Trung tâm Dự báo Thời tiết Hạn vừa Châu Âu (ECMWF) ghi nhận các tín hiệu về hiện tượng đứt gãy sớm của xoáy cực Bắc Cực (Arctic polar vortex), nguy cơ đẩy luồng không khí lạnh tràn xuống khu vực Tây Bắc Âu đúng vào thời điểm lục địa đang chịu khủng hoảng năng lượng này chỉ sở hữu một bộ đệm tồn trữ rất mỏng trước khi mùa đông Bán cầu Bắc bước vào giai đoạn khắc nghiệt.
Một tuần trước, các tín hiệu về hiện tượng nóng lên đột ngột tầng bình lưu (sudden stratospheric warming) xuất hiện sớm ở mức kỷ lục đã manh nha; sự phân tách của hoàn lưu xoáy cực có thể đưa khối không khí lạnh Bắc Cực tràn xuống miền bắc nước Mỹ và/hoặc nhiều khu vực tại châu Âu trong vài tuần tới.
BloombergNEF (BNEF) nhận định một tuần hứng chịu không khí lạnh Bắc Cực có thể khiến nhu cầu phụ tải khí sưởi ấm tại châu Âu tăng vọt, thổi bay toàn bộ lượng khí tự nhiên bơm bù vào các kho ngầm tích lũy được nhờ thời tiết ôn hòa của tháng 10.
Nếu nhiệt độ trung bình giảm sâu hơn 5°C so với mức bình chuẩn 10 năm trong tuần đầu tiên của tháng 12, nhu cầu phụ tải khí phục vụ sưởi ấm trên toàn khu vực Tây Bắc Âu, Ý, Tây Ban Nha và Áo sẽ tăng thêm khoảng 1,1 tỷ mét khối (Bcm).
Chi tiết từ báo cáo phân tích:
Một đợt rét lạnh rõ rệt kéo dài một tuần có thể nhanh chóng bào mòn bộ đệm tồn trữ khí đốt vốn dĩ rất mỏng của châu Âu.
Nếu nhiệt độ trên toàn châu Âu ghi nhận mức giảm trung bình 5°C so với chuẩn 10 năm trong giai đoạn từ 2 đến 8 tháng 12, nhu cầu khí sưởi ấm trong phạm vi khảo sát của BNEF (Tây Bắc Âu, Ý, Tây Ban Nha và Áo) sẽ tăng vọt khoảng 1,1 tỷ mét khối.
Và nếu toàn bộ lượng nhu cầu phát sinh thêm đó phải huy động từ các kho ngầm, mức tồn trữ tính đến cuối tháng 3 sẽ sụt giảm chỉ còn khoảng 15,5% dung tích bồn chứa, thấp hơn đáng kể so với mức dự phóng 17% trong điều kiện thời tiết trung bình. Kịch bản này sẽ đưa lượng tồn kho thương mại về sát ngưỡng tối thiểu theo mô hình của BNEF (chỉ cao hơn khoảng 0,5 điểm phần trăm) — ngưỡng mà dưới mức đó, châu Âu sẽ buộc phải bắt đầu khai thác đến lượng khí được chỉ định là dự trữ chiến lược thay vì các kho dự trữ thương mại thông thường.
Nền nhiệt độ ôn hòa trong tháng 10 từng hỗ trợ châu Âu tích lũy được một mức dự phòng khả quan hơn dự kiến trước thềm mùa đông. Nhu cầu sưởi ấm thấp cho phép chu kỳ bơm khí vào kho kéo dài sang cuối mùa, giúp lượng khí nạp bổ sung cao hơn khoảng 1 Bcm so với mức trung bình tháng 10 giai đoạn 2021–2025.
Tuy nhiên, châu Âu đang bước vào chu kỳ tiêu thụ cao điểm mùa lạnh với lượng tồn trữ khí tự nhiên ở mức đáy theo mùa kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, hiện chỉ đạt khoảng 74% tổng dung tích kho chứa. Điều này đồng nghĩa với việc tấm lá chắn giúp lục địa này chống đỡ các cú sốc phụ tải sẽ bị bào mòn về ngưỡng nguy hiểm vào tháng 3 tới.
Hôm thứ Ba, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã công bố báo cáo mới đưa ra cảnh báo tương tự, chỉ rõ “biên độ an toàn suy giảm trước các rủi ro đứt gãy nguồn cung” và dự báo tồn trữ khí tự nhiên tại châu Âu có thể tụt xuống dưới 10% dung tích vào cuối tháng 3.
“Diễn biến này sẽ đẩy thị trường châu Âu vào trạng thái đặc biệt tổn thương trước các biến cố, dù là các đợt rét bổ sung, sự cố kỹ thuật ngoài kế hoạch hay các cú sốc gián đoạn dòng cung khác, nguyên nhân là do công suất rút khí từ các kho ngầm thường suy giảm mạnh một khi mức lấp đầy rơi xuống dưới 30% dung tích làm việc (working capacity),” báo cáo của IEA nhấn mạnh.
Thị trường năng lượng giữa Mỹ và châu Âu đang cho thấy sự chênh lệch sâu sắc: Giá hợp đồng tương lai khí tự nhiên tại EU hiện giao dịch cao gấp khoảng 11 lần so với giá khí đốt tại Mỹ.
Châu Âu hiện chỉ cách một cuộc khủng hoảng năng lượng trầm trọng hơn chừng vài đợt rét đậm, yếu tố sẽ tiếp tục neo giữ giá khí đốt chuẩn tại EU ở mặt bằng cao cho đến tận mùa xuân năm sau.
Nguồn tin: Xangdau.net
