giúp giảm tới 80% phát thải từ dầu ăn đã qua sử dụng và nhựa tái chế — phù hợp với các nhà máy ven biển EU); nâng cấp truyền thống; thu giữ và lưu trữ carbon (CCS); hoặc hợp nhất công suất, chuyển hướng sang sản phẩm đặc chủng và đa dạng hóa sang điện, LNG, amoniac. Ông Chris Barry, Phó Chủ tịch Tư vấn Hạ nguồn của Wood Mackenzie, cảnh báo rủi ro lệch pha giữa tham vọng chuyển đổi và năng lực bảng cân đối kế toán, nhấn mạnh rằng các cơ sở yếu thế về cấu trúc nên tập trung củng cố thị trường nội địa hoặc chuyển sang sản phẩm đặc chủng để duy trì khả năng tồn tại dài hạn.

Nguồn tin: Xangdau.net

ĐỌC THÊM