Châu Âu đang bước vào mùa sưởi ấm mùa đông với lượng khí tự nhiên tồn trữ trong kho ngầm ở mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ, tiềm ẩn rủi ro kéo dài trạng thái thắt chặt nguồn cung trên thị trường khí đốt toàn cầu sang tận năm 2027, theo báo cáo mới từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Báo cáo Đánh giá An ninh Khí đốt Toàn cầu 2026 (Global Gas Security Review 2026) công bố hôm nay đã phân tích cách thức một thập kỷ biến đổi về mặt cấu trúc đang định hình lại thị trường khí đốt thế giới và hỗ trợ các quốc gia nhập khẩu ở một số khu vực vượt qua cú sốc nguồn cung bắt nguồn từ cuộc xung đột hiện tại ở Trung Đông. Báo cáo nhận định thị trường khí đốt toàn cầu đã phát triển vượt bậc kể từ khi ấn bản Đánh giá An ninh đầu tiên được phát hành vào năm 2016, trở nên linh hoạt hơn, có tính thanh khoản cao hơn và tính liên kết chặt chẽ hơn — song cũng phức tạp hơn đáng kể.
Sự mở rộng của hoạt động giao dịch giao ngay cùng tỷ trọng ngày càng lớn của các hợp đồng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) linh hoạt điểm đến đã tăng cường tính kết nối giữa các thị trường khu vực, giúp việc chống chịu các cú sốc gián đoạn nguồn cung trở nên khả thi hơn. Mặc dù vậy, sự cố ngưng trệ dòng chảy LNG qua Eo biển Hormuz — khiến sản lượng bốc rót hàng từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) sụt giảm hơn 60 tỷ mét khối (bcm) trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 10 năm nay — đã đẩy giá khí đốt tại châu Á và châu Âu lên các mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng nguồn cung giai đoạn 2022-2023.
Báo cáo — bao gồm cả bản phân tích thị trường khí đốt quý mới nhất của IEA cùng các dự báo cập nhật trong ngắn hạn — dự phóng nguồn cung LNG toàn cầu sẽ giảm 3%, tương đương gần 20 bcm trong năm 2026. Nhu cầu khí đốt toàn cầu dự kiến sẽ sụt giảm khoảng 1,5%, tức gần 65 bcm, do hiện tượng triệt tiêu nhu cầu tại Trung Đông, mức tiêu thụ khí công nghiệp suy giảm ở châu Âu và xu hướng chuyển đổi từ khí sang than trong lĩnh vực phát điện tại nhiều quốc gia châu Á.
Tại Liên minh châu Âu, các kho lưu trữ khí ngầm bước vào mùa sưởi 2026-2027 với lượng tồn kho ở mức đáy kể từ năm 2013. Thực tế này làm tăng thêm mức độ phụ thuộc của khu vực vào nguồn cung LNG toàn cầu để đáp ứng phụ tải đỉnh theo mùa, và có thể khiến châu Âu rơi vào tình thế đặc biệt tổn thương nếu mùa đông sắp tới khắc nghiệt hơn dự kiến, hoặc khi phát sinh sự cố kỹ thuật hay các đứt gãy nguồn cung khác.
Theo báo cáo, lượng tồn trữ khí đốt thấp tại châu Âu kết hợp với năng lực lưu trữ hạn chế tại nhiều quốc gia nhập khẩu LNG ở châu Á và Nam Mỹ có thể làm trầm trọng thêm cuộc cạnh tranh thu mua số lượng hữu hạn các chuyến tàu LNG linh hoạt trong những tháng tới, qua đó gây áp lực tăng lên giá giao ngay, đặc biệt trong các giai đoạn nhu cầu tiêu thụ cao điểm. Tồn trữ thấp tại châu Âu cũng có thể làm tăng đáng kể nhu cầu bơm khí hoàn lưu (injections) để bù đắp kho dự trữ trong suốt mùa hè năm 2027, điều có khả năng kéo dài tình trạng căng thẳng nguồn cung toàn cầu sang năm tiếp theo.
Các phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thắt chặt hợp tác quốc tế về an ninh nguồn cung khí đốt, ngay cả khi thị trường toàn cầu đã có tính linh hoạt cao hơn. IEA đã mở rộng phạm vi hoạt động trong lĩnh vực này suốt một thập kỷ qua nhằm hỗ trợ các quốc gia thành viên nâng cao năng lực ứng phó trước các cuộc khủng hoảng nguồn cung tiềm tàng khi các biến số địa chính trị và thị trường ngày càng trở nên phức tạp.
Nguồn tin: Xangdau.net
