Trung Quốc tuần này thông báo sẽ đình chỉ tất cả các hoạt động xuất khẩu nhiên liệu trong tháng này để duy trì nguồn cung cho thị trường nội địa của mình. Cũng trong tuần này, Tổng thống Donald Trump yêu cầu Đức và Pháp xả 120 triệu thùng dầu diesel từ kho dự trữ của họ hoặc đối mặt với lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Hoa Kỳ. Châu Âu đang cạn kiệt các lựa chọn để duy trì nguồn cung đầy đủ một loại nhiên liệu cực kỳ quan trọng.
Dầu diesel là loại nhiên liệu mà mọi nền kinh tế đều vận hành dựa trên đó. Mặc dù nó có thể ít phổ biến hơn trong các dòng xe ô tô chở khách ngày nay, nhưng dầu diesel là nhiên liệu mặc định cho máy móc hạng nặng, nông nghiệp và vận tải hàng hóa. Điều này làm cho các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu trở nên dễ bị tổn thương đặc biệt trước loại cú sốc mà thế giới đang trải qua ngay lúc này, và Châu Âu có rất nhiều quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu.
Theo Euronews, giá xăng tại Liên minh Châu Âu đã tăng khoảng 29% kể từ đầu năm, trong khi giá nhiên liệu dầu diesel đã phình to tới 40%. Các quan chức ECB kỳ vọng biên lợi nhuận dầu diesel sẽ đạt đỉnh trong tháng này, trích dẫn đỉnh biên lợi nhuận xăng vào tháng 8, sau đó chúng đã giảm xuống, nhưng dường như dự đoán của họ sẽ không trở thành hiện thực khi Trung Quốc vừa áp đặt lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu đối với các nhà máy lọc dầu của nước này. Các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc cũng đang hủy bỏ các lô hàng xăng và nhiên liệu phản lực.
Trong khi đó, lượng dầu diesel nhập khẩu vào Châu Âu trong tháng trước đã chạm tổng mức thấp kỷ lục trong tháng 9, Vortexa cảnh báo trong một báo cáo đầu tuần này. Lượng nhập khẩu hàng tháng chỉ đạt 1 triệu thùng mỗi ngày, thấp hơn tới 600.000 thùng mỗi ngày so với lượng nhập khẩu dầu diesel của tháng 9 năm 2025. Hơn thế nữa, “Lượng dầu diesel trên biển hướng tới Châu Âu thấp hơn hơn 25% so với mức của năm ngoái, tất cả các điểm cho thấy tháng 10 sẽ là một tháng có lượng hàng đến yếu khác,” nhà phân tích Mick Strauttman của Vortexa viết.
Sản lượng nhiên liệu nội địa tại các nhà máy lọc dầu trên khắp Châu Âu cũng thấp hơn trong tháng 9 do công tác bảo trì, vốn đã bị trì hoãn vì lý do hiển nhiên là đảm bảo nguồn cung cho một thị trường đang thắt chặt. Việc bảo trì có thể bị trì hoãn nhưng không thể bị hủy bỏ, vì vậy hoạt động của các nhà máy lọc dầu trên khắp lục địa tháng trước đã giảm 600.000 thùng mỗi ngày so với tháng 8. Tuy nhiên, việc trì hoãn bảo trì đã gây ra một số sự cố ngừng hoạt động ngoài kế hoạch, ông Strauttman lưu ý, và có thể gây ra nhiều sự kiện như vậy hơn, can thiệp vào sản lượng nhiên liệu nội địa của Châu Âu.
Tuy nhiên, giá dầu diesel đang tăng vọt trên toàn thế giới, không chỉ ở Châu Âu. Tại Hoa Kỳ, giá nhiên liệu nói chung và giá dầu diesel nói riêng đã trở thành một chủ đề cực kỳ nhạy cảm trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11. Hoa Kỳ là nhà cung cấp nhiên liệu nước ngoài lớn nhất cho phần lớn Châu Âu. Do đó, việc Tổng thống Trump yêu cầu Pháp và Đức xả dầu diesel từ kho dự trữ của họ hoặc bị cắt quyền tiếp cận dầu diesel của Mỹ hầu như không có gì đáng ngạc nhiên. Không có sự thay thế nào cho việc nhập khẩu nhiên liệu từ Mỹ, nhất là với các lệnh trừng phạt đối với Nga và lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của chính Nga cộng thêm việc đình chỉ xuất khẩu nhiên liệu mới của Trung Quốc.
Kết hợp lại, Đức và Pháp nắm giữ khoảng 35% dự trữ dầu diesel chiến lược của EU. EU ước tính nắm giữ khoảng 39 triệu tấn dầu diesel, tương đương với mức tiêu thụ hơn hai tháng của khối này. Đây là một mức tiêu thụ khá lớn, và nguyên nhân của điều này là do lịch sử.
“Nhiều thập kỷ ưu đãi chính sách, chẳng hạn như các lợi thế thuế quan, đã khiến đội xe của Châu Âu phụ thuộc vào dầu diesel hơn nhiều so với các khu vực như Mỹ,” nhà phân tích Georg Zachmann của Bruegel nói với Deutsche Welle đầu tuần này. “Kết quả là, EU dư thừa cấu trúc về xăng, thứ mà họ xuất khẩu, và thiếu hụt về dầu diesel, thứ mà họ phải nhập khẩu.”
Ngoài cốt truyện ưu đãi thuế, Liên minh Châu Âu đã nỗ lực kiềm chế công suất lọc dầu của mình như một phần của kế hoạch giảm phát thải khí carbon dioxide. Các khoản tín dụng carbon, thuế và gánh nặng quy định phát thải ngày càng tăng đã thúc đẩy việc đóng cửa 30 trong số 100 nhà máy lọc dầu trên toàn khối kể từ năm 2009. Điều này có nghĩa là Châu Âu đã mất đi 1/3 công suất lọc dầu của mình, khiến khu vực này thậm chí còn phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu nhiều hơn trước.
Phần tồi tệ nhất trong vấn đề của Liên minh Châu Âu – và Châu Âu nói chung – là không có giải pháp nhanh chóng nào cả. Trên thực tế, cũng không có giải pháp chậm nào. Để bắt đầu, Pháp và Đức sẽ cần phải xả dầu diesel từ kho dự trữ bởi vì lịch sử gần đây cho thấy ông Trump có thể và sẽ cấm xuất khẩu dầu diesel bất chấp những lời khuyên ngược lại, để dạy cho người Châu Âu một bài học, như ông đã làm với thuế quan. Ngoài ra, Pháp và Đức, và tất cả các quốc gia Châu Âu khác phải đối mặt với lượng nhập khẩu thấp hơn sẽ cần phải khai thác kho dự trữ vì đơn giản là không có giải pháp thay thế nào khác. Nói cách khác, việc rút ruột kho dự trữ dầu diesel đối với Châu Âu chỉ là vấn đề thời gian.
Điều này tất nhiên sẽ tạo ra một vấn đề khác, đó là việc làm cạn kiệt kho dự trữ nói trên, nhưng, một lần nữa, không có giải pháp thay thế. Ngay cả khi không có lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, lượng nhập khẩu từ Mỹ cũng không đủ để bù đắp cho nguồn cung đang thu hẹp ở những nơi khác trên thế giới. Với một lệnh cấm, tình hình sẽ càng trở nên tồi tệ hơn. Và nó sẽ vẫn tồi tệ cho đến khi xuất khẩu nhiên liệu từ Vịnh Ba Tư phục hồi. Hiện tại, các thiết bị theo dõi tàu chở dầu chỉ báo cáo về các dòng dầu thô đang phục hồi, lưu ý rằng xuất khẩu nhiên liệu vẫn chưa tăng trở lại.
Nguồn tin: Xangdau.net
