Trong hơn nửa thế kỷ qua, sản lượng khai thác dầu khí trên thềm lục địa Na Uy (NCS) được duy trì nhờ một số ít phát hiện mỏ quy mô lớn, với điểm dừng chân cuối cùng là cấu tạo Wisting ở Biển Barents được ghi nhận hơn một thập kỷ trước. Từ đó đến nay, công tác thăm dò trên NCS chủ yếu tập trung vào các tìm kiếm quy mô nhỏ xung quanh hệ thống hạ tầng hiện hữu. Cách tiếp cận này giúp các nhà điều hành nhanh chóng đưa các lưu lượng mới vào vận hành với chi phí tối ưu hơn, bảo đảm sản lượng trong ngắn hạn nhưng không đủ sức chặn đà suy giảm dài hạn của NCS đến năm 2040.
Theo dự báo cơ sở từ Rystad Energy, sản lượng dầu khí của Na Uy sẽ đối mặt với mức thiếu hụt lên tới 1,9 triệu thùng quy đổi dầu mỗi ngày (boepd) vào năm 2040, phản ánh rõ thách thức lớn trong lĩnh vực thượng nguồn của quốc gia này.
Kịch bản sản lượng và chiến lược khoan thăm dò
Mức thâm hụt này có thể trầm trọng hơn nếu cường độ thăm dò không được cải thiện:
* Nếu khối lượng thăm dò trong thập kỷ tới chững lại tương tự mười năm trước, khoảng cách sản lượng vào năm 2040 sẽ chạm mốc 2,2 triệu boepd.
* Việc rút ngắn một nửa thời gian phát triển đưa mỏ vào khai thác chỉ giúp kéo giảm con số này xuống 2,1 triệu boepd, cho thấy tốc độ phát triển đơn thuần mang lại tác động hạn chế đối với triển vọng dài hạn.
* Ngay cả khi tăng gấp đôi khối lượng thăm dò kết hợp cắt giảm một nửa thời gian phát triển mỏ, mức thiếu hụt vẫn còn lại 1,4 triệu boepd.
Những kịch bản trên nhấn mạnh tầm quan trọng cấp thiết của việc gia tăng hoạt động thăm dò, đặc biệt thông qua các chiến dịch khoan thăm dò hoang dã (wildcat drilling) nhằm vào các cấu tạo có rủi ro cao và tiềm năng lớn nằm ở vùng xa hạ tầng. Trong khi thăm dò hướng vào cơ sở hạ tầng (ILX) tiếp tục đóng vai trò thiết yếu để duy trì sản lượng ngắn hạn, phương thức này khó có thể tạo ra sản lượng lớn để đảo ngược xu thế suy giảm dài hạn.
"Nguy cơ đối với Na Uy là quốc gia này ngày càng tối ưu trong việc tìm kiếm các mỏ nhỏ nhưng đánh mất năng lực thay thế các mỏ chân đế vốn là nền tảng sản lượng. Đảo ngược quỹ đạo đó đòi hỏi các nhà điều hành phải chấp nhận rủi ro thăm dò cao hơn và theo đuổi các triển vọng có tác động lớn hỗ trợ dự án khai thác độc lập, thay vì chỉ tập trung vào các mỏ đấu nối nhỏ. Chính phủ cần hỗ trợ thông qua việc bảo đảm quyền tiếp cận diện tích thăm dò mới và tạo điều kiện ưu đãi đầu tư rủi ro cao," Tore Gulbrandsoy, Đối tác kiêm Trưởng văn phòng Stavanger tại Rystad Energy nhận định.
Thực trạng phát hiện và bài toán quy mô trữ lượng
Thách thức của Na Uy không bắt nguồn từ việc thiếu tài nguyên hay tính kinh tế của giếng khoan, mà do năng lực tạo ra các phát hiện quy mô lớn bị thu hẹp. Toàn bộ các phát hiện ngoài khơi vượt mốc 1 tỷ thùng quy đổi dầu (boe) đều được thực hiện trong giai đoạn 1969–2010. Từ năm 2016 đến nay, các chiến dịch thăm dò chỉ thu về khoảng 3,2 triệu boe, trung bình đạt 320 triệu boe mỗi năm. Với tốc độ hiện tại, sẽ mất hơn ba thập kỷ để khai phá ước tính 11 triệu boe tài nguyên tiềm năng còn lại.
Mặc dù Na Uy nắm giữ 31,7 triệu boe tài nguyên ngoài khơi chưa khai thác và đạt tỷ lệ thành công thăm dò 60% (vượt mức trung bình toàn cầu 55,5%), bài toán cốt lõi nằm ở quy mô phát hiện:
* Mỗi giếng khoan thành công trên NCS chỉ bổ sung trung bình khoảng 7 triệu boe, thấp hơn đáng kể so với mức 18,4 triệu boe trên bình diện toàn cầu.
* Chi phí tìm kiếm của Na Uy xấp xỉ mức trung bình toàn cầu, kết hợp cùng hệ thống thuế dầu khí chi trả phần lớn chi phí thăm dò, xác nhận rằng rào cản nằm ở quy mô trữ lượng phát hiện chứ không phải tính kinh tế của việc khoan.
Vòng đời dự án và xu hướng dịch chuyển chiến lược
Với thời gian trung bình từ khi có phát hiện đến dòng sản phẩm đầu tiên là 6,7 năm, hoạt động thăm dò trong 2 đến 3 năm tới sẽ quyết định phần lớn sản lượng bổ sung trước năm 2035. Các phát hiện gần đây chủ yếu là các mỏ nhỏ khai thác qua đường ống ngắn (*tieback*), chỉ đạt đỉnh sản lượng khoảng 700.000 boepd – tương đương 1/3 mức thâm hụt dự báo vào năm 2040.
Dù vậy, những dấu hiệu chuyển dịch chiến lược đã bắt đầu xuất hiện:
* Ba nhà điều hành lớn nhất trên NCS đã đạt thỏa thuận hợp tác khoan khoảng 5 giếng tác động cao mỗi năm trong vòng 5 năm tới.
* Chính phủ đã cấp 70 lô mới trong vòng cấp phép Các khu vực được xác định trước (APA) năm nay, đồng thời một sách trắng dầu khí mới sẽ ra mắt vào năm 2027 nhằm đánh giá lại các ưu tiên thăm dò và tiềm năng dài hạn.
Bên cạnh đó, môi trường pháp lý đối với hoạt động khoan tại khu vực Bắc Cực cũng có xu hướng hạ nhiệt. Chính sách Bắc Cực cập nhật của Liên minh Châu Âu (EU) công bố ngày 20/10 duy trì quan điểm bảo lưu hydrocarbon Bắc Cực dưới lòng đất nhưng đã loại bỏ đề xuất cấm pháp lý đa phương đối với việc phát triển hydrocarbon mới, không nhắm vào sản lượng hiện hữu. Phía Na Uy khẳng định lập trường EU không lấn át quyền chủ quyền theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển tại thềm lục địa nước này. Đây là yếu tố trọng yếu khi phần lớn tài nguyên chưa khám phá của Na Uy nằm ở Biển Barents – nơi hạ tầng hạn chế đòi hỏi nguồn vốn đầu tư thượng nguồn lớn cùng cam kết dài hạn từ nhà điều hành.
Nguồn tin: Xangdau.net
