Căng thẳng tại khu vực Vịnh Ba Tư vừa ghi nhận bước ngoặt nghiêm trọng khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran chính thức chấm dứt. Động thái này diễn ra sau các cuộc giao tranh quân sự mới và cáo buộc từ phía Washington cho rằng Tehran đã vi phạm nghiêm trọng các cam kết đã ký kết.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự đổ vỡ này là các cuộc tấn công vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz, bao gồm một tàu chở khí hóa lỏng (LNG) của Qatar. Đáp trả, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã thực hiện chiến dịch không kích vào nhiều mục tiêu tại Iran, tập trung tại đảo Qeshm, Sirik và khu vực lân cận cảng Bandar Abbas. Về phía Iran, nước này thông báo đã nhắm mục tiêu vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait, buộc hệ thống phòng không tại hai quốc gia này phải kích hoạt để đánh chặn tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái.
Song song với các biện pháp quân sự, Bộ Tài chính Mỹ đã chính thức thu hồi lệnh miễn trừ trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu thô của Iran. Lệnh miễn trừ này vốn được thiết lập theo biên bản ghi nhớ (MOU) ký kết tháng trước và dự kiến có hiệu lực đến ngày 21/8, nhằm tạo điều kiện ổn định lưu thông hàng hóa qua "điểm nghẽn" Hormuz. Washington cáo buộc Tehran vi phạm cam kết khi tấn công các tàu thương mại di chuyển trong hành lang hàng hải được Mỹ bảo hộ ngoài khơi Oman.
Sự kiện này đã khiến Trung tâm Thông tin Hàng hải chung nâng mức cảnh báo đe dọa tại eo biển Hormuz lên mức "nghiêm trọng" (severe). Các quốc gia trong khu vực như Qatar và Saudi Arabia đã lên tiếng chỉ trích các cuộc tấn công, coi đây là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu.
Ở chiều ngược lại, Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ các cáo buộc từ phía Mỹ, cho rằng Washington mới là bên vi phạm thỏa thuận "Islamabad Understanding" ký ngày 18/6. Tehran khẳng định sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia và tiếp tục bảo lưu quan điểm về trách nhiệm quản lý eo biển Hormuz, bao gồm đề xuất thu phí an ninh hàng hải – một đề xuất vốn bị các quốc gia phương Tây và giới vận tải biển quốc tế bác bỏ do lo ngại về tính cưỡng ép.
Với việc thỏa thuận ngừng bắn và khung đàm phán chính thức đổ vỡ, triển vọng ổn định nguồn cung dầu thô qua eo biển Hormuz hiện đang đối mặt với những bất ổn khó lường.
Nguồn tin: Xangdau.net
