Sự phát triển năng lượng sạch của Ấn Độ đang vượt xa các kỳ vọng và nhanh chóng thiết lập quốc gia đông dân nhất thế giới này trở thành một trong những tác nhân toàn cầu lớn trên các thị trường năng lượng sạch. Ấn Độ hiện là thị trường năng lượng sạch tăng trưởng nhanh thứ hai trên thế giới, đồng thời là nhà sản xuất tấm pin mặt trời lớn thứ hai thế giới, sau Trung Quốc. Và theo một báo cáo mới từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), việc quốc gia này đón nhận năng lượng sạch như một phần trọng yếu trong chiến lược phát triển kinh tế đã mang lại “quả ngọt”.
Báo cáo Thị trường Năng lượng Tái tạo Ấn Độ 2026 của IEA chỉ ra rằng “Điện năng lượng tái tạo đã giúp Ấn Độ tiết kiệm hơn 100 tỷ USD chi phí nhập khẩu than đá và khí đốt tự nhiên trong giai đoạn từ 2011 đến 2025, với các khoản tiết kiệm cộng dồn dự kiến sẽ tăng hơn gấp đôi vào năm 2030,” theo một bài báo của IEA đi kèm với thời điểm phát hành báo cáo. “Nếu không có công suất quang điện mặt trời (solar PV), điện gió và năng lượng sinh học được bổ sung kể từ năm 2010, lượng nhập khẩu than đá của Ấn Độ trong năm 2025 đã cao hơn khoảng 110 triệu tấn,” bài báo thông tin chi tiết thêm.
Những khoản tiết kiệm đó có phần chắc sẽ còn lớn hơn nữa trong năm 2026, nhờ vào sự hỗn loạn cực độ của thị trường năng lượng do cuộc chiến của Mỹ và Israel tại Iran gây ra. Cú sốc năng lượng xuất phát từ việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz — một mạch máu huyết mạch đối với hoạt động thương mại dầu khí toàn cầu — đã làm gia tăng sự cạnh tranh toàn cầu đối với các nguồn tài nguyên năng lượng khan hiếm, khiến giá cả tăng vọt. Và không có thị trường nào chịu ảnh hưởng nặng nề hơn Châu Á.
Các khoản đầu tư của Ấn Độ nhằm đa dạng hóa cơ cấu năng lượng và giảm bớt sự phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng nước ngoài trong những năm gần đây đã bảo vệ quốc gia này khỏi những hệ lụy kinh tế tồi tệ hơn nhiều, đồng thời nhấn mạnh sự sáng suốt của việc mở rộng năng lượng tái tạo như một chiến lược an ninh năng lượng trong kỷ nguyên mang đặc trưng bởi sự biến động địa chính trị cực đoan. Trên toàn thế giới, các quốc gia đang ngày càng áp dụng các chương trình nghị sự năng lượng sạch như một vấn đề an ninh quốc gia và an ninh năng lượng hơn là vì những lo ngại về khí hậu. Và Ấn Độ giờ đây là một minh chứng điển hình cho sự thành công của một cách tiếp cận như vậy.
“Việc mở rộng năng lượng tái tạo của Ấn Độ đang mang lại những lợi ích to lớn cho an ninh năng lượng của nước này vào thời điểm có sự bất định gia tăng trên các thị trường năng lượng toàn cầu,” Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho biết. “Khi các quốc gia tìm cách củng cố nguồn cung năng lượng nội địa, kinh nghiệm của Ấn Độ cho thấy các chính sách nhất quán có thể giúp hạ giá thành năng lượng tái tạo và thu hút đầu tư như thế nào, mang lại những bài học giá trị cho các nền kinh tế mới nổi khác. Chúng tôi mong muốn được hỗ trợ Ấn Độ khi nước này tiếp tục phát huy những thành tựu đó.”
Tương lai rộng mở đối với lĩnh vực năng lượng sạch của Ấn Độ. Các phiên đấu giá mang tính cạnh tranh cao đã hạ thấp chi phí sản xuất quang điện mặt trời, đồng thời cho phép quốc gia này vươn lên thành bên tiên phong trong việc bảo đảm các dự án năng lượng hỗn hợp (hybrid). Các dự báo của IEA cho thấy tiêu thụ nội địa cũng được thiết lập để tiếp tục bứt phá mạnh mẽ. Sau khi nhân bốn công suất sản xuất năng lượng sạch lắp đặt trong thập kỷ qua, Ấn Độ hiện đang trên đà nhân đôi tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu năng lượng quốc gia từ nay đến năm 2030, đạt mức 35%.
Tuy nhiên, Ấn Độ vẫn còn một chặng đường dài phải đi nhằm đáp ứng các mục tiêu an ninh năng lượng và phát triển bền vững của mình. “Việc duy trì sự mở rộng này sẽ đòi hỏi các khoản đầu tư nhanh chóng hơn vào lưới điện, kho lưu trữ và tính linh hoạt của hệ thống, bên cạnh tình hình tài chính vững mạnh hơn của các công ty tiện ích và ít sự chậm trễ hơn trong các dự án,” IEA tuyên bố.
Với tư cách là một khu vực, Châu Á cần các khoản đầu tư khổng lồ vào việc phát triển năng lượng sạch trong những năm tới nhằm củng cố an ninh năng lượng và tránh cuộc khủng hoảng năng lượng lớn tiếp theo. Một báo cáo mới của McKinsey & Company công bố vào tháng 10 ước tính rằng các quốc gia Châu Á có khả năng sẽ cần đầu tư 1.000 tỷ USD hàng năm trong 15 năm tới để đảm bảo an ninh năng lượng trên toàn khu vực. Công ty tư vấn này hiện dự báo nhu cầu năng lượng của Châu Á sẽ chạm mức khổng lồ 370 triệu terajoule vào năm 2040. Con số này đại diện cho mức tăng 15% so với các dự báo của năm ngoái, cho thấy tốc độ phát triển chóng mặt của khu vực, cũng như nhu cầu năng lượng đang phi mã của các trung tâm dữ liệu xuất hiện ngày càng nhiều khắp châu lục.
Nguon tin: Xangdau.net
